X
یادداشت | محمد باغچقی عضو گروه امت و تمدن پژوهشکده باقر العلوم (علیه السلام) قم
یادداشت | احمد کوثری
این یادداشت، با نگاهی به آیین باشکوه وداع با «امام شهید»، این رخداد را فراتر از یک مراسم تشییع و نمادی از پیوند عمیق ملت با آرمانهای اسلام، ایران و مقاومت روایت میکند. نویسنده با تبیین شخصیت امام شهید بهعنوان معمار بیداری امت اسلامی، تأکید دارد که مجاهدت، استقامت و مردمداری، سرمایهای ماندگار آفرید که بازتاب آن را میتوان در حضور پرشور ملت ایران، همراهی ملتهای منطقه و ادای احترام جهانی به این شخصیت تاریخی مشاهده کرد.
یادداشت | احمد کوثری مدیر گروه امت و تمدن پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم (ع)
یادداشت | مهدی افراز
در این یادداشت، نویسنده با تمرکز بر نسبت «شجاعت روشنفکری» و مواجهه اندیشمندان با شرایط بحرانی، به بازخوانی نقش اهل فکر در میدانهای اجتماعی و سیاسی میپردازد. او با تفکیک میان روشنفکران منفعل و روشنفکران صریح و حقگو، شجاعت علمی و اخلاقی را بهمثابه امری درونی و برخاسته از عقل و وجدان معرفی میکند که در بزنگاههای تاریخی خود را آشکار میسازد.
در میانه جنگ ترکیبی دشمن که میدان اصلی آن از مرزها به ذهنها و روابط اجتماعی منتقل شده است، پیام اخیر رهبر انقلاب با تأکید بر «جانفدایی» و پرهیز از تبدیل اختلاف به تنازع، نقشه راهی راهبردی برای صیانت از مهمترین سرمایه کشور، یعنی انسجام اجتماعی و نخبگانی، ارائه میدهد.
یادداشت | سیدعلی موسوی، استاد حوزه و دانشگاه
در روزگاری که دشمن پس از ناکامی در میدان نظامی و اقتصادی، تمرکز خود را بر شکافهای درونی جامعه ایران قرار داده است، هر اختلاف —اگر موجّه و برخاسته از دغدغههای انقلابی باشد— میتواند به ابزاری در خدمت پروژه فرسایش انسجام ملی تبدیل شود. پیام اخیر رهبر انقلاب با برجستهسازی مفهوم «جانفدایی»، تلاشی است برای بازتعریف مرز میان «اختلافِ سازنده» و «تنازعِ ویرانگر»؛ مرزی که عبور از آن، زمین بازی را ناخواسته به سود دشمن تغییر میدهد.
اینجا میناب است؛ شهری که نامش با «مِیِ شهادت» و «آبِ معصومیت» گره خورده است. روایتی از یک کشف و شهود تمدنی در تقابل میان دنیای پلیدیها و دنیای پاکیها؛ جایی که مدرسه شجره طیبه به مقتلی برای رویاهای آمریکایی تبدیل شده و کودکانش، زودتر از همگان، فارغالتحصیل مکتبخانه حقانیت ایران شدهاند.
حضور محوری زنان در تجمعات و عرصههای مقاومت، فراتر از یک مشاهده ساده، نیازمند توصیف و تحلیلی مبتنی بر مبانی هویت اسلامی است. رضا طراوت در این یادداشت با نقد الگوهای غربی که میان «کار» و «زندگی» دوقطبی ایجاد کرده و منجر به مردوارهشدن یا ابزارانگاری زنان شدهاند، به تبیین «الگوی سوم» میپردازد؛ الگویی که در آن زن انقلابی ایرانی با حفظ اصالت انسانی و نقش زندگیسازی، در متن جنگ و بحرانهای اجتماعی، پیشرویی خود را در مسیر تمدنسازی اسلامی به اثبات میرساند.
یادداشت | احمد کوثری مدیرگروه امت و تمدن پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم (ع)
یادداشت | عبدالله صفری مدیرگروه سیاستگذاری فرهنگی پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم (ع)
دومین شماره دوفصلنامه علمی ـ پژوهشی «امت و تمدن»، به صاحبامتیازی پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم(ع)، با مدیرمسئولی و سردبیری دکتر احمد کوثری منتشر شد.
نشست علمی یکروزه «اربعین؛ فناوری اجتماعی تحقق خونخواهی» با هدف بررسی ظرفیتهای تمدنی راهپیمایی اربعین حسینی، نقش آن در بازتولید سرمایه اجتماعی جبهه مقاومت و واکاوی الزامات فرهنگی و سیاستگذاری این پدیده جهانی، در پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم(ع) برگزار شد.
حجتالاسلام دکتر سیدمحمدحسین هاشمیان، عضو هیئت علمی دانشگاه باقرالعلوم(ع)، در نشست «اربعین؛ فناوری اجتماعی تحقق خونخواهی (هیأت، اربعین، مقاومت، خونخواهی)» با تبیین آیات ۱۳ تا ۱۵ سوره مبارکه شوری، اربعین حسینی را یکی از مهمترین تجلیهای قرآنی «اقامه دین»، تحقق وحدت امت و نجات انسان معاصر از حیرت معرفتی دانست و تأکید کرد که راهبرد اربعین، استمرار رسالت همه پیامبران الهی در تحقق تمدن توحیدی است.
حجتالاسلام والمسلمین محسن قنبریان، مدرس حوزههای علمیه، در نشست «اربعین؛ فناوری اجتماعی تحقق خونخواهی (هیأت، اربعین، مقاومت، خونخواهی)» با تأکید بر اینکه خونخواهی در منظومه فکری اسلام صرفاً یک واکنش احساسی یا انتقامجویانه نیست، بلکه نیازمند تبدیل شدن به یک فناوری اجتماعی است، گفت: هیأت و اربعین از مهمترین ظرفیتهای جامعه شیعی برای تبدیل خونخواهی به یک گفتمان عمومی، پایدار و تمدنساز به شمار میروند.
حجتالاسلام دکتر سیداحسان رفیعیعلوی، استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم و دانشیار گروه حقوق دانشگاه باقرالعلوم(ع)، در نشست علمی «اربعین؛ فناوری اجتماعی تحقق خونخواهی» با موضوع «هیأت، اربعین، مقاومت و خونخواهی» تأکید کرد: خونخواهی در منطق اسلام، صرفاً واکنشی احساسی یا انتقامجویانه نیست، بلکه فناوری اجتماعیِ تحقق عدالت و اقامه قسط است و اگر بر پایه عقلانیت دینی سامان نیابد، میتواند به نقطه مقابل کارکرد حقیقی خود تبدیل شود.
ایرانمنش با تبیین انواع رویکردهای راهبردی به اربعین و بعثت امت، گفت: نوع نگاه ما به پدیدههای مردمی، اربعین و اقتضائات زمانه، فناوریهای مورد استفاده در مسیر تحقق اهداف انقلاب اسلامی و مسئله خونخواهی را تعیین میکند.
استاد حوزه و دانشگاه با بیان اینکه اربعین ظرفیت تبدیل رنج تاریخی کربلا به نیروی اجتماعی برای امروز را دارد، گفت: پیادهروی اربعین، منطق خونخواهی امام شهید را در جهان تشیع بازتولید میکند و انسان مقاوم و شبکه همبسته گفتمان مقاومت را شکل میدهد.
حجتالاسلام والمسلمین سیدعلی موسوی با تأکید بر اینکه پیادهروی اربعین برای حفظ پویایی خود نیازمند بازتولید مستمر معناست، گفت: ظرفیتهای تأویلی این حرکت عظیم مردمی میتواند مفاهیم عاشورا، مقاومت و خونخواهی را متناسب با اقتضائات جنگ کنونی محور مقاومت به زبان هیئت، مرثیه، مداحی و دیگر نمادهای فرهنگی منتقل کرده و زمینه تداوم اثرگذاری اجتماعی و تمدنی اربعین را فراهم سازد.
هشتمین نشست تخصصی همایش «امتداد اجتماعی عرفان در ساحت تمدنی و نسبت آن با حکمرانی جمهوری اسلامی ایران؛ چالشها و فرصتها» با موضوع «ظرفیتهای عرفان اسلامی در پیشگیری و کاهش آسیبهای اجتماعی در سایه حکمرانی دینی و تمدنی» به همت پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم علیهالسلام برگزار شد.
با مشارکت پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم علیهالسلام و برخی نهادهای حوزوی، نشست علمی «اربعین؛ فناوری اجتماعی تحقق خونخواهی (هیأت، اربعین، مقاومت و خونخواهی)» با حضور جمعی از اساتید حوزه و دانشگاه برگزار میشود.
کتاب «توحید ربوبی از وحی تا وهم؛ بررسی تطبیقی توحید ربوبی در نگاه امامیه و وهابیت» به همت پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم علیهالسلام منتشر شد؛ اثری که با رویکردی علمی و تطبیقی، یکی از مهمترین مباحث اعتقادی اسلام را از منظر امامیه و وهابیت بررسی و تحلیل میکند.
کتاب «مکتب امام راحل و شهید؛ جهانبینی، ایدئولوژی، استراتژی» به قلم حسین بغدادی و گروهی از پژوهشگران حوزه علمیه قم با هدف تبیین منسجم منظومه فکری امام خمینی(ره) و رهبر شهید انقلاب اسلامی و ارائه نقشه راه تحقق تمدن نوین اسلامی، در ۵۸۶ صفحه توسط انتشارات پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم(ع) منتشر و روانه بازار نشر شد.
نشست «گفتارهای تبیینی در اقتصاد» با تمرکز بر نقش جریان فرهنگی ـ رسانهای کشور در مواجهه با چالشهای اقتصادی، به همت کارگروه «مکتب امام» در پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم (علیهالسلام) برگزار شد.
به گزارش روابط عمومی پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم (ع)، این نشست با حضور جمعی از اقتصاددانان و پژوهشگران جوان از جمله دکتر مهدی مظهر (عضو هیئت علمی دانشکده اقتصاد دانشگاه مفید قم)، دکتر امید ایزانلو (پژوهشگر مرکز قدر)، حجتالاسلام محسن امیدوار (مدیر اندیشکده دینا و مدرس سطوح عالی حوزه علمیه قم)، حجتالاسلام علی آذین (دانشجوی دکتری علوم اقتصادی و مدرس حوزه و دانشگاه) و دکتر حسن حسنخانی (پژوهشگر اقتصادی) برگزار شد. هدف این نشست بررسی راهکارهای مؤثر در تبیین گفتارهای اقتصادی صحیح در میان نخبگان و افکار عمومی و بهرهگیری از ظرفیتهای فکری حوزه اقتصاد اسلامی برای پیشبرد اقتصاد کشور بود.
شرکتکنندگان در این نشست با اشاره به وضعیت کنونی جریانهای فکری و رسانهای در اقتصاد ایران، به چالشهایی چون ناکارآمدی، فساد، ضعف جریان اقتصاددانان حوزوی در تحلیل مسائل روز، و فاصله میان مباحث نظری و عرصه عمل و رسانه پرداختند. آنان تأکید داشتند که بازتولید گفتار اقتصادی بر مبنای خط فکری رهبر معظم انقلاب و تولید محتوای کاربردی و تبیینی، بهویژه برای فضلای حوزوی، ضرورتی اجتنابناپذیر است.
در ادامه، موضوعاتی همچون نقد سیاستهای کلان اقتصادی کشور در بخشهای آب و برق، جهانیسازی قیمتها، وابستگی به درآمدهای نفتی، کسری بودجه ساختاری، و ضرورت گفتوگو و همافزایی میان جریانهای فکری مختلف اقتصادی مورد بررسی قرار گرفت.
حاضران همچنین بر لزوم شکلگیری جریان تبیینی قوی برای مقابله با گفتارهای مغرضانه و عوامفریبانه با ظاهر اقتصادی اما رویکرد سیاسی تأکید کردند. آنان معتقد بودند تقویت اندیشکدهها در دو حوزه تولید و توزیع محتوا، پشتیبانی مالی از خط تولید محتوای تبیینی، و تمرکز بر اثرگذاری بر گفتمان عمومی جامعه از الزامات این مسیر است.
در پایان نشست، شرکتکنندگان بر ضرورت تمییز جریان اقتصاد اسلامی بر مبنای اصول روشن، انسجام میان جریانهای مختلف فکری، ارتباط فعال با مؤثران حوزوی و برگزاری نشستهای ارائهمحور (به سبک TED) برای ترویج ایدههای اقتصادی مبتنی بر مبانی انقلاب اسلامی تأکید کردند.
محورهای زیر در این نشست مطرح شده است: 1. «ناکارآمدی» و «فساد» بهعنوان دو چالش اصلی کشور و ریشه بسیاری از مشکلات از جمله کاهش مشارکت سیاسی 2. نقش کمرنگ جریان اقتصاددانان حوزی در مواجهه با مسائل اقتصادی روز کشور و ضرورت تبیین این مسائل برای فضلای حوزوی عرصه اقتصاد 3. دوری از پرداختن به مباحث صرفاً نظری و تکراری و ضرورت تولید محتوای کاربردی و رسانهای 4. انتقاد از برخی سیاستهای کلان اقتصادی کشور در حوزه بخشهای آب و برق، جهانی سازی قیمت ها، وابستگی به درآمدهای نفتی و کسری بودجه خودساخته 5. تفاوت های مبنایی دو-سه جریان فکری_اقتصادی کشور در مواجهه با مسائل اقتصادی کشور 6. امکان تفاهم بین این دو جریان در برخی مسائل مهم و ضرورت گفتوگو برای روشن شدن این موارد 7. ضرورت خلق گفتار در تبیین خطّ اقتصادی رهبر معظّم انقلاب 8. ضرورت ایجاد جریان تبیینی برای مقابله با گفتارهای سوگیرانه و در مواردی مغرض نسبت به انقلاب اسلامی با ظاهری اقتصادی و عوامفریبانه مانند تمرکز بر بودجههای نهادهای فرهنگی به جای تمرکز بر بودجه مسئولیت اجتماعی شرکتهای بزرگ 9. ناکارآمدی نشستهای گفتوگو محور بدون ملاحظه مختصات کاری اعضاء شرکت کننده و ضرورت پیریزی اتّصالات فکری-کاری 10. شنیده شدن حرفها در صورت تولید حرفهای متقن از سوی پایگاه قم به عنوان یکی از پایگاههای اقتصاد اسلامی 11. لزوم پشتیبانی مالی و ایجاد زنجیره ارزش از متن پژوهشی تا محتوای رسانهای جذّاب برای پایداری خطّ تولید محتوای تبیینی در اقتصاد 12. تفکیک اثرگذاری بر مردم از اثرگذاری بر فضای نخبگانی و مسئولین و ضرورت کار فرهنگی-رسانهای در جهتدهی مهمترین بازیگران اقتصاد یعنی مردم در تحقّق اهداف اقتصادی 13. ضرورت تقسیم کار جزئی در حوزه های مختلف اقتصاد و تمرکز هر فرد یا گروه بر یک جزء آن و بسترسازی برای انعکاس رسانهای حرفها 14. جدّی بودن نقشآفرینی اندیکشدهها در حوزه گفتمان عمومی برای اثرگذاری در روند حکمرانی کشور و سیاستگذاری و عقیم بودن دو نقش مشاوره سیاستی و سیاست پژوهشی در فقدان اثرگذاری بر گفتمان عمومی 15. عدم رابطه درست بین سهگانه نهاد علم، نهاد حل مسأله و نهاد قدرت و پیشرانی اقتصاد سیاسی در این فضای هرج و مرج سیاستی و سیاسی رسانه زده 16. تقویت اندیشکدهها در دو حوزه تولید و توزیع محصولات رسانه ای 17. لزوم تمییز جریان اقتصاد اسلامی بر اساس مبانی روشن و انسجام جریانهای مختلف بر اساس مبانی مشترک 18. لزوم ارتباط با مؤثّرین حوزه 19. کارآیی جلسههای تبیینی با مؤثرین حوزه در مورد مسائل اقتصادی با رویکرد ارائههای TED مانند
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ[ مشاهده کل متن ]ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
هفدهمین جلد از مجموعه «گلشن ابرار» در حالی منتشر شده که این اثر، بیش از یک کار معمول در حوزه زندگینامهنویسی، بهعنوان بخشی از یک پروژه گسترده برای بازنمایی تاریخ نخبگان شیعه قابل خوانش است؛ پروژهای که تلاش دارد مسیر تداوم جریان علمی تشیع را از دل شخصیتها و دورههای مختلف تاریخی دنبال کند.