X
یادداشت | محمد باغچقی عضو گروه امت و تمدن پژوهشکده باقر العلوم (علیه السلام) قم
یادداشت | احمد کوثری
این یادداشت، با نگاهی به آیین باشکوه وداع با «امام شهید»، این رخداد را فراتر از یک مراسم تشییع و نمادی از پیوند عمیق ملت با آرمانهای اسلام، ایران و مقاومت روایت میکند. نویسنده با تبیین شخصیت امام شهید بهعنوان معمار بیداری امت اسلامی، تأکید دارد که مجاهدت، استقامت و مردمداری، سرمایهای ماندگار آفرید که بازتاب آن را میتوان در حضور پرشور ملت ایران، همراهی ملتهای منطقه و ادای احترام جهانی به این شخصیت تاریخی مشاهده کرد.
یادداشت | احمد کوثری مدیر گروه امت و تمدن پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم (ع)
یادداشت | مهدی افراز
در این یادداشت، نویسنده با تمرکز بر نسبت «شجاعت روشنفکری» و مواجهه اندیشمندان با شرایط بحرانی، به بازخوانی نقش اهل فکر در میدانهای اجتماعی و سیاسی میپردازد. او با تفکیک میان روشنفکران منفعل و روشنفکران صریح و حقگو، شجاعت علمی و اخلاقی را بهمثابه امری درونی و برخاسته از عقل و وجدان معرفی میکند که در بزنگاههای تاریخی خود را آشکار میسازد.
در میانه جنگ ترکیبی دشمن که میدان اصلی آن از مرزها به ذهنها و روابط اجتماعی منتقل شده است، پیام اخیر رهبر انقلاب با تأکید بر «جانفدایی» و پرهیز از تبدیل اختلاف به تنازع، نقشه راهی راهبردی برای صیانت از مهمترین سرمایه کشور، یعنی انسجام اجتماعی و نخبگانی، ارائه میدهد.
یادداشت | سیدعلی موسوی، استاد حوزه و دانشگاه
در روزگاری که دشمن پس از ناکامی در میدان نظامی و اقتصادی، تمرکز خود را بر شکافهای درونی جامعه ایران قرار داده است، هر اختلاف —اگر موجّه و برخاسته از دغدغههای انقلابی باشد— میتواند به ابزاری در خدمت پروژه فرسایش انسجام ملی تبدیل شود. پیام اخیر رهبر انقلاب با برجستهسازی مفهوم «جانفدایی»، تلاشی است برای بازتعریف مرز میان «اختلافِ سازنده» و «تنازعِ ویرانگر»؛ مرزی که عبور از آن، زمین بازی را ناخواسته به سود دشمن تغییر میدهد.
اینجا میناب است؛ شهری که نامش با «مِیِ شهادت» و «آبِ معصومیت» گره خورده است. روایتی از یک کشف و شهود تمدنی در تقابل میان دنیای پلیدیها و دنیای پاکیها؛ جایی که مدرسه شجره طیبه به مقتلی برای رویاهای آمریکایی تبدیل شده و کودکانش، زودتر از همگان، فارغالتحصیل مکتبخانه حقانیت ایران شدهاند.
حضور محوری زنان در تجمعات و عرصههای مقاومت، فراتر از یک مشاهده ساده، نیازمند توصیف و تحلیلی مبتنی بر مبانی هویت اسلامی است. رضا طراوت در این یادداشت با نقد الگوهای غربی که میان «کار» و «زندگی» دوقطبی ایجاد کرده و منجر به مردوارهشدن یا ابزارانگاری زنان شدهاند، به تبیین «الگوی سوم» میپردازد؛ الگویی که در آن زن انقلابی ایرانی با حفظ اصالت انسانی و نقش زندگیسازی، در متن جنگ و بحرانهای اجتماعی، پیشرویی خود را در مسیر تمدنسازی اسلامی به اثبات میرساند.
یادداشت | احمد کوثری مدیرگروه امت و تمدن پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم (ع)
یادداشت | عبدالله صفری مدیرگروه سیاستگذاری فرهنگی پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم (ع)
دومین شماره دوفصلنامه علمی ـ پژوهشی «امت و تمدن»، به صاحبامتیازی پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم(ع)، با مدیرمسئولی و سردبیری دکتر احمد کوثری منتشر شد.
نشست علمی یکروزه «اربعین؛ فناوری اجتماعی تحقق خونخواهی» با هدف بررسی ظرفیتهای تمدنی راهپیمایی اربعین حسینی، نقش آن در بازتولید سرمایه اجتماعی جبهه مقاومت و واکاوی الزامات فرهنگی و سیاستگذاری این پدیده جهانی، در پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم(ع) برگزار شد.
حجتالاسلام دکتر سیدمحمدحسین هاشمیان، عضو هیئت علمی دانشگاه باقرالعلوم(ع)، در نشست «اربعین؛ فناوری اجتماعی تحقق خونخواهی (هیأت، اربعین، مقاومت، خونخواهی)» با تبیین آیات ۱۳ تا ۱۵ سوره مبارکه شوری، اربعین حسینی را یکی از مهمترین تجلیهای قرآنی «اقامه دین»، تحقق وحدت امت و نجات انسان معاصر از حیرت معرفتی دانست و تأکید کرد که راهبرد اربعین، استمرار رسالت همه پیامبران الهی در تحقق تمدن توحیدی است.
حجتالاسلام والمسلمین محسن قنبریان، مدرس حوزههای علمیه، در نشست «اربعین؛ فناوری اجتماعی تحقق خونخواهی (هیأت، اربعین، مقاومت، خونخواهی)» با تأکید بر اینکه خونخواهی در منظومه فکری اسلام صرفاً یک واکنش احساسی یا انتقامجویانه نیست، بلکه نیازمند تبدیل شدن به یک فناوری اجتماعی است، گفت: هیأت و اربعین از مهمترین ظرفیتهای جامعه شیعی برای تبدیل خونخواهی به یک گفتمان عمومی، پایدار و تمدنساز به شمار میروند.
حجتالاسلام دکتر سیداحسان رفیعیعلوی، استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم و دانشیار گروه حقوق دانشگاه باقرالعلوم(ع)، در نشست علمی «اربعین؛ فناوری اجتماعی تحقق خونخواهی» با موضوع «هیأت، اربعین، مقاومت و خونخواهی» تأکید کرد: خونخواهی در منطق اسلام، صرفاً واکنشی احساسی یا انتقامجویانه نیست، بلکه فناوری اجتماعیِ تحقق عدالت و اقامه قسط است و اگر بر پایه عقلانیت دینی سامان نیابد، میتواند به نقطه مقابل کارکرد حقیقی خود تبدیل شود.
ایرانمنش با تبیین انواع رویکردهای راهبردی به اربعین و بعثت امت، گفت: نوع نگاه ما به پدیدههای مردمی، اربعین و اقتضائات زمانه، فناوریهای مورد استفاده در مسیر تحقق اهداف انقلاب اسلامی و مسئله خونخواهی را تعیین میکند.
استاد حوزه و دانشگاه با بیان اینکه اربعین ظرفیت تبدیل رنج تاریخی کربلا به نیروی اجتماعی برای امروز را دارد، گفت: پیادهروی اربعین، منطق خونخواهی امام شهید را در جهان تشیع بازتولید میکند و انسان مقاوم و شبکه همبسته گفتمان مقاومت را شکل میدهد.
حجتالاسلام والمسلمین سیدعلی موسوی با تأکید بر اینکه پیادهروی اربعین برای حفظ پویایی خود نیازمند بازتولید مستمر معناست، گفت: ظرفیتهای تأویلی این حرکت عظیم مردمی میتواند مفاهیم عاشورا، مقاومت و خونخواهی را متناسب با اقتضائات جنگ کنونی محور مقاومت به زبان هیئت، مرثیه، مداحی و دیگر نمادهای فرهنگی منتقل کرده و زمینه تداوم اثرگذاری اجتماعی و تمدنی اربعین را فراهم سازد.
هشتمین نشست تخصصی همایش «امتداد اجتماعی عرفان در ساحت تمدنی و نسبت آن با حکمرانی جمهوری اسلامی ایران؛ چالشها و فرصتها» با موضوع «ظرفیتهای عرفان اسلامی در پیشگیری و کاهش آسیبهای اجتماعی در سایه حکمرانی دینی و تمدنی» به همت پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم علیهالسلام برگزار شد.
با مشارکت پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم علیهالسلام و برخی نهادهای حوزوی، نشست علمی «اربعین؛ فناوری اجتماعی تحقق خونخواهی (هیأت، اربعین، مقاومت و خونخواهی)» با حضور جمعی از اساتید حوزه و دانشگاه برگزار میشود.
کتاب «توحید ربوبی از وحی تا وهم؛ بررسی تطبیقی توحید ربوبی در نگاه امامیه و وهابیت» به همت پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم علیهالسلام منتشر شد؛ اثری که با رویکردی علمی و تطبیقی، یکی از مهمترین مباحث اعتقادی اسلام را از منظر امامیه و وهابیت بررسی و تحلیل میکند.
کتاب «مکتب امام راحل و شهید؛ جهانبینی، ایدئولوژی، استراتژی» به قلم حسین بغدادی و گروهی از پژوهشگران حوزه علمیه قم با هدف تبیین منسجم منظومه فکری امام خمینی(ره) و رهبر شهید انقلاب اسلامی و ارائه نقشه راه تحقق تمدن نوین اسلامی، در ۵۸۶ صفحه توسط انتشارات پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم(ع) منتشر و روانه بازار نشر شد.
نشست علمی «پدر دختری» » از سلسله نشستهای «پدر دختری در آینه علم و دین ۲» با عنوان «تجربهخوانی پروندههای خاص» و با ارائه سرکار خانم دکتر محدثه کامیار و به همت گروه مطالعات خانواده پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم (علیهالسلام) برگزار شد.
به گزارش روابط عمومی پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم (علیهالسلام)، در ابتدای جلسه سرکار خانم دکتر کامیار، با اشاره به اهمیت نقش پدر در سلامت روان و اجتماعی دختران، خاطرنشان کردند که طی سالهای پژوهش میدانی خود در پروندههای دختران آسیبدیده - از زنان بزهکار تا زنانی که قربانی تعرض جنسی شدهاند - یافتهاند کیفیت رابطه پدر و دختر نقشی اساسی در شکلگیری رفتارهای اجتماعی و جلوگیری از بزهکاری دارد.
وی در ادامه افزود که اولین عاملی که بارها در پروندههای خود با آن مواجه شدهاند «غیبت پدر» است؛ چه در اثر طلاق یا جدایی و چه به دلیل عدم مشارکت عاطفی، که مطالعهای بینالمللی در سال ۲۰۱۲ نشان داده دخترانی که پدر را از دست میدهند یا رابطه ضعیفی با او دارند، بیش از دیگران در معرض رفتارهای ضد اجتماعی، فرار از منزل و روابط جنسی پرخطر قرار میگیرند. در بسیاری از مصاحبهها، دختران خود تصریح کردهاند که «اگر پدرم حضور داشت، هرگز به این راه کشیده نمیشدم» و این گواه اهمیت حمایت و حضور پدر در زندگی فرزندان است. وی افزودند که علاوه بر غیبت، «رابطه سرد یا پرتعارض» پدر با دختر نیز منجر به شکلگیری دلبستگی ناایمن میشود؛ دلبستگی اضطرابی که در آن رفتار پدر گاهی گرم و گاهی سرد است و دلبستگی اجتنابی که در آن پدر از نظر عاطفی طردکننده است. هر دو الگو، زمینهساز مشکلات عاطفی، خودتخریبی و بزهکاری در دختران است.
سرکار خانم دکتر کامیار سپس به معرفی الگوی «پدر مقتدر» پرداخت و تصریح کرد که تحقیقات نشان میدهد پدرانی که سبک تربیتی مقتدرانه - ترکیبی از محبت گرم و نظارت منطقی - دارند، مهارتهای حل مسئله، اعتماد به نفس و انتخاب همسالان مناسب را در دختران تقویت میکنند. در یک مطالعه سوئدی در سال ۲۰۰۹ مشخص شده دخترانی که رابطه صمیمی و حمایتگرانه با پدران خود داشتهاند، پنجاه درصد کمتر احتمال دارد قبل از هجده سالگی وارد بزهکاری شوند. ایشان تأکید کردند که کنترل بیش از حد همراه با محبت کم (سبک مستبدانه) یا آزادی مطلق بدون چارچوب، هر دو زیانبار است و خانوادههایی که هیچ مرز و قانونی برای رفتار فرزندان قائل نمیشوند، بیشترین آسیبدیدگی را تجربه میکنند.
در ادامه، دکتر کامیار به ذکر نمونههای عینی از پروندههای خاص پرداختند: دختری که پس از تعرض گروهی و از دست دادن والدین در سانحه گازگرفتگی، با یادآوری حمایتهای پدر مرحوم، توانست عزت نفس خود را باز یابد و مسیر بازگشت به تحصیل و استقلال را طی کند؛ و دختری که در چهارده سالگی بهدلیل تحقیر مداوم پدر، به گروه دزدی پیوست و سپس وارد بزهکاری جنسی شد. ایشان خاطرنشان کردند که این نمونهها نشان میدهد حتی یک پدر حمایتگر میتواند نقطه عطفی در زندگی فرزند باشد.
پس از آن، به پرسشهای شرکتکنندگان پاسخ داده شد. در پاسخ به سؤال «حد و مرز حمایت پدر تا کجاست؟»، استاد بیان کرد که حمایت واقعی به معنای «رهاسازی مطلق» نیست، بلکه باید اجازه تجربه و خطا همراه با چارچوبهای اخلاقی و نظارت هوشمندانه باشد. درباره «نشانههای اولیه آسیب» توضیح دادند که غیبت پدر، کاهش ارتباط کلامی، تغییرات خلقی ناگهانی و گرایش به رفتارهای پرخطر از جمله مهمترین هشدارهاست. همچنین برای «آگاهسازی دختران»، توصیه شد که پدران با گفتگوی صمیمانه و مداوم، ابراز محبت آشکار و ارائه مثالهای واقعی از پیامدهای آسیبهای اجتماعی، زمینه را برای پیشگیری فراهم کنند.
در پایان جلسه، سرکار خانم دکتر کامیار ضمن تأکید بر اهمیت تداوم این سلسله نشستها در فرهنگسازی نقش پدر، ابراز امیدواری کرد که یافتههای ارائهشده بتواند راهگشای خانوادهها و نهادهای آموزشی باشد.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ[ مشاهده کل متن ]ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
هفدهمین جلد از مجموعه «گلشن ابرار» در حالی منتشر شده که این اثر، بیش از یک کار معمول در حوزه زندگینامهنویسی، بهعنوان بخشی از یک پروژه گسترده برای بازنمایی تاریخ نخبگان شیعه قابل خوانش است؛ پروژهای که تلاش دارد مسیر تداوم جریان علمی تشیع را از دل شخصیتها و دورههای مختلف تاریخی دنبال کند.