به گزارش روابط عمومی پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم(ع)، در این نشست، حجتالاسلام یزدی با اشاره به جایگاه والای پدر در نظام تربیتی اسلام، سخنان خود را با تأکید بر آیه «وَ بِالْوالِدَیْنِ إِحْساناً» آغاز کرد و حضور مؤثر و مستمر والدین در کنار فرزندان را بهترین بستر برای تربیت دانست. وی با استناد به قرآن، تصریح کرد: پدر و مادر باید آنقدر در کنار فرزندان خود باشند که دوران پیری را در آغوش آنان سپری کنند.
دعای پدر؛ شمشیری دو لبه
استاد این نشست با اشاره به حدیثی از پیامبر اکرم (ص) که دعای پدر در حق فرزند را مستجاب دانستهاند، هشدار داد که نفرین پدر در هنگام عصبانیت، همانند شمشیری برنده و ویرانگر عمل کرده و میتواند سرنوشت فرزند را دگرگون سازد. وی همچنین سه حقی از حقوق پدر بر فرزند را شامل احترام در صدا زدن (پدرجان، باباجان)، پیشروی نکردن از پدر و ننشستن پیش از او برشمرد.
سه ضلعی تربیت؛ وراثت، تربیت و محیط
دکتر یزدی در تبیین عوامل مؤثر بر شکلگیری شخصیت فرزند، به سه عامل اساسی اشاره کرد:
· وراثت: نقش ژن و لقمه در انتقال صفاتی چون سخاوت، شجاعت و حیا بسیار تعیینکننده است. وی به انتخاب همسری شجاع از سوی امام علی (ع) برای داشتن فرزندی دلیر (حضرت عباس علیهالسلام) اشاره کرد.
· تربیت: این عامل در سه دوره هفتساله شامل الگوسازی (۷ سال اول)، آموزش عملی و گفتاری (۷ سال دوم) و مشاوره (۷ سال سوم) تعریف میشود.
· محیط: دوستان، همسایگان، مدرسه و بهطور ویژه فضای مجازی، نقشی انکارناپذیر در انحراف یا صلاح فرزندان دارند.
آسیبهای سهگانه و راهکارهای مقابله
بخش اصلی این نشست به تحلیل سه آسیب جدی اجتماعی یعنی شرب خمر، اعتیاد و ناسزاگویی اختصاص داشت:
شرب خمر (مشروبات الکلی): دکتر یزدی با بیان اینکه مشروب عقل را زایل کرده و انسان بیعقل هر خطایی مرتکب میشود، به حدیثی از امام علی (ع) اشاره کرد که حرمت این پدیده را بهشدت گوشزد میکند. وی با ذکر «تقوای سهگانه» (پرهیز، ستیز و گریز)، به الگوی عملی رهبر معظم انقلاب اشاره کرد که بهدلیل سرو مشروب در جلسات رسمی سران برخی کشورها، از حضور در آن جلسات خودداری میکنند.
اعتیاد به مواد مخدر: این استاد حوزه و دانشگاه با هشدار نسبت به خطر مواد مخدر دیجیتال برای نسل جدید، به روایتی از پیامبر (ص) اشاره کرد که نهی شدیدی نسبت به سلام کردن به فرد معتاد دارد. وی در بخش درمان، بر اراده فرد، درمان تدریجی، کمک گرفتن از مشاور و کمپ و مهمتر از همه، تأمین شغل و دوست خوب و پر کردن اوقات فراغت پس از ترک تأکید کرد.
ناسزاگویی و الفاظ زشت: دکتر یزدی ریشه این آسیب را در الگوبرداری از خانواده و دوستان، عقدههای روانی و ضعف اعتقادی دانست و راهکارهایی چون تغییر الگو، کنترل رسانه، آموزش کنترل خشم و افزایش روابط عاطفی را برای درمان آن پیشنهاد داد.
سبک فرزندپروری صحیح و وظایف عملی پدر
حجتالاسلام یزدی سبک تربیتی «مقتدرانه همراه با عشق و محبت» را در مقابل سبکهای غلط سهلگیر، مستبدانه و بیتفاوت، راهگشا دانست. وی وظایف عملی پدر برای پیشگیری از آسیبها را به شرح زیر برشمرد:
· نظارت هوشمندانه بر فعالیتهای فرزند در فضای مجازی و حقیقی
· ایجاد آرامش و امنیت عاطفی در خانه بهعنوان اصلیترین نیاز روانی فرزند
· پرهیز از محرومیت عاطفی و ابراز محبت فیزیکی (بوسیدن و بغل کردن)
· الگوی عملی بودن (پدری که خود سیگار میکشد، نمیتواند پسر را از دخانیات منع کند)
· ایجاد مرزهای مشخص برای رفتوآمدها و دوستان
· مهارتآموزی به فرزند در زمینه «نه گفتن» و مدیریت هیجانات
مواجهه صحیح هنگام خطا
این کارشناس خانواده در پایان تأکید کرد: اگر پدری شاهد خطای فرزندش بود، بهجای پرخاشگری، تحقیر و سرزنش، باید با آرامش و گفتگوی صمیمانه به ریشهیابی علت بپردازد و در صورت لزوم از کمک مشاوران (با شماره ۱۲۳) بهره بگیرد. وی با اشاره به تکنیک «قورباغه آرامپز» شیطان، هشدار داد که انحرافات از گامهای کوچک شروع میشود و پدران نباید حتی یک بار خطا را نادیده بگیرند، زیرا ایستادن لب پرتگاه، حتی یک بار هم سقوط دارد.