به گزاری روابط عمومی پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم علیهالسلام، در ابتدای این نشست، حجتالاسلام دکتر بنیسی با اشاره به تحولات سبک زندگی معاصر اظهار داشت: فضای دیجیتال دیگر صرفاً یک ابزار یا محل انجام کار نیست، بلکه به نوعی «زیست دیجیتال» تبدیل شده است؛ زیستی که بخش قابل توجهی از عمر، هویت و شیوه زندگی انسان امروز را دربر گرفته و بر نگرشها، عواطف و رفتار افراد تأثیر میگذارد.
وی تأکید کرد: این زیست به معنای حضور مقطعی یا صرفِ داشتن ابزار نیست، بلکه نوعی بودن واقعی در این فضاست که پیامدهای فرهنگی و تربیتی قابل توجهی دارد.
او با اشاره به جایگاه بازیهای دیجیتال تصریح کرد: این بازیها دیگر تنها وسیله سرگرمی نیستند، بلکه رسانهای قدرتمند برای انتقال پیام، شکلدهی هویت و حتی تربیت یا تخریب تربیتی به شمار میآیند.
به گفته وی، برخلاف رسانههایی مانند فیلم یا تلویزیون که مخاطب میتواند در برابر آنها موضع منفعل داشته باشد، در بازی دیجیتال مخاطب کنشگر است؛ انتخاب میکند، عمل میکند و همین مشارکت فعال باعث میشود در برابر پیامهای القایی مقاومت کمتری نشان دهد.
این پژوهشگر حوزه فرهنگ همچنین خاطرنشان کرد: در بازیهای دیجیتال نوعی اختیار ظاهری به مخاطب داده میشود، اما مسیرها از پیش طراحی شدهاند و کاربر عملاً در چارچوبی هدایتشده حرکت میکند. همین مسئله سبب میشود فرآیند تأثیرگذاری فکری بهصورت غیرمستقیم، تدریجی و ماندگار شکل بگیرد؛ بهگونهای که گاه فرد پس از مدتها متوجه تغییر نگرشها و ترجیحات خود میشود.
وی با طرح این پرسش که «پدر در زیست بازی فرزند کجا ایستاده است؟» اظهار داشت: در بسیاری از خانوادهها پدر نه شناخت دقیقی از بازیها دارد، نه در مدیریت آن نقش فعالی ایفا میکند و نه تصویر روشنی از پیامدهای تربیتی این فضا در اختیار دارد؛ وضعیتی که میتواند به کمرنگ شدن نقش پدر در یکی از مهمترین میدانهای هویتسازی نسل جدید منجر شود.
دکتر بنیسی با انتقاد از رویکردهای صرفاً سلبی پدران نیز بیان کرد: منع کامل یا برخوردهای تند و چکشی نهتنها کارآمد نیست، بلکه ممکن است فاصله عاطفی و تربیتی میان پدر و فرزند را افزایش دهد.
به اعتقاد وی، ترس یا ناآگاهی از بازی نباید به حذف صورت مسئله بینجامد، بلکه باید زمینه شناخت و تعامل آگاهانه فراهم شود.
وی راهبرد مناسب را در چند محور دانست و تأکید کرد: نخستین گام، شناخت دقیق بازیها و درک جذابیتهای آنهاست. پدر باید پیامهای پنهان یا آشکار بازی را بشناسد و حضور او صرفاً به نظارت صوری محدود نشود، بلکه به همراهی واقعی، مشارکت و همنشینی با فرزند بینجامد؛ حضوری که میتواند زمینهساز شکلگیری رفاقت تدریجی و گفتوگوی تربیتی مؤثر شود.
این استاد حوزه خانواده همچنین با اشاره به شیوههای تربیتی مؤثر گفت: در مواجهه با بازیهای دیجیتال، خطابه مستقیم معمولاً اثرگذار نیست و طرح سؤال، ایجاد گفتوگو و فعال کردن ذهن فرزند، شیوهای ماندگارتر برای هدایت فکری محسوب میشود؛ زیرا تربیت زمانی عمیق میشود که فرد خود به کشف و انتخاب برسد.
وی در جمعبندی سخنان خود تأکید کرد: هیچ نهادی بدون «حس حضور» نمیتواند تربیت مؤثر ایجاد کند و هرچه همذاتپنداری میان پدر و فرزند بیشتر باشد، پیام تربیتی نیز عمیقتر و پایدارتر خواهد بود.
حجتالاسلام بنیسی افزود: بازی دیجیتال اکنون یک زیست و رسانه قدرتمند است و اگر پدر در این میدان غایب باشد، جای او را رسانهها یا الگوهای جایگزین پر خواهند کرد؛ از اینرو شناخت، حضور فعال، رفاقت و گفتوگوی غیرمستقیم، مهمترین کلیدهای ایفای نقش تربیتی پدر در زیست دیجیتال فرزندان به شمار میآید.