X
یادداشت | محمد باغچقی عضو گروه امت و تمدن پژوهشکده باقر العلوم (علیه السلام) قم
یادداشت | احمد کوثری
این یادداشت، با نگاهی به آیین باشکوه وداع با «امام شهید»، این رخداد را فراتر از یک مراسم تشییع و نمادی از پیوند عمیق ملت با آرمانهای اسلام، ایران و مقاومت روایت میکند. نویسنده با تبیین شخصیت امام شهید بهعنوان معمار بیداری امت اسلامی، تأکید دارد که مجاهدت، استقامت و مردمداری، سرمایهای ماندگار آفرید که بازتاب آن را میتوان در حضور پرشور ملت ایران، همراهی ملتهای منطقه و ادای احترام جهانی به این شخصیت تاریخی مشاهده کرد.
یادداشت | احمد کوثری مدیر گروه امت و تمدن پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم (ع)
یادداشت | مهدی افراز
در این یادداشت، نویسنده با تمرکز بر نسبت «شجاعت روشنفکری» و مواجهه اندیشمندان با شرایط بحرانی، به بازخوانی نقش اهل فکر در میدانهای اجتماعی و سیاسی میپردازد. او با تفکیک میان روشنفکران منفعل و روشنفکران صریح و حقگو، شجاعت علمی و اخلاقی را بهمثابه امری درونی و برخاسته از عقل و وجدان معرفی میکند که در بزنگاههای تاریخی خود را آشکار میسازد.
در میانه جنگ ترکیبی دشمن که میدان اصلی آن از مرزها به ذهنها و روابط اجتماعی منتقل شده است، پیام اخیر رهبر انقلاب با تأکید بر «جانفدایی» و پرهیز از تبدیل اختلاف به تنازع، نقشه راهی راهبردی برای صیانت از مهمترین سرمایه کشور، یعنی انسجام اجتماعی و نخبگانی، ارائه میدهد.
یادداشت | سیدعلی موسوی، استاد حوزه و دانشگاه
در روزگاری که دشمن پس از ناکامی در میدان نظامی و اقتصادی، تمرکز خود را بر شکافهای درونی جامعه ایران قرار داده است، هر اختلاف —اگر موجّه و برخاسته از دغدغههای انقلابی باشد— میتواند به ابزاری در خدمت پروژه فرسایش انسجام ملی تبدیل شود. پیام اخیر رهبر انقلاب با برجستهسازی مفهوم «جانفدایی»، تلاشی است برای بازتعریف مرز میان «اختلافِ سازنده» و «تنازعِ ویرانگر»؛ مرزی که عبور از آن، زمین بازی را ناخواسته به سود دشمن تغییر میدهد.
اینجا میناب است؛ شهری که نامش با «مِیِ شهادت» و «آبِ معصومیت» گره خورده است. روایتی از یک کشف و شهود تمدنی در تقابل میان دنیای پلیدیها و دنیای پاکیها؛ جایی که مدرسه شجره طیبه به مقتلی برای رویاهای آمریکایی تبدیل شده و کودکانش، زودتر از همگان، فارغالتحصیل مکتبخانه حقانیت ایران شدهاند.
حضور محوری زنان در تجمعات و عرصههای مقاومت، فراتر از یک مشاهده ساده، نیازمند توصیف و تحلیلی مبتنی بر مبانی هویت اسلامی است. رضا طراوت در این یادداشت با نقد الگوهای غربی که میان «کار» و «زندگی» دوقطبی ایجاد کرده و منجر به مردوارهشدن یا ابزارانگاری زنان شدهاند، به تبیین «الگوی سوم» میپردازد؛ الگویی که در آن زن انقلابی ایرانی با حفظ اصالت انسانی و نقش زندگیسازی، در متن جنگ و بحرانهای اجتماعی، پیشرویی خود را در مسیر تمدنسازی اسلامی به اثبات میرساند.
یادداشت | احمد کوثری مدیرگروه امت و تمدن پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم (ع)
یادداشت | عبدالله صفری مدیرگروه سیاستگذاری فرهنگی پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم (ع)
دومین شماره دوفصلنامه علمی ـ پژوهشی «امت و تمدن»، به صاحبامتیازی پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم(ع)، با مدیرمسئولی و سردبیری دکتر احمد کوثری منتشر شد.
نشست علمی یکروزه «اربعین؛ فناوری اجتماعی تحقق خونخواهی» با هدف بررسی ظرفیتهای تمدنی راهپیمایی اربعین حسینی، نقش آن در بازتولید سرمایه اجتماعی جبهه مقاومت و واکاوی الزامات فرهنگی و سیاستگذاری این پدیده جهانی، در پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم(ع) برگزار شد.
حجتالاسلام دکتر سیدمحمدحسین هاشمیان، عضو هیئت علمی دانشگاه باقرالعلوم(ع)، در نشست «اربعین؛ فناوری اجتماعی تحقق خونخواهی (هیأت، اربعین، مقاومت، خونخواهی)» با تبیین آیات ۱۳ تا ۱۵ سوره مبارکه شوری، اربعین حسینی را یکی از مهمترین تجلیهای قرآنی «اقامه دین»، تحقق وحدت امت و نجات انسان معاصر از حیرت معرفتی دانست و تأکید کرد که راهبرد اربعین، استمرار رسالت همه پیامبران الهی در تحقق تمدن توحیدی است.
حجتالاسلام والمسلمین محسن قنبریان، مدرس حوزههای علمیه، در نشست «اربعین؛ فناوری اجتماعی تحقق خونخواهی (هیأت، اربعین، مقاومت، خونخواهی)» با تأکید بر اینکه خونخواهی در منظومه فکری اسلام صرفاً یک واکنش احساسی یا انتقامجویانه نیست، بلکه نیازمند تبدیل شدن به یک فناوری اجتماعی است، گفت: هیأت و اربعین از مهمترین ظرفیتهای جامعه شیعی برای تبدیل خونخواهی به یک گفتمان عمومی، پایدار و تمدنساز به شمار میروند.
حجتالاسلام دکتر سیداحسان رفیعیعلوی، استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم و دانشیار گروه حقوق دانشگاه باقرالعلوم(ع)، در نشست علمی «اربعین؛ فناوری اجتماعی تحقق خونخواهی» با موضوع «هیأت، اربعین، مقاومت و خونخواهی» تأکید کرد: خونخواهی در منطق اسلام، صرفاً واکنشی احساسی یا انتقامجویانه نیست، بلکه فناوری اجتماعیِ تحقق عدالت و اقامه قسط است و اگر بر پایه عقلانیت دینی سامان نیابد، میتواند به نقطه مقابل کارکرد حقیقی خود تبدیل شود.
ایرانمنش با تبیین انواع رویکردهای راهبردی به اربعین و بعثت امت، گفت: نوع نگاه ما به پدیدههای مردمی، اربعین و اقتضائات زمانه، فناوریهای مورد استفاده در مسیر تحقق اهداف انقلاب اسلامی و مسئله خونخواهی را تعیین میکند.
استاد حوزه و دانشگاه با بیان اینکه اربعین ظرفیت تبدیل رنج تاریخی کربلا به نیروی اجتماعی برای امروز را دارد، گفت: پیادهروی اربعین، منطق خونخواهی امام شهید را در جهان تشیع بازتولید میکند و انسان مقاوم و شبکه همبسته گفتمان مقاومت را شکل میدهد.
حجتالاسلام والمسلمین سیدعلی موسوی با تأکید بر اینکه پیادهروی اربعین برای حفظ پویایی خود نیازمند بازتولید مستمر معناست، گفت: ظرفیتهای تأویلی این حرکت عظیم مردمی میتواند مفاهیم عاشورا، مقاومت و خونخواهی را متناسب با اقتضائات جنگ کنونی محور مقاومت به زبان هیئت، مرثیه، مداحی و دیگر نمادهای فرهنگی منتقل کرده و زمینه تداوم اثرگذاری اجتماعی و تمدنی اربعین را فراهم سازد.
هشتمین نشست تخصصی همایش «امتداد اجتماعی عرفان در ساحت تمدنی و نسبت آن با حکمرانی جمهوری اسلامی ایران؛ چالشها و فرصتها» با موضوع «ظرفیتهای عرفان اسلامی در پیشگیری و کاهش آسیبهای اجتماعی در سایه حکمرانی دینی و تمدنی» به همت پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم علیهالسلام برگزار شد.
با مشارکت پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم علیهالسلام و برخی نهادهای حوزوی، نشست علمی «اربعین؛ فناوری اجتماعی تحقق خونخواهی (هیأت، اربعین، مقاومت و خونخواهی)» با حضور جمعی از اساتید حوزه و دانشگاه برگزار میشود.
کتاب «توحید ربوبی از وحی تا وهم؛ بررسی تطبیقی توحید ربوبی در نگاه امامیه و وهابیت» به همت پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم علیهالسلام منتشر شد؛ اثری که با رویکردی علمی و تطبیقی، یکی از مهمترین مباحث اعتقادی اسلام را از منظر امامیه و وهابیت بررسی و تحلیل میکند.
کتاب «مکتب امام راحل و شهید؛ جهانبینی، ایدئولوژی، استراتژی» به قلم حسین بغدادی و گروهی از پژوهشگران حوزه علمیه قم با هدف تبیین منسجم منظومه فکری امام خمینی(ره) و رهبر شهید انقلاب اسلامی و ارائه نقشه راه تحقق تمدن نوین اسلامی، در ۵۸۶ صفحه توسط انتشارات پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم(ع) منتشر و روانه بازار نشر شد.
به نام خدا
آشنایی با یک نویسنده جوان
به گزارش مدیریت ارتباطات و روابط عمومی پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی، چندی پیش خبر چاپ کتاب "مکتب سیاسی امام خمینی (ره) در بستر تاریخ انقلاب" توسط پژوهشکده باقرالعلوم علیه السلام منشر شد. بر آن شدیم تا با آقای محمد طلایی نویسنده این کتاب گفتگوی صمیمانه ای جهت آشنایی بیشتر با این کتاب و اهداف نویسنده آن داشته باشیم. آنچه در ادامه می خواند بخشی از مصاحبه با ایشان است.
بنده محمد طلایی، متولد 1366، سال 84 وارد دانشگاه صنعتی شریف شدم و در رشته مهندسی مکانیک مقطع کارشناسی را به اتمام رساندم. سال 88 وارد حوزه و مدرسه علمیه معصومیه (س) شدم و الحمدلله دوره طلبگی را آغاز کردم. از همان سال های ابتدایی طلبگی به تدریج با مباحث سیره رفتاری امام خمینی (ره) از طریق استاد حجت الاسلام سید علی موسوی آشنا شدم و این روند به حمد لله مستمرا ادامه پیدا کرد. در حال حاضر هم در پژوهشکده باقرالعلوم علیه السلام مسئولیت کارگروه سیره رهبران را به عهده دارم.
معمولا کارهایی که در مورد امام (ره) و آقا انجام می شود حول محور بیانات این بزرگواران است. ما تمرکز خود را بر روی سیره این بزرگواران قرار دادیم، چرا که چهارچوب کلی انقلاب اسلامی را حضرت امام و مقام معظم رهبری چیده اند و این چهار چوب صرفا از بیانات ایشان شکل نگرفته است، بلکه افعال آنها نیز منشا آثار و برکات زیادی بوده است. در واقع بیانات ایشان نیز بخشی از افعالی هستند که امام و آقا در فضای مبارزه با سلطنت پهلوی و نیز در ساختن جمهوری اسلامی، انجام داده اند. به عنوان مثال نهاد سازی های حضرت امام پس از پیروزی انقلاب، موضع گیری ها، عزل و نصب ها، تعامل و مدیریت جریان های مختلف مسئولین کشور و رفتارهای فراوانی در این سطوح بسیار قابل تامل و بررسی می باشند و اینهاست که متن سیره امامین انقلاب در عرصه حکمرانی و اقامه دین در بستر حکومت اسلامی را می سازند.
پس ما به جهت کشف قواعد حاکم بر شیوه اقامه دین توسط این دو بزرگوار و رسیدن به عمق راهبردهای امام و آقا باید سیره این بزرگواران را مورد تحقیق و تفحص قرار دهیم. اقامه دین مسئله اصلی ماست، ما اصلا می خواهیم سیره امام و آقا و حتی معصومین (ع) را بررسی کنیم تا با نحوه عملکرد آنها در مورد اقامه دین آشنا بشویم. البته اقامه دین در قالب خاص زمانی و مکانی ما می شود انقلاب اسلامی و نظام اسلامی.
در این راستا به سراغ تاریخ معاصر آمدیم و برای اینکه قواعد این حرکت زنده برای ما کشف بشود سیره امام و آقا را با محوریت تاریخ بررسی نمودیم. با بیانات ایشان هم علاوه بر لحاظ جهت اندیشه ای و تبیینی که دارد، به عنوان یک فعل تاریخی نیز برخورد کردیم. مثلا از سال چهل (و حتی قبل از آن، زمانی که حضرت امام (ره) تحت زعامت حاج شیخ عبدالکریم (ره) و یا آیت الله العظمی بروجردی (ره) بودند) با امام (ره) همراه شدیم و هر لحظه ای خودمان را جای امام(ره) گذاشتیم. امام (ره) برای این که قیام خود را شروع کند به چه سوالاتی در مورد جامعه ایرانی و هدف از قیام و به چه صورتی پاسخ داده اند؟ چه درس هایی از حرکتهای اجتماعی سیاسی پیش از انقلاب اسلامی گرفته اند؟ رفتار امام (ره) در اتفاقاتی مثل قیام 15 خرداد یا مثلا انقلاب سفیدچگونه بوده است؟ و به همین ترتیب تا اتفاقات پس از انقلاب با این نگاه به مطالعه قواعد واکنش ها و رفتارهای امام و آقا در بازه ها و موضوعات مختلف پرداخته ایم.
طبیعی است که ما منطقا ابتدا باید به سراغ سیره خود معصومین (ع) برویم چون امام و آقا معصوم نیستند و فقیه هستند. اما این بزرگواران با توجه به همان سیره معصومین (ع) و برداشتی که از منابع دسته اول شیعی دارند، یک سری رفتارها و برداشت هایی دارند که می توان گفت این آخرین و به روزترین قرائتی است که از اسلام ناب در دسترس ماست. ما برای فهم بهتر حاق سیره معصومین (ع) لاجرم باید ابتدا به برداشت هایی که فقهای تراز ما داشته اند مسلط شویم و سپس به صورت اجتهادی به بررسی سیره معصومین (ع) بپردازیم. همان سنتی که در اجتهاد مصطلح فقهی نیز رایج است.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ[ مشاهده کل متن ]ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
هفدهمین جلد از مجموعه «گلشن ابرار» در حالی منتشر شده که این اثر، بیش از یک کار معمول در حوزه زندگینامهنویسی، بهعنوان بخشی از یک پروژه گسترده برای بازنمایی تاریخ نخبگان شیعه قابل خوانش است؛ پروژهای که تلاش دارد مسیر تداوم جریان علمی تشیع را از دل شخصیتها و دورههای مختلف تاریخی دنبال کند.