X
یادداشت | محمد باغچقی عضو گروه امت و تمدن پژوهشکده باقر العلوم (علیه السلام) قم
یادداشت | احمد کوثری
این یادداشت، با نگاهی به آیین باشکوه وداع با «امام شهید»، این رخداد را فراتر از یک مراسم تشییع و نمادی از پیوند عمیق ملت با آرمانهای اسلام، ایران و مقاومت روایت میکند. نویسنده با تبیین شخصیت امام شهید بهعنوان معمار بیداری امت اسلامی، تأکید دارد که مجاهدت، استقامت و مردمداری، سرمایهای ماندگار آفرید که بازتاب آن را میتوان در حضور پرشور ملت ایران، همراهی ملتهای منطقه و ادای احترام جهانی به این شخصیت تاریخی مشاهده کرد.
یادداشت | احمد کوثری مدیر گروه امت و تمدن پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم (ع)
یادداشت | مهدی افراز
در این یادداشت، نویسنده با تمرکز بر نسبت «شجاعت روشنفکری» و مواجهه اندیشمندان با شرایط بحرانی، به بازخوانی نقش اهل فکر در میدانهای اجتماعی و سیاسی میپردازد. او با تفکیک میان روشنفکران منفعل و روشنفکران صریح و حقگو، شجاعت علمی و اخلاقی را بهمثابه امری درونی و برخاسته از عقل و وجدان معرفی میکند که در بزنگاههای تاریخی خود را آشکار میسازد.
در میانه جنگ ترکیبی دشمن که میدان اصلی آن از مرزها به ذهنها و روابط اجتماعی منتقل شده است، پیام اخیر رهبر انقلاب با تأکید بر «جانفدایی» و پرهیز از تبدیل اختلاف به تنازع، نقشه راهی راهبردی برای صیانت از مهمترین سرمایه کشور، یعنی انسجام اجتماعی و نخبگانی، ارائه میدهد.
یادداشت | سیدعلی موسوی، استاد حوزه و دانشگاه
در روزگاری که دشمن پس از ناکامی در میدان نظامی و اقتصادی، تمرکز خود را بر شکافهای درونی جامعه ایران قرار داده است، هر اختلاف —اگر موجّه و برخاسته از دغدغههای انقلابی باشد— میتواند به ابزاری در خدمت پروژه فرسایش انسجام ملی تبدیل شود. پیام اخیر رهبر انقلاب با برجستهسازی مفهوم «جانفدایی»، تلاشی است برای بازتعریف مرز میان «اختلافِ سازنده» و «تنازعِ ویرانگر»؛ مرزی که عبور از آن، زمین بازی را ناخواسته به سود دشمن تغییر میدهد.
اینجا میناب است؛ شهری که نامش با «مِیِ شهادت» و «آبِ معصومیت» گره خورده است. روایتی از یک کشف و شهود تمدنی در تقابل میان دنیای پلیدیها و دنیای پاکیها؛ جایی که مدرسه شجره طیبه به مقتلی برای رویاهای آمریکایی تبدیل شده و کودکانش، زودتر از همگان، فارغالتحصیل مکتبخانه حقانیت ایران شدهاند.
حضور محوری زنان در تجمعات و عرصههای مقاومت، فراتر از یک مشاهده ساده، نیازمند توصیف و تحلیلی مبتنی بر مبانی هویت اسلامی است. رضا طراوت در این یادداشت با نقد الگوهای غربی که میان «کار» و «زندگی» دوقطبی ایجاد کرده و منجر به مردوارهشدن یا ابزارانگاری زنان شدهاند، به تبیین «الگوی سوم» میپردازد؛ الگویی که در آن زن انقلابی ایرانی با حفظ اصالت انسانی و نقش زندگیسازی، در متن جنگ و بحرانهای اجتماعی، پیشرویی خود را در مسیر تمدنسازی اسلامی به اثبات میرساند.
یادداشت | احمد کوثری مدیرگروه امت و تمدن پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم (ع)
یادداشت | عبدالله صفری مدیرگروه سیاستگذاری فرهنگی پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم (ع)
دومین شماره دوفصلنامه علمی ـ پژوهشی «امت و تمدن»، به صاحبامتیازی پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم(ع)، با مدیرمسئولی و سردبیری دکتر احمد کوثری منتشر شد.
نشست علمی یکروزه «اربعین؛ فناوری اجتماعی تحقق خونخواهی» با هدف بررسی ظرفیتهای تمدنی راهپیمایی اربعین حسینی، نقش آن در بازتولید سرمایه اجتماعی جبهه مقاومت و واکاوی الزامات فرهنگی و سیاستگذاری این پدیده جهانی، در پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم(ع) برگزار شد.
حجتالاسلام دکتر سیدمحمدحسین هاشمیان، عضو هیئت علمی دانشگاه باقرالعلوم(ع)، در نشست «اربعین؛ فناوری اجتماعی تحقق خونخواهی (هیأت، اربعین، مقاومت، خونخواهی)» با تبیین آیات ۱۳ تا ۱۵ سوره مبارکه شوری، اربعین حسینی را یکی از مهمترین تجلیهای قرآنی «اقامه دین»، تحقق وحدت امت و نجات انسان معاصر از حیرت معرفتی دانست و تأکید کرد که راهبرد اربعین، استمرار رسالت همه پیامبران الهی در تحقق تمدن توحیدی است.
حجتالاسلام والمسلمین محسن قنبریان، مدرس حوزههای علمیه، در نشست «اربعین؛ فناوری اجتماعی تحقق خونخواهی (هیأت، اربعین، مقاومت، خونخواهی)» با تأکید بر اینکه خونخواهی در منظومه فکری اسلام صرفاً یک واکنش احساسی یا انتقامجویانه نیست، بلکه نیازمند تبدیل شدن به یک فناوری اجتماعی است، گفت: هیأت و اربعین از مهمترین ظرفیتهای جامعه شیعی برای تبدیل خونخواهی به یک گفتمان عمومی، پایدار و تمدنساز به شمار میروند.
حجتالاسلام دکتر سیداحسان رفیعیعلوی، استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم و دانشیار گروه حقوق دانشگاه باقرالعلوم(ع)، در نشست علمی «اربعین؛ فناوری اجتماعی تحقق خونخواهی» با موضوع «هیأت، اربعین، مقاومت و خونخواهی» تأکید کرد: خونخواهی در منطق اسلام، صرفاً واکنشی احساسی یا انتقامجویانه نیست، بلکه فناوری اجتماعیِ تحقق عدالت و اقامه قسط است و اگر بر پایه عقلانیت دینی سامان نیابد، میتواند به نقطه مقابل کارکرد حقیقی خود تبدیل شود.
ایرانمنش با تبیین انواع رویکردهای راهبردی به اربعین و بعثت امت، گفت: نوع نگاه ما به پدیدههای مردمی، اربعین و اقتضائات زمانه، فناوریهای مورد استفاده در مسیر تحقق اهداف انقلاب اسلامی و مسئله خونخواهی را تعیین میکند.
استاد حوزه و دانشگاه با بیان اینکه اربعین ظرفیت تبدیل رنج تاریخی کربلا به نیروی اجتماعی برای امروز را دارد، گفت: پیادهروی اربعین، منطق خونخواهی امام شهید را در جهان تشیع بازتولید میکند و انسان مقاوم و شبکه همبسته گفتمان مقاومت را شکل میدهد.
حجتالاسلام والمسلمین سیدعلی موسوی با تأکید بر اینکه پیادهروی اربعین برای حفظ پویایی خود نیازمند بازتولید مستمر معناست، گفت: ظرفیتهای تأویلی این حرکت عظیم مردمی میتواند مفاهیم عاشورا، مقاومت و خونخواهی را متناسب با اقتضائات جنگ کنونی محور مقاومت به زبان هیئت، مرثیه، مداحی و دیگر نمادهای فرهنگی منتقل کرده و زمینه تداوم اثرگذاری اجتماعی و تمدنی اربعین را فراهم سازد.
هشتمین نشست تخصصی همایش «امتداد اجتماعی عرفان در ساحت تمدنی و نسبت آن با حکمرانی جمهوری اسلامی ایران؛ چالشها و فرصتها» با موضوع «ظرفیتهای عرفان اسلامی در پیشگیری و کاهش آسیبهای اجتماعی در سایه حکمرانی دینی و تمدنی» به همت پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم علیهالسلام برگزار شد.
با مشارکت پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم علیهالسلام و برخی نهادهای حوزوی، نشست علمی «اربعین؛ فناوری اجتماعی تحقق خونخواهی (هیأت، اربعین، مقاومت و خونخواهی)» با حضور جمعی از اساتید حوزه و دانشگاه برگزار میشود.
کتاب «توحید ربوبی از وحی تا وهم؛ بررسی تطبیقی توحید ربوبی در نگاه امامیه و وهابیت» به همت پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم علیهالسلام منتشر شد؛ اثری که با رویکردی علمی و تطبیقی، یکی از مهمترین مباحث اعتقادی اسلام را از منظر امامیه و وهابیت بررسی و تحلیل میکند.
کتاب «مکتب امام راحل و شهید؛ جهانبینی، ایدئولوژی، استراتژی» به قلم حسین بغدادی و گروهی از پژوهشگران حوزه علمیه قم با هدف تبیین منسجم منظومه فکری امام خمینی(ره) و رهبر شهید انقلاب اسلامی و ارائه نقشه راه تحقق تمدن نوین اسلامی، در ۵۸۶ صفحه توسط انتشارات پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم(ع) منتشر و روانه بازار نشر شد.
خداوند نعمت زیبایی را در اختیار همه بندگان قرار داده است. شیوه استفاده بهینه از آن را نیز توسط حجج الهی برای آنها تبیین فرموده است. فقهای عظام برای بکارگیری دین در زندگی دست به تدوین احکام شرعی زده اند. فقه و دستورات شرعی در ساماندهی سبک زندگی اسلامی و جهت بخشی به زندگی توحیدباوران نقش بزرگ و کارآمدی را ایفا می نماید. با توجه به این که فقه تبیین برنامه زندگی بر اساس ثقلین است؛ فقهای شیعه برای بهینه سازی زیبایی در زندگی زنان و مردان مسلمان احکامی تدوین نموده اند که در ابواب مختلف فقهی انعکاس دارد. از طرف دیگر فرهنگ غرب با ترویج فرهنگ تبرج یعنی نمایش زیبایی در منظر نامحرمان در صدد ارائه الگوی رقیب برای مدل متقن برنامه فقه است. در همین راستا پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی اقدام به تدوین کتاب "آداب و احکام صنف آرایشگران" نموده و قدمی نو برای استفاده جدی تر از فقه در زندگی برداشته است. برای آشنایی بیشتر با این کتاب با حجت الاسلام مجتبی فاضل بخشایش یکی از پژوهش گران این مجموعه گرانقدر مصاحبه ای به عمل آمده که مشروح آن در ادامه خدمت مخاطبان عزیز ارائه میگردد: در آغاز ضمن تشکر، به عنوان مدخل گفتگو پس از معرفی خودتان شمه ای از زندگی علمی و فرهنگی خود(یا گروه علمی تان) را بیان نمایید. گروه فقهی پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم علیه السلام بیش از ده سال است که به فضل الهی شرع به کار کرده و در دو بخش ابواب و اصناف فقهی به پاسخگوئی به مسائل شرعی از منابع فقهی پرداخته است. البته در خصوص احکام اصناف پاسخ¬ها طبق فتاوای مقام معظم رهبری میباشد. و روش پژوهش برای تدوین هر کتابی در این کارگروه به این صورت است: مرحله اول: تحقیق میدانی، مرحله دوم: گردآوری کتابها و مقالات هر صنف، مرحله سوم: گردآوری و مطالعه قوانین و مقرارت هر صنف و مرحله چهارم: گردآوری سؤالات از منابع معتبر فقهی و همچنین سوالاتی که محل ابتلا بوده ولی در منابع ذکر نشده است و در نهایت پاسخگویی طبق نظر مقام معظم رهبری حفظهم الله تا در اختیار متشرعین محترم قرار بگیرد. 2- با توجه به روایاتی که در فصل اول کتاب بیان شده، درباره اهمیت روزی حلال توضیحاتی را بیان بفرمائید. خداوند متعال انسان را طوری آفریده است که در دنیا نیازمند امور مادی است و بدون تامین نیازهای مادی خود نمی-تواند زندگی مناسبی داشته باشد و در مسیر تکامل قدم بردارد. در احادیث هم این امر مورد تاکید قرار گرفته و مومنین تشویق به کسب و کار و پرهیز از تنبلی شده¬اند. البته همچنان که در احادیث به تلاش و پرهیز از تنبلی توصیه شده در کنار آن به یادگیری احکام کسب و کار و دوری از کسب درآمد از راه حرام شده است. روایت شده که امیرالمومنین (علیه السلام) بالای منبر به بازاریان فرمود: ابتدا احکام خرید و فروش را یاد بگیرید سپس به کسب و کار بپردازید یا در روایت دیگری حضرت فرمودند از بزرگ¬ترین حسرتهای روز قیامت حسرت مردی است که مالی را از راه حرام کسب کرده و بعد از وفاتش ورثه او آن مال را در راه خدا انفاق کنند و وارد بهشت شوند ولی صاحب مال بخاطر کسب حرام وارد جهنم شود. 3- لطفا اهمیت آراستگی ظاهر و نظافت را در اسلام برای مخاطبان تتبیین نمائید. زمانی که نظافت و تمیزی در بین انسان¬ها جایگاه چندانی نداشت پیامبر اسلام صلی الله علیه و اله با عرضه دین مقدس اسلام مردم را به پاکیزگی و نظافت دعوت می¬فرمود. در کتاب نهج الفصاحة از آن حضرت نقل شده:« تَنَظَّفوا بكُلِّ ما استَطَعتُم؛ فإنَّ اللّه َ تعالى بَنَى الإسلامَ علَى النَّظافَةِ، و لَن يَدخُلَ الجَنَّةَ إلاّ كُلُّ نَظيفٍ»؛ خودتان را با هر وسيله اى كه مى توانيد پاكيزه كنيد؛ زيرا كه خداوند متعال اسلام را بر پايه پاكيزگى بنا كرده است و هرگز به بهشت نرود مگر كسى كه پاكيزه باشد. یکی از مواردی که انسان باید به تمیزی و نظافت آن توجه داشته باشد نظافت موی سر و صورت است. احادیث زیادی داریم که به نظافت مو و اصلاح آن، کوتاه کردن موهای زائد، شانه زدن مو یا نگاه کردن در آینه، گرفتن ناخن و ... اشاره شده است که همه اینها نشان از اهمیت دادن دین مبین اسلام به آراستگی و نظافت ظاهری در افراد دارد. 4- علت اینکه این موضوع را انتخاب نمودید، چه بود؟ یکی از اصنافی که تعداد زیادی از افراد جامعه و به خصوص جوانان در آن مشغول بکارند صنف آرایشگری است و از طرفی خود کار آرایشگری هم از تنوع زیادی برخوردار است؛ بنابراین گروه فقهی اصناف پژوهشکده باقرالعلوم علیه السلام تصمیم گرفت تا احکام مربوط به این صنف زحمت¬کش را بعد از مطالعه میدانی و بررسی منابع و مصاحبه با شاغلین در این صنف به صورت پرسش و پاسخ تدوین کند تا در اختیار شاغلین در این صنف و همچنین مشتریان آنها و مبلغین قرار دهد. 5- به نظر شما این کتاب برای کدام قشر مفیدتر خواهد بود؟ با توجه به موضوع انتخاب شده در این کتاب، سه گروه از افراد جامعه بیشترین مراجعه کنندگان به این کتاب خواهند بود؛ اول کسانی که در این صنف مشغول به کار هستند دوم افراد زیادی که مراجعه کننده به این صنف و به عبارت دیگر مشتریان این صنف هستند و گروه سوم مبلغین و کسانی که در موقعیت بیان احکام شرعی هستند. البته برای راحتی استفاده این عزیزان لازم است عرض کنم که فایل این کتاب در سایت مقام معظم رهبری حفظهم الله هم موجود بوده و می¬تواننند برای استفاده مراجعه کنند.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ[ مشاهده کل متن ]ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
هفدهمین جلد از مجموعه «گلشن ابرار» در حالی منتشر شده که این اثر، بیش از یک کار معمول در حوزه زندگینامهنویسی، بهعنوان بخشی از یک پروژه گسترده برای بازنمایی تاریخ نخبگان شیعه قابل خوانش است؛ پروژهای که تلاش دارد مسیر تداوم جریان علمی تشیع را از دل شخصیتها و دورههای مختلف تاریخی دنبال کند.