به گزارش روابط عمومی پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم علیهالسلام، در ابتدای این جلسه، سخنران با تبریک ایام ماه شعبان و دهه فجر انقلاب اسلامی، استمرار گفتوگوهای علمی درباره تربیت خانوادگی را از الزامات شکلگیری جامعهای مبتنی بر ارزشهای دینی و اجتماعی دانست. وی با اشاره به مباحث جلسات پیشین اظهار کرد مسئولیتپذیری اجتماعی بدون انتقال صحیح ارزشها شکل نمیگیرد و اگر خانوادهها به دنبال تربیت فرزند مسئول هستند، باید فرآیند انتقال ارزشها بهویژه در رابطه پدر و پسر را جدی بگیرند.
به گفته وی، در روانشناسی تربیتی یکی از مهمترین مسیرهای انتقال ارزشها همانندسازی فرزند با والد همجنس است؛ ازاینرو پدر برای پسر مهمترین الگو در انتقال نقشهای اجتماعی، ارزشهای اخلاقی و مسئولیتهای فردی و خانوادگی به شمار میرود. او انتقال ارزشها را فرآیندی چندبعدی دانست که شامل سه بُعد شناختی، رفتاری و عاطفی است و تأکید کرد هرچند آگاهیبخشی و الگو بودن اهمیت دارد، اما بُعد عاطفی در بسیاری از خانوادهها کمتر مورد توجه قرار میگیرد.
در ادامه جلسه، بر شناخت ویژگیهای رشدی نوجوانان بهعنوان پیشنیاز تربیت مؤثر تأکید شد. سخنران نوجوانی را دورهای انتقالی و حساس توصیف کرد که فرد در آن با پرسشهای هویتی، آینده شغلی، تحصیلی و اجتماعی روبهروست و بیتوجهی به این شرایط میتواند به تعارض میان پدر و پسر و اختلال در انتقال ارزشها منجر شود.
وی همچنین نقش رفتار پدر را مهمتر از نصیحتهای کلامی دانست و تصریح کرد پسران بیش از شنیدن توصیهها، رفتار پدر را مشاهده و از آن الگو میگیرند. مسئولیتپذیری، اخلاق اجتماعی و نحوه مواجهه با مسائل زندگی عمدتاً از مسیر مشاهده رفتار منتقل میشود، نه صرفاً گفتار.
در بخش دیگری از این جلسه، بر اهمیت رابطه عاطفی میان پدر و فرزند تأکید شد. به اعتقاد سخنران، بدون پیوند عاطفی مؤثر، نصیحتها کمتر شنیده میشود و ارزشها نیز عملاً منتقل نمیگردد. او یکی از دلایل گرایش برخی نوجوانان به الگوگیری از چهرههای مشهور را احساس دیدهشدن و ارتباط عاطفی دانست؛ عاملی که اگر در خانواده تقویت شود، اثرگذاری تربیتی والدین افزایش مییابد.
موضوع اقتدار پدر نیز از دیگر محورهای این جلسه بود. اقتدار به معنای ثبات رفتاری، تصمیمگیری منطقی و قابل اتکا بودن برای فرزند معرفی شد، نه زورگویی یا سختگیری افراطی. پدری که از نگاه فرزند قابل اعتماد باشد، هم الگو خواهد شد و هم ارزشهایش پذیرش بیشتری پیدا میکند.
سخنران همچنین بر نقش همدلی با فرزند و تقویت عزت نفس او تأکید کرد و گفت تأیید رفتارهای مثبت—even کوچک—میتواند احساس کرامت و اعتمادبهنفس نوجوان را تقویت کند؛ در غیر این صورت، این نیاز عاطفی ممکن است در میان دوستان و گروه همسالان جستوجو شود.
در پایان جلسه، نقش مادر در حفظ جایگاه تربیتی پدر مورد توجه قرار گرفت. به گفته سخنران، تضعیف اقتدار پدر در فضای خانواده میتواند روند انتقال ارزشها را با چالش روبهرو کند و زمینه برخی آسیبهای هویتی و اجتماعی در پسران را افزایش دهد.
این جلسه با تأکید بر ضرورت تقویت همزمان شناخت، رفتار و محبت در تربیت فرزندان به پایان رسید و بر این نکته تأکید شد که سرمایهگذاری عاطفی و تربیتی خانواده امروز، تضمینکننده سلامت فردی و اجتماعی نسل آینده خواهد بود.