به گزارش روابط عمومی پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم علیهالسلام، در این دیدار، حجتالاسلام عباس حیدریپور، قائممقام پژوهشکده، ضمن معرفی ساختار آن، به تبیین تحولات رویکردی این مجموعه در سالهای اخیر پرداخت.
وی با اشاره به وضعیت پژوهشکده در سالهای گذشته گفت: مجموعهای از فعالیتهای پژوهشی ارزشمند در پژوهشکده انجام میشد، اما این فعالیتها ذیل یک اتمسفر فکری و هژمونی واحد سامان نیافته بود. از اینرو، ایجاد یک فضای همگن پژوهشی و اندیشهای بهعنوان یک ضرورت راهبردی در دستور کار دورۀ جدید قرار گرفت.
قائممقام پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم علیهالسلام افزود: از سال ۱۳۹۸ به بعد، «مکتب امام و رهبری» بهعنوان شبهپارادایم مشترک پژوهشکده انتخاب شد؛ انتخابی که هم از حیث موضوعی و هم از حیث جهتدهی کلان، توانست کارگروهها، پروژهها و فعالیتهای پژوهشی را در یک اتمسفر فکری مشترک قرار دهد. بر همین اساس، کارگروه مکتب امام و رهبری با تمرکز بر محتوا، ماهیت و منظومه اندیشهای این مکتب تأسیس شد.
وی در ادامه با اشاره به برخی کارگروههای پژوهشکده اظهار داشت: یکی از کارگروههای مهم ما، کارگروه مطالعات تاریخی است که تمرکز آن بر تاریخ و سیره رهبران نهضت اسلامی یعنی امام خمینی(ره) و مقام معظم رهبری است. در این کارگروه، علاوه بر بررسی بیانات، «کنش» رهبران نیز در بستر تاریخی و سیاسی خود مورد مطالعه قرار میگیرد؛ به این معنا که هر موضعگیری در ظرف زمانی و در واکنش به یک واقعه مشخص تحلیل میشود.
حجتالاسلام حیدریپور همچنین به فعالیت دیگر کارگروههای مرتبط با مکتب امام اشاره کرد و گفت: هرچند مکتب امام برای برخی کارگروهها موضوع مستقیم پژوهش است، اما سایر کارگروهها نیز بهنوعی الهامگرفته از فضای اندیشهای این مکتب فعالیت میکنند.
وی افزود: در دوره جدید، پس از کارگروه مکتب امام، نخستین کارگروهی که تأسیس شد، «کارگروه تجربهنگاری فرهنگی ـ تبلیغی» بود. هدف این کارگروه، ثبت، ضبط و نگاشت دانشی تجارب موفق فرهنگی و تبلیغی است؛ چراکه یکی از گرههای اصلی در مسیر تولید علوم انسانی اسلامی، فاصله گرفتن از میدان و عینیتهای اجتماعی است.
قائممقام پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم علیهالسلام در تبیین این رویکرد تصریح کرد: پژوهشگر باید مسائل واقعی را در میدان لمس کند، آنها را صورتبندی علمی نماید و سپس با آزمون و بازگشت دوباره به میدان، به تدریج به یک نقطه بهینه در تولید دانش برسد. تجربهنگاری، تلاشی برای تبدیل تجربههای زیسته و موفق فرهنگی ـ تبلیغی به دانش قابل انتقال است.
وی با ذکر نمونههایی از فعالیتهای تبلیغی موفق در مناطق عشایری، روستایی و شهری، تأکید کرد: ارزش تجربهنگاری در این است که نشان میدهد چگونه یک کنشگر دینی، با ابتکار و اعتمادسازی اجتماعی، توانسته تحولی واقعی در زندگی مردم ایجاد کند؛ تحولاتی که اگر بهدرستی صورتبندی نشوند، برای همیشه در سطح تجربه فردی و موردی باقی میمانند.
همچنین در این نشست، حجتالاسلام رضا سامان، مدیر کارگروه مطالعات فضای مجازی پژوهشکده، و حمیدرضا فتحی، مدیر کارگروه روایت، به تشریح مأموریتها، رویکردهای پژوهشی و برخی از مهمترین فعالیتها و محصولات این کارگروهها پرداختند.
در انتهای نشست نیز حجتالاسلام و المسلمین موسوی رئیس پژوهشکده با حضور در جمع طلاب، به بحث چگونگی مطالعه محتوای درسی ایام طلبگی ازجمله فقه با رویکرد پژوهشی و ناظر به ساخت کشور پرداختند و با ذکر مثالهایی از کتاب لمعه در حوزه شهادت در قضاوت، و نیز روایات اسلامی درباره جایگاه مرکزی مسجد در ساخت و نظم اجتماعی، به بحث نظامات مطلوب و نظامات موجود و ضرورت عطف توجه پژوهشی طلبه علوم دینی به نسبت این دو در حین مطالعه و درسآموزی اشاره نمودند.
در طول این نشست، طلاب حاضر به طرح پرسشها و گفتوگو پیرامون روشهای پژوهش میدانی، مسائل روز فرهنگ و تبلیغ، تجربهنگاری، اقدامپژوهی و نسبت حوزه علمیه با تولید دانش بومی در عرصه فرهنگ و تبلیغ پرداختند.