به گزارش روابط عمومی پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم(ع)، در ابتدای این نشست، سرکار خانم دکتر عرب خراسانی با تأکید بر خطای رایج در تعریف سنت فرمودند: سنت را نباید صرفاً در تقابل با مدرنیته معنا کرد، چراکه سنت یک دوره تاریخیِ طولانی با منطق، نظم و اصالت مستقل است.
وی افزود: بسیاری از برداشتهای امروزین ما از سنت، برخاسته از چارچوبهای مدرن است و همین امر موجب شناختی ناقص و تقلیلیافته از جهان سنت شده است.
این استاد حوزه مطالعات خانواده با اشاره به ویژگیهای دنیای سنت بیان کرد: در جهان سنت، زندگی بر پایه میراث گذشتگان و نقشهای ازپیشتعریفشده شکل میگیرد و فردیت به معنای مدرن آن موضوعیت ندارد.
وی افزود: خانواده، مهمترین نهاد جامعهپذیری است و انتقال ارزشها و هنجارها بهطور مستقیم از نسلی به نسل دیگر انجام میشود.
سرکار خانم دکتر عرب خراسانی نقش پدر در این ساختار را محوری دانست و اظهار داشت: پدر، حافظ و ناقل سنت، مدیر خانواده و واسط میان عرصه خصوصی و عمومی است. وی تصریح کرد: در بسیاری از سنتهای دینی و فرهنگی، پدر جایگاهی مشابه «کدخدا» یا «امام» دارد و مسئول پیوند خانواده با ارزشهای اجتماعی و دینی است.
وی در ادامه افزود: در دنیای سنت، تربیت پسران در بطن زندگی روزمره صورت میگیرد. پسران از کودکی در کنار پدران خود، مهارتهای شغلی، اجتماعی و مردانه را بهصورت عملی میآموزند.
به گفته ایشان، انتقال شغل از پدر به پسر و آموزش نقشهایی چون همسری و پدری، بدون نیاز به آموزش رسمی و صرفاً از طریق زیست مشترک محقق میشد.
این پژوهشگر خانواده با اشاره به تحولات دوران مدرن تصریح کرد: شکلگیری نظام آموزشی رسمی، انقلاب صنعتی و جدایی محل کار از خانه، موجب کاهش حضور پدر در خانواده و تضعیف نظارت مستقیم او بر تربیت فرزندان شد.
وی افزود: آموزش رسمی، بهجای انتقال سنتهای پدری، افراد را برای زیست در دنیای مدرن آماده کرد و همین امر، زمان تعامل پدر و پسر را بهشدت کاهش داد.
سرکار خانم دکتر عرب خراسانی با اشاره به نتایج این گسست تاریخی اظهار داشت: در نتیجه این تحولات، نقش تربیتی پدر بهتدریج به مادر منتقل شد و پدر عمدتاً به نقش نانآور تقلیل یافت.
وی افزود: تضعیف نقش واسطگی پدر میان خانواده و جامعه، به بحرانهایی در هویت پدران و پسران انجامیده است.
این استاد دانشگاه با اشاره به شرایط امروز خانوادهها فرمودند: پدران معاصر اغلب خود را صرفاً مسئول تأمین معیشت میدانند و در نتیجه، ارتباط عاطفی و تربیتی آنها با فرزندان کاهش یافته است.
وی افزود: این وضعیت، از یکسو به فرسودگی و احساس بیگانگی پدر در خانواده و از سوی دیگر به شکلگیری نسلهایی معترض و سردرگم انجامیده است که نقش پدر را ناکافی میدانند.
در بخش پایانی نشست، سرکار خانم دکتر عرب خراسانی با تأکید بر ناکارآمدی بازگشت صرف به سنت یا تداوم وضعیت موجود، راهحل را در شکلدهی به «الگوی سوم والدگری» دانست.
وی افزود: در این الگو، پدر و مادر بهصورت همزمان و مکمل در تربیت فرزندان نقشآفرینی میکنند و پدر، فراتر از نانآوری، در ارتباط عاطفی، گفتوگو و همراهی با فرزند حضور فعال دارد.
سیزدهمین نشست «پدر_پسری» با تأکید بر این نکته به کار خود پایان داد که گذار از سنت به مدرنیته، پدران را از مرکز تربیت به حاشیه رانده و بحرانهای عمیقی در خانواده ایجاد کرده است. به باور سخنران این نشست، عبور از این وضعیت تنها با بازاندیشی آگاهانه و تحقق الگوی سوم والدگری امکانپذیر خواهد بود.