به گزارش روابط عمومی پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم علیهالسلام، در این نشست، حجتالاسلام والمسلمین دکتر سید ابوالفضل قدوسی، استاد حوزه و دانشگاه، به بررسی نقش پدران در کنترل هیجانات و مدیریت رفتار پسران در شرایط ناآرامیهای اجتماعی پرداخت.
تقلیل نقش پدر به تأمین مالی؛ آسیب پنهان خانواده معاصر
دکتر قدوسی در ابتدای سخنان خود با اشاره به تغییر کارکرد نقش پدر در برخی خانوادهها، تأکید کرد: محدود شدن نقش پدر به تأمین مالی، موجب تضعیف جایگاه تربیتی او در خانواده شده است.
به گفته وی، پدری که صرفاً بر تأمین مادی تمرکز دارد و برای رشد هویتی، معنوی و آیندهساز فرزند برنامهریزی نمیکند، ناخواسته به حاشیه فرآیند تربیت رانده میشود.
تأمین بیشازحد و پیامدهای تربیتی آن
این استاد حوزه و دانشگاه با اشاره به نیازهای چندلایه نوجوانان و جوانان، خاطرنشان کرد: نسل جدید علاوه بر نیازهای اولیه، به تجربههای هویتساز، معنوی و جهتدهنده نیازمند است.
وی «تأمین بیشازحد» را یکی از عوامل اصلی شکلگیری بیانگیزگی و کاهش مسئولیتپذیری دانست و افزود: حذف ناکامی و فشار رشد، انگیزه تلاش را از فرزندان سلب میکند.
ناکامی بهینه؛ پیشنیاز رشد فردی و اجتماعی
دکتر قدوسی با طرح مفهوم «ناکامی بهینه» تصریح کرد: تجربه متعادل نرسیدن، انتظار و تلاش، یکی از الزامات رشد سالم کودک و نوجوان است.
او با مقایسه شرایط تربیتی نسلهای گذشته و امروز، کاهش سطح انتظار خانواده، مدرسه و جامعه از جوانان را زنگ خطری برای آینده اجتماعی کشور دانست.
ضرورت چشمانداز تربیتی در خانواده
وی در ادامه با طرح این پرسش که «خانواده به کدام افق در حال حرکت است؟» تأکید کرد: پدران بدون چشمانداز روشن، قادر به هدایت هدفمند فرزندان نخواهند بود. به گفته او، تربیت موفق نیازمند عبور از روزمرگی و حرکت به سوی زندگی چشماندارمحور است.
ارتباط هیجانی؛ محور رابطه پدر و نوجوان
در بخش دیگری از این نشست، دکتر قدوسی بر اهمیت ارتباط هیجانی در تعامل پدر و پسر تأکید کرد و گفت: نوجوانان بیش از آنکه با استدلالهای منطقی ارتباط برقرار کنند، از مسیر هیجان و عاطفه تأثیر میپذیرند.
وی هشدار داد که مواجهههای تقابلی و مناظرهای در بحرانهای فکری و اعتقادی نوجوانان، میتواند به تضعیف رابطه و تعمیق شکاف نسلی منجر شود.
ولایت پدر؛ ترکیب مشروعیت شرعی و مقبولیت روانشناختی
استاد قدوسی، ولایت پدر را مفهومی فراتر از یک حق شرعی دانست و افزود: ولایت زمانی اثربخش است که در بستر رابطه عاطفی، رشد فردی پدر، چشمانداز روشن و قانونگذاری واقعی، از سوی خانواده پذیرفته شود.
قانونگذاری مؤثر و نقش همدلی در بحرانها
دکتر قدوسی با تأکید بر ضرورت قانونگذاری محدود، شفاف و دارای ضمانت اجرا در خانواده، مشارکت فرزندان در تدوین قوانین را عاملی مهم در پایداری آن دانست.
وی همچنین «همدلی» را کارآمدترین ابزار مدیریت بحرانهای هیجانی معرفی کرد و تصریح کرد: در شرایط بحرانی، حضور فعال و همدلانه پدر، اثربخشتر از نصیحت و دستور است.
جمعبندی
در پایان این نشست تأکید شد که تلفیق تأمین متعادل، ناکامی بهینه، ارتباط هیجانی، پدرِ در حال رشد، قانونگذاری مؤثر و همدلی در بحرانها میتواند نقش پدران را در هدایت فرزندان، حتی در شرایط پیچیده اجتماعی و رسانهای، تقویت کند.