X
یادداشت | محمد باغچقی عضو گروه امت و تمدن پژوهشکده باقر العلوم (علیه السلام) قم
یادداشت | احمد کوثری
این یادداشت، با نگاهی به آیین باشکوه وداع با «امام شهید»، این رخداد را فراتر از یک مراسم تشییع و نمادی از پیوند عمیق ملت با آرمانهای اسلام، ایران و مقاومت روایت میکند. نویسنده با تبیین شخصیت امام شهید بهعنوان معمار بیداری امت اسلامی، تأکید دارد که مجاهدت، استقامت و مردمداری، سرمایهای ماندگار آفرید که بازتاب آن را میتوان در حضور پرشور ملت ایران، همراهی ملتهای منطقه و ادای احترام جهانی به این شخصیت تاریخی مشاهده کرد.
یادداشت | احمد کوثری مدیر گروه امت و تمدن پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم (ع)
یادداشت | مهدی افراز
در این یادداشت، نویسنده با تمرکز بر نسبت «شجاعت روشنفکری» و مواجهه اندیشمندان با شرایط بحرانی، به بازخوانی نقش اهل فکر در میدانهای اجتماعی و سیاسی میپردازد. او با تفکیک میان روشنفکران منفعل و روشنفکران صریح و حقگو، شجاعت علمی و اخلاقی را بهمثابه امری درونی و برخاسته از عقل و وجدان معرفی میکند که در بزنگاههای تاریخی خود را آشکار میسازد.
در میانه جنگ ترکیبی دشمن که میدان اصلی آن از مرزها به ذهنها و روابط اجتماعی منتقل شده است، پیام اخیر رهبر انقلاب با تأکید بر «جانفدایی» و پرهیز از تبدیل اختلاف به تنازع، نقشه راهی راهبردی برای صیانت از مهمترین سرمایه کشور، یعنی انسجام اجتماعی و نخبگانی، ارائه میدهد.
یادداشت | سیدعلی موسوی، استاد حوزه و دانشگاه
در روزگاری که دشمن پس از ناکامی در میدان نظامی و اقتصادی، تمرکز خود را بر شکافهای درونی جامعه ایران قرار داده است، هر اختلاف —اگر موجّه و برخاسته از دغدغههای انقلابی باشد— میتواند به ابزاری در خدمت پروژه فرسایش انسجام ملی تبدیل شود. پیام اخیر رهبر انقلاب با برجستهسازی مفهوم «جانفدایی»، تلاشی است برای بازتعریف مرز میان «اختلافِ سازنده» و «تنازعِ ویرانگر»؛ مرزی که عبور از آن، زمین بازی را ناخواسته به سود دشمن تغییر میدهد.
اینجا میناب است؛ شهری که نامش با «مِیِ شهادت» و «آبِ معصومیت» گره خورده است. روایتی از یک کشف و شهود تمدنی در تقابل میان دنیای پلیدیها و دنیای پاکیها؛ جایی که مدرسه شجره طیبه به مقتلی برای رویاهای آمریکایی تبدیل شده و کودکانش، زودتر از همگان، فارغالتحصیل مکتبخانه حقانیت ایران شدهاند.
حضور محوری زنان در تجمعات و عرصههای مقاومت، فراتر از یک مشاهده ساده، نیازمند توصیف و تحلیلی مبتنی بر مبانی هویت اسلامی است. رضا طراوت در این یادداشت با نقد الگوهای غربی که میان «کار» و «زندگی» دوقطبی ایجاد کرده و منجر به مردوارهشدن یا ابزارانگاری زنان شدهاند، به تبیین «الگوی سوم» میپردازد؛ الگویی که در آن زن انقلابی ایرانی با حفظ اصالت انسانی و نقش زندگیسازی، در متن جنگ و بحرانهای اجتماعی، پیشرویی خود را در مسیر تمدنسازی اسلامی به اثبات میرساند.
یادداشت | احمد کوثری مدیرگروه امت و تمدن پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم (ع)
یادداشت | عبدالله صفری مدیرگروه سیاستگذاری فرهنگی پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم (ع)
دومین شماره دوفصلنامه علمی ـ پژوهشی «امت و تمدن»، به صاحبامتیازی پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم(ع)، با مدیرمسئولی و سردبیری دکتر احمد کوثری منتشر شد.
نشست علمی یکروزه «اربعین؛ فناوری اجتماعی تحقق خونخواهی» با هدف بررسی ظرفیتهای تمدنی راهپیمایی اربعین حسینی، نقش آن در بازتولید سرمایه اجتماعی جبهه مقاومت و واکاوی الزامات فرهنگی و سیاستگذاری این پدیده جهانی، در پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم(ع) برگزار شد.
حجتالاسلام دکتر سیدمحمدحسین هاشمیان، عضو هیئت علمی دانشگاه باقرالعلوم(ع)، در نشست «اربعین؛ فناوری اجتماعی تحقق خونخواهی (هیأت، اربعین، مقاومت، خونخواهی)» با تبیین آیات ۱۳ تا ۱۵ سوره مبارکه شوری، اربعین حسینی را یکی از مهمترین تجلیهای قرآنی «اقامه دین»، تحقق وحدت امت و نجات انسان معاصر از حیرت معرفتی دانست و تأکید کرد که راهبرد اربعین، استمرار رسالت همه پیامبران الهی در تحقق تمدن توحیدی است.
حجتالاسلام والمسلمین محسن قنبریان، مدرس حوزههای علمیه، در نشست «اربعین؛ فناوری اجتماعی تحقق خونخواهی (هیأت، اربعین، مقاومت، خونخواهی)» با تأکید بر اینکه خونخواهی در منظومه فکری اسلام صرفاً یک واکنش احساسی یا انتقامجویانه نیست، بلکه نیازمند تبدیل شدن به یک فناوری اجتماعی است، گفت: هیأت و اربعین از مهمترین ظرفیتهای جامعه شیعی برای تبدیل خونخواهی به یک گفتمان عمومی، پایدار و تمدنساز به شمار میروند.
حجتالاسلام دکتر سیداحسان رفیعیعلوی، استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم و دانشیار گروه حقوق دانشگاه باقرالعلوم(ع)، در نشست علمی «اربعین؛ فناوری اجتماعی تحقق خونخواهی» با موضوع «هیأت، اربعین، مقاومت و خونخواهی» تأکید کرد: خونخواهی در منطق اسلام، صرفاً واکنشی احساسی یا انتقامجویانه نیست، بلکه فناوری اجتماعیِ تحقق عدالت و اقامه قسط است و اگر بر پایه عقلانیت دینی سامان نیابد، میتواند به نقطه مقابل کارکرد حقیقی خود تبدیل شود.
ایرانمنش با تبیین انواع رویکردهای راهبردی به اربعین و بعثت امت، گفت: نوع نگاه ما به پدیدههای مردمی، اربعین و اقتضائات زمانه، فناوریهای مورد استفاده در مسیر تحقق اهداف انقلاب اسلامی و مسئله خونخواهی را تعیین میکند.
استاد حوزه و دانشگاه با بیان اینکه اربعین ظرفیت تبدیل رنج تاریخی کربلا به نیروی اجتماعی برای امروز را دارد، گفت: پیادهروی اربعین، منطق خونخواهی امام شهید را در جهان تشیع بازتولید میکند و انسان مقاوم و شبکه همبسته گفتمان مقاومت را شکل میدهد.
حجتالاسلام والمسلمین سیدعلی موسوی با تأکید بر اینکه پیادهروی اربعین برای حفظ پویایی خود نیازمند بازتولید مستمر معناست، گفت: ظرفیتهای تأویلی این حرکت عظیم مردمی میتواند مفاهیم عاشورا، مقاومت و خونخواهی را متناسب با اقتضائات جنگ کنونی محور مقاومت به زبان هیئت، مرثیه، مداحی و دیگر نمادهای فرهنگی منتقل کرده و زمینه تداوم اثرگذاری اجتماعی و تمدنی اربعین را فراهم سازد.
هشتمین نشست تخصصی همایش «امتداد اجتماعی عرفان در ساحت تمدنی و نسبت آن با حکمرانی جمهوری اسلامی ایران؛ چالشها و فرصتها» با موضوع «ظرفیتهای عرفان اسلامی در پیشگیری و کاهش آسیبهای اجتماعی در سایه حکمرانی دینی و تمدنی» به همت پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم علیهالسلام برگزار شد.
با مشارکت پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم علیهالسلام و برخی نهادهای حوزوی، نشست علمی «اربعین؛ فناوری اجتماعی تحقق خونخواهی (هیأت، اربعین، مقاومت و خونخواهی)» با حضور جمعی از اساتید حوزه و دانشگاه برگزار میشود.
کتاب «توحید ربوبی از وحی تا وهم؛ بررسی تطبیقی توحید ربوبی در نگاه امامیه و وهابیت» به همت پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم علیهالسلام منتشر شد؛ اثری که با رویکردی علمی و تطبیقی، یکی از مهمترین مباحث اعتقادی اسلام را از منظر امامیه و وهابیت بررسی و تحلیل میکند.
کتاب «مکتب امام راحل و شهید؛ جهانبینی، ایدئولوژی، استراتژی» به قلم حسین بغدادی و گروهی از پژوهشگران حوزه علمیه قم با هدف تبیین منسجم منظومه فکری امام خمینی(ره) و رهبر شهید انقلاب اسلامی و ارائه نقشه راه تحقق تمدن نوین اسلامی، در ۵۸۶ صفحه توسط انتشارات پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم(ع) منتشر و روانه بازار نشر شد.
عنوان طرح: سبك زندگي دانشجوي انقلابي
معرفی طرح:
زندگی جوانان امروز ایران به ویژه قشر دانشجو، آنچنان با الگوهای زندگی غربی پیوند خورده است که گاه گنجاندن چند رفتار اسلامی در زندگی این قشر جامعه، با مقاومت شدید منظومه رفتارها و عادات آنان مواجه میشود. مؤلفههایی چون تلفن همراه، اتومبیل شخصی، پوشاک شهرت، غذاهای سریع، گوشدادن به موسیقی، اینترنتگردی، شبنشینی پای ماهواره، مسافرتهای تفریحی خاص و ... همگی گویای شکلگیری فرهنگی مصرفگرا، تنوع طلب، لذتجو و پرهیجان در میان دانشجویان است.پدیده ارتباطات الكترونيك و رسانهای در سالهای اخير، سبك زندگي جوانان دانشجو را به شيوههاي جديد زندگي ديجيتال پيوند زده و فرهنگ آنان را جهاني كرده است. به گونهای که يك منظومه فرهنگي واحد، در حال تشکیل است، كه وجه اصلی آن شکل گیری باورها، ارزشها و هنجارهاي خاص در مقابل فرهنگ مسلط يا نظم اجتماعي حاكم است. در این میان، دانشجویان مسلمان و انقلابی به دنبال یافتن مسیری برای زندگی اسلامی- ایرانی خویشند و دستورالعملهایی برای تحقق منویّات و مطلوبیات مذهبی خویش میجویند. و آرزوی نسخهای جامعنگر، عملیاتی و تحولساز بر پایه آموزههای دینی را در دل دارند.اما هیمنه و سلطهگری هنجارها و فرهنگ غربی در قالب سبک زندگی، برخی از دانشجویان را به یأس از درست زیستن در متن دستاوردهای علمی و تکنولوژیک کشانده است. در مقابل گروهی نیز عدم امکان تحقّق آداب اسلامی در این نوع زندگی را دلیلی بر اختصاص آن آداب به زمان گذشته تلقّی نموده و به این بهانه از احکام اسلامی سرپیچی میکنند.طبیعتا ارائه نسخههای تک بعدی و واگرا در عرصههای پراکنده زندگی نمیتواند دانشجویان مسلمان را از کمند سلسله رفتارها و برنامههای منظومهوار و مترابطی که درگیر آنند، برهاند. بلکه طرحی نو برای نحوه زندگی اسلامی با توجه به نقشها و کارویژههای دانشجوی مسلمان نیاز است تا تمامی صحنههای زندگی و نقصها و ایرادات رفتاری او را رصد نماید و مجموعهای منسجم و سنجیده از الگوهای رفتاری ارائه دهد.اهداف:الف) هدف اصلی: تبیین الگوی زندگی اسلامی دانشجوییب) اهداف فرعی:1. ارائه نرمافزار زمینهساز برای تحقّق مطالبات انقلاب و رهبری از دانشجویان مسلمان.2. روشمندکردن پژوهشهای بدون منابع کتابخانهای.3. استفاده از دستاوردهای دو تحقیق همزمان در این گروه پروژه (اصول و مبانی الگوی زندگی اسلامی-ایرانی و الگوی زندگی طلبه پیشرو )، مباحثه موارد مبهم و در نتیجه، بازپرداخت اطلاعات و نتایج.4. آشنایی با اندیشمندانی که در این زمینه حرفی برای گفتن دارند، جهت همکاری بیشتر و معرفی به مجامع دانشگاهی.اهميت، ضرورت ها و موارد كاربرد1. توصیههای اخلاقی و عرفانی مادام که در قالب برنامههای عملی تجسّد نیابند، برای کسانی که بازیگران فعال صحنه زندگی مدرن غربزده هستند، دور از دسترس و صرفاً دلپذیر جلوه مینماید. لذا عملیاتیکردن خواستههای اخلاقی اسلام در دل دستورالعملهای رفتاری مخصوص این گروه، امکان تحقّق آنها را بیشتر میکند.2. دستورالعملهای بخشینگر و ناظر به عرصهای خاص از رفتارهای زندگی دانشجویی، دیری نمیپاید که در هاضمه یک الگوی درهم تنیده و شبکهوار از زندگي غربی حذف شده و گاه به ضد خود تبدیل میشوند. بنابراین جهت مواجهه با سبک زندگی اینچنینی، بسیار نیازمند مجموعه دستوراتی جامعنگر و جایگزین هستیم.3. با ارائه یک الگوی زندگی اسلامی ویژه دانشجویان مسلمان میتوان تحقّق درخواستهای مقام معظم رهبری از ایشان را بهتر و بیشتر مشاهده کرد. خوب درس خواندن، خوب تزکیه نمودن، خوب ورزش کردن، جنبش نرم افزاری و نوآوری علمی، عدالتخواهی، ایفای نقش افسران در جنگ نرم علیه نظام، نشر معارف و فرهنگ دینی در محیط دانشگاهی، تحلیل و آگاهی بخشی سیاسی و ... همگی در قالب یک زندگینامه اسلامی، امکان تعقیب مجدّانه و کاملتر دارند.4. با توجه به تاثیرات عمیق و گسترده دانشجویان مکتبی در حال و آینده اداره جامعه و نقش ویژهای که در فرهنگسازی و تصمیم سازیها دارند، سامانبخشی زندگی ایشان، ضریبی دوچندان در بدنه اجتماع پیدا میکند و به گونهای محسوس، نهادینه میشود.5. بیتوجهی به گزینش اهمّ از مهمّ در مقام تزاحم، به عدم اولویتسنجی در اداء وظایف (فردی، خانوادگی و اجتماعی) دانشجویان مسلمان انجامیده و افراط و تفریطهایی را موجب شده است. سبک زندگی دانشجوی مسلمان، این چند دسته وظایف را در یک نظام مرتبط و حالات مختلف، درجهبندی نموده و انتخاب صحیح در مواقع تزاحم را نشان میدهد.6. تشکّل و همنوایی فکری و «عملی» به ایجاد «گروه» هایی منسجم و همدل میانجامد که پشتوانه روانی و عاطفی محکمی برای زیستن و «استقامت» در یک محیط مخالف و اقلیتسوز دارد. دانشجویان مسلمان با داشتن سبک زندگی ویژه و مبتنی بر عقاید مکتبی خویش، نمودها و نمادهایی خاص و مستقل مییابند که از یک سو آنها را از الگوی مسلّط غربی در زندگی دانشگاهی متمایز میسازد و از سوی دیگر به احساس اراده جمعی و ارتباطات عاطفی درون گروهی میرساند.7. موفقیت در ارائه یک شیوه زندگی مؤمنانه دانشجویی، یأس حاصل از عدم امکان رشد و تعالی و در نتیجه کمبود معنویت و اخلاق در زندگی ایشان را برطرف میکند و امید به زیستنی معنوی و نیل به اهداف بلند آن را در دل و جان دانشجویان مسلمان بارور میسازد.پیشینه تحقیق: متأسفانه این مسئله تاکنون مورد توجه صاحبنظران و محقّقین داخلی قرار نگرفته و به دلیل بومی بودن موضوع، قابلیت طرح در تحقیقات خارجی را نیز نداشته است. لذا در جستجوها «هیچ» تحقيق قابل توجهی در این موضوع به دست نیامد.مجری طرح: حجت الاسلام مهدی همازاده
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ[ مشاهده کل متن ]ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
هفدهمین جلد از مجموعه «گلشن ابرار» در حالی منتشر شده که این اثر، بیش از یک کار معمول در حوزه زندگینامهنویسی، بهعنوان بخشی از یک پروژه گسترده برای بازنمایی تاریخ نخبگان شیعه قابل خوانش است؛ پروژهای که تلاش دارد مسیر تداوم جریان علمی تشیع را از دل شخصیتها و دورههای مختلف تاریخی دنبال کند.