به گزارش روابط عمومی پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم(ع)، در این نشست، دکتر فلاح با تأکید بر جایگاه محوری پدر در نظام تربیت اسلامی، نقش او را فراتر از تأمین معاش و به مثابه «معمار اخلاقی» پسران ترسیم کرد. وی با استناد به منابع دینی، از جمله حدیث پیامبر اکرم (ص) که میفرمایند «خدا رحمت کند پدری را که فرزندش را در نیکیها یاری کند»، این یاریگری را مترادف با نشان دادن مسیر درست از طریق اخلاق عملی دانست.
دو رویکرد تأثیرگذاری؛ از فضیلتآفرینی تا پیشگیری
دکتر فلاح تأثیر پدر بر اخلاق پسر را در دو رویکرد «فضیلتگرایانه» و «پیشگیرانه» تحلیل کرد. وی توضیح داد که پدر با رفتارهای روزمره خود، منش پسر را شکل میدهد؛ برای نمونه، پدر پرخاشگر مفهوم مردانگی را با پرخاشگری و پدر منصف، آن را با انصاف به پسر میآموزد.
در رویکرد پیشگیرانه نیز به حدیثی از امام باقر (ع) اشاره کرد که میفرمایند «بچهها به صلاح و نیکی پدران حفظ میشوند». به گفته این کارشناس، اگر پدر اهل اخلاق باشد، خودبهخود فرزند در مسیر درست قرار گرفته و از بسیاری از رذایل اخلاقی و آسیبهای اجتماعی در امان میماند.
محبت در سه سطح؛ اصلیترین ابزار تربیت
کارشناس این نشست، «محبت» را اصلیترین ابزار پدر برای تربیت اخلاقی پسر معرفی کرد و آن را در سه سطح نگاه، گفتار و رفتار تبیین نمود:
· محبت در نگاه: با استناد به حدیثی از پیامبر (ص) که نگاه محبتآمیز پدر به فرزند را عبادت میداند، تأکید کرد که این نگاه باید توأم با تواضع و قدردانی باشد و از نگاه تحقیرآمیز که شخصیت پسر را تخریب میکند، پرهیز شود.
· محبت در گفتار: استفاده از کلمات محبتآمیزی چون «پسر گلم» و «نور چشمم» و الگوبرداری از شیوه گفتاری لقمان حکیم با پسرش، از دیگر توصیههای دکتر فلاح بود.
· محبت در رفتار: بغل کردن، بوسیدن و نوازش، فاصله عاطفی را کاهش داده، اعتماد پسر به پدر را افزایش میدهد و مردانگی را با مهربانی پیوند میزند.
ادب، میراث جاودان و دیگر اصول تربیتی
در بخش دیگری از این نشست، به موضوع «ادبورزی» به عنوان میراث جاودان پدر اشاره شد. دکتر فلاح با استناد به حدیثی از امام صادق (ع) که بهترین ارث پدر برای فرزند را ادب میداند، مصادیق آن را در خانواده شامل ادب در غذا خوردن، صحبت کردن، مهمانی و احترام به بزرگترها برشمرد.
وی همچنین به موضوع «آموزش اخلاق در موقعیتهای مختلف» پرداخت و بر ضرورت آمادهسازی پسر برای ورود به عرصههایی مانند ازدواج، شغل و پدر شدن از طریق گفتگوی دوسویه و تحلیل دوراهیهای اخلاقی تأکید کرد.
در پایان، این کارشناس خانواده سه اصل کلیدی در تربیت اخلاقی پسران را یادآور شد: «تناسب با سن»، «تناسب با جنسیت» (آموزش ویژگیهای مردانه چون شجاعت و غیرت) و «اصل هماهنگی و انسجام تربیتی» میان پدر و مادر. وی تصریح کرد: پدر موفق کسی است که با تمام وجود، الگوی عملی مهربانی، ادب، صداقت و انصاف برای پسرش باشد.