به گزارش روابط عمومی پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم (ع)، در ابتدای این نشست، استاد صفری با اشاره به دو آسیب رایج در طرح مباحث تربیتی اظهار داشت: نخست، نظری بودن بیش از حد مباحث و تکیه بر الگوهای قدیمی است که لزوماً با شرایط نسل جدید همخوانی ندارد و دوم، تغییر عوامل مؤثر در تربیت است؛ بهگونهای که امروز رسانه و محیطهای اجتماعی نقش پررنگتری نسبت به گذشته یافتهاند و گاه تأثیرگذاری خانواده را تحتالشعاع قرار میدهند.
وی با اشاره به یافتههای پژوهشی حوزه روانشناسی خانواده تأکید کرد: افرادی که در خانوادههایی با روابط ایمنتر و تنش کمتر رشد یافتهاند، کمتر در معرض اختلالات جدی روانشناختی قرار میگیرند. به گفته وی، ضعف ارتباط عاطفی با والدین، بهویژه پدر، میتواند زمینهساز مشکلاتی مانند افسردگی، اضطراب، پرخاشگری، ضعف خودانگاره و اختلالات عاطفی شود.
این پژوهشگر حوزه تربیت با طرح مفهوم هویت مردانه تصریح کرد: مردانگی صرفاً تفاوت زیستی نیست، بلکه مجموعهای از ویژگیهای شناختی، هیجانی و رفتاری است که در تعامل با خانواده، بهویژه رابطه پدر و پسر، شکل میگیرد. مسئولیتپذیری، خودکارآمدی، مدیریت هیجان، رفتار اجتماعی مناسب و اخلاقگرایی از مهمترین مؤلفههای این هویت به شمار میروند.
وی در ادامه نقش پدر را در قالب نظریه یادگیری اجتماعی تبیین کرد و گفت: پدر از طریق الگوسازی، تقویت رفتارهای مثبت و ایجاد حس توانمندی در فرزند، نقش تعیینکنندهای در شکلگیری شخصیت او دارد. همچنین در نظریه دلبستگی، پاسخگویی عاطفی، حضور پایدار پدر در زندگی فرزند و حمایت از استقلال و تجربهاندوزی او از عوامل کلیدی رشد سالم فرزندان محسوب میشود.
استاد صفری با اشاره به دوره نوجوانی افزود: در این دوره، نقش پدر از آموزش مستقیم به گفتوگو، حمایتگری و هدایت عقلانی تغییر میکند. نوجوان بیش از هر چیز نیازمند درک، اعتماد و ارتباط عاطفی با پدر است و اقتدار پدرانه زمانی اثرگذار خواهد بود که همراه با احترام، گفتوگو و همدلی باشد.
وی همچنین بر تفاوت اقتدار و استبداد تأکید کرد و گفت: اقتدار تربیتی مبتنی بر قاطعیت همراه با گفتوگو و احترام متقابل است، در حالی که استبداد با تحقیر، زورگویی و کنترل افراطی شناخته میشود. پدر باید شخصیتی باشد که فرزند از او حساب ببرد، نه اینکه از او بترسد.
در بخش دیگری از این نشست، به نقش مادر در تثبیت جایگاه تربیتی پدر اشاره شد و بر هماهنگی والدین در انتقال پیامهای تربیتی تأکید گردید. همچنین چهار حوزه اصلی برای تقویت هویت پسران شامل افزایش دلبستگی ایمن، تقویت هویت مردانه مثبت، تنظیم هیجانی و خردمندی، و مرزبندی همراه با اقتدار مورد توجه قرار گرفت.
استاد صفری در جمعبندی سخنان خود تأکید کرد: پدر تنها تأمینکننده مالی نیست، بلکه نقش هویتبخش و تربیتی اساسی در زندگی فرزند دارد. توجه به اقتضائات نسل جدید، تقویت رابطه عاطفی، الگوسازی رفتاری و پذیرش مسئولیت تربیتی میتواند زمینه شکلگیری شخصیت متعادل، مسئولیتپذیر و سالم در فرزندان، بهویژه پسران، را فراهم سازد.