به گزارش روابط عمومی پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم علیهالسلام، دکتر تبرائی در ابتدای سخنان خود با اشاره به روند بازنمایی پدر در رسانههای معاصر اظهار داشت: رسانهها بهتدریج تصویری فکاهی، ناتوان یا غیرقابل اتکا از پدر ارائه کردهاند؛ روندی که از برخی سریالهای خانوادگی و آثار طنز آغاز شده و فراتر از طنز، نوعی سیاست فرهنگی برای تضعیف جایگاه پدر در خانواده تلقی میشود.
وی با تأکید بر اینکه در فرهنگ اسلامی و سنتی، پدر ستون خانواده و مرجع تجربه زیسته بوده است، تصریح کرد: پدر نه بهعنوان فردی مستبد، بلکه بهعنوان شخصیتی قابل اعتماد، حکیم و انتقالدهنده تجربههای زندگی شناخته میشد؛ جایگاهی که فرزندان از طریق آن مهارتهای زندگی، شناخت اجتماعی و اخلاق عملی را میآموختند.
این استاد حوزه رسانه با اشاره به تغییرات سبک زندگی معاصر افزود: در گذشته بسیاری از آموزشها در بستر زندگی واقعی شکل میگرفت؛ همراهی فرزند با پدر در کار، بازار یا محیط طبیعی فرصتی برای انتقال تجربه و شکلگیری هویت مشترک فراهم میکرد، اما با گسترش رسانههای مدرن، این روند دستخوش تغییر شده است.
وی افزود: رسانههای جدید با شناخت عناصر هویتساز جامعه، گاه نقشهایی مانند پدر را هدف قرار داده و با بازنماییهای خاص، مرجعیت تربیتی او را تضعیف کردهاند؛ امری که در برخی برنامههای کودک، سریالها و حتی تبلیغات نیز قابل مشاهده است.
دکتر تبرائی پیامد این وضعیت را کاهش نقش تربیتی پدر و محدود شدن کارکرد او به تأمین اقتصادی دانست و تأکید کرد: چنین روندی میتواند پیوند عاطفی و تربیتی میان پدر و فرزند را تضعیف کند.
وی همچنین به تحولات نقشهای خانوادگی اشاره کرد و گفت: فشارهای اجتماعی و اقتصادی جدید، هم بر مردان و هم بر زنان اثر گذاشته و در برخی موارد کودک را در معرض خلأ تربیتی قرار داده است.
وی با بیان اینکه نقش پدر در عصر رسانه پیچیدهتر شده است، تصریح کرد: پدر امروز علاوه بر سواد اجتماعی، نیازمند سواد رسانهای نیز هست تا بتواند در انتخاب و مدیریت مصرف رسانه برای فرزند نقش فعال ایفا کند.
دکتر تبرائی خاطرنشان کرد: تصمیم آگاهانه درباره محتوای رسانهای، گفتوگوی تربیتی با فرزند و پرهیز از برخوردهای سلبی از جمله ضرورتهای این دوره است.
این پژوهشگر حوزه ارتباطات همچنین بر فاصله گرفتن کودکان از تجربههای واقعی زندگی تأکید کرد و گفت: کاهش مهارتهای عملی، ناآشنایی با فرآیندهای واقعی تولید و زندگی و اتکای بیش از حد به رسانه، از پیامدهای این وضعیت است.
وی در بخش پایانی سخنان خود راهکارهایی همچون مدیریت مصرف رسانه، افزایش سواد رسانهای فرزندان، تقویت نگاه انتقادی نسبت به محتوا و ایجاد تجربههای زیست عملی در کنار خانواده را مورد تأکید قرار داد و افزود: حضور معنوی، اخلاقی و اجتماعی پدر در زندگی روزمره فرزند میتواند نقش مهمی در هویتبخشی تربیتی ایفا کند.
دکتر تبرائی در جمعبندی خاطرنشان کرد: اگرچه تربیت مسئولیتی مشترک میان نهادهای مختلف است، اما نقش پدر در هویتبخشی خانواده جایگزینناپذیر است و با تقویت سواد رسانهای، کاهش وابستگی به رسانه و پررنگ شدن تجربههای واقعی زندگی، میتوان جایگاه پدر را بهعنوان یکی از ارکان اصلی تربیت خانواده تقویت کرد.