X
یادداشت | محمد باغچقی عضو گروه امت و تمدن پژوهشکده باقر العلوم (علیه السلام) قم
یادداشت | احمد کوثری
این یادداشت، با نگاهی به آیین باشکوه وداع با «امام شهید»، این رخداد را فراتر از یک مراسم تشییع و نمادی از پیوند عمیق ملت با آرمانهای اسلام، ایران و مقاومت روایت میکند. نویسنده با تبیین شخصیت امام شهید بهعنوان معمار بیداری امت اسلامی، تأکید دارد که مجاهدت، استقامت و مردمداری، سرمایهای ماندگار آفرید که بازتاب آن را میتوان در حضور پرشور ملت ایران، همراهی ملتهای منطقه و ادای احترام جهانی به این شخصیت تاریخی مشاهده کرد.
یادداشت | احمد کوثری مدیر گروه امت و تمدن پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم (ع)
یادداشت | مهدی افراز
در این یادداشت، نویسنده با تمرکز بر نسبت «شجاعت روشنفکری» و مواجهه اندیشمندان با شرایط بحرانی، به بازخوانی نقش اهل فکر در میدانهای اجتماعی و سیاسی میپردازد. او با تفکیک میان روشنفکران منفعل و روشنفکران صریح و حقگو، شجاعت علمی و اخلاقی را بهمثابه امری درونی و برخاسته از عقل و وجدان معرفی میکند که در بزنگاههای تاریخی خود را آشکار میسازد.
در میانه جنگ ترکیبی دشمن که میدان اصلی آن از مرزها به ذهنها و روابط اجتماعی منتقل شده است، پیام اخیر رهبر انقلاب با تأکید بر «جانفدایی» و پرهیز از تبدیل اختلاف به تنازع، نقشه راهی راهبردی برای صیانت از مهمترین سرمایه کشور، یعنی انسجام اجتماعی و نخبگانی، ارائه میدهد.
یادداشت | سیدعلی موسوی، استاد حوزه و دانشگاه
در روزگاری که دشمن پس از ناکامی در میدان نظامی و اقتصادی، تمرکز خود را بر شکافهای درونی جامعه ایران قرار داده است، هر اختلاف —اگر موجّه و برخاسته از دغدغههای انقلابی باشد— میتواند به ابزاری در خدمت پروژه فرسایش انسجام ملی تبدیل شود. پیام اخیر رهبر انقلاب با برجستهسازی مفهوم «جانفدایی»، تلاشی است برای بازتعریف مرز میان «اختلافِ سازنده» و «تنازعِ ویرانگر»؛ مرزی که عبور از آن، زمین بازی را ناخواسته به سود دشمن تغییر میدهد.
اینجا میناب است؛ شهری که نامش با «مِیِ شهادت» و «آبِ معصومیت» گره خورده است. روایتی از یک کشف و شهود تمدنی در تقابل میان دنیای پلیدیها و دنیای پاکیها؛ جایی که مدرسه شجره طیبه به مقتلی برای رویاهای آمریکایی تبدیل شده و کودکانش، زودتر از همگان، فارغالتحصیل مکتبخانه حقانیت ایران شدهاند.
حضور محوری زنان در تجمعات و عرصههای مقاومت، فراتر از یک مشاهده ساده، نیازمند توصیف و تحلیلی مبتنی بر مبانی هویت اسلامی است. رضا طراوت در این یادداشت با نقد الگوهای غربی که میان «کار» و «زندگی» دوقطبی ایجاد کرده و منجر به مردوارهشدن یا ابزارانگاری زنان شدهاند، به تبیین «الگوی سوم» میپردازد؛ الگویی که در آن زن انقلابی ایرانی با حفظ اصالت انسانی و نقش زندگیسازی، در متن جنگ و بحرانهای اجتماعی، پیشرویی خود را در مسیر تمدنسازی اسلامی به اثبات میرساند.
یادداشت | احمد کوثری مدیرگروه امت و تمدن پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم (ع)
یادداشت | عبدالله صفری مدیرگروه سیاستگذاری فرهنگی پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم (ع)
دومین شماره دوفصلنامه علمی ـ پژوهشی «امت و تمدن»، به صاحبامتیازی پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم(ع)، با مدیرمسئولی و سردبیری دکتر احمد کوثری منتشر شد.
نشست علمی یکروزه «اربعین؛ فناوری اجتماعی تحقق خونخواهی» با هدف بررسی ظرفیتهای تمدنی راهپیمایی اربعین حسینی، نقش آن در بازتولید سرمایه اجتماعی جبهه مقاومت و واکاوی الزامات فرهنگی و سیاستگذاری این پدیده جهانی، در پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم(ع) برگزار شد.
حجتالاسلام دکتر سیدمحمدحسین هاشمیان، عضو هیئت علمی دانشگاه باقرالعلوم(ع)، در نشست «اربعین؛ فناوری اجتماعی تحقق خونخواهی (هیأت، اربعین، مقاومت، خونخواهی)» با تبیین آیات ۱۳ تا ۱۵ سوره مبارکه شوری، اربعین حسینی را یکی از مهمترین تجلیهای قرآنی «اقامه دین»، تحقق وحدت امت و نجات انسان معاصر از حیرت معرفتی دانست و تأکید کرد که راهبرد اربعین، استمرار رسالت همه پیامبران الهی در تحقق تمدن توحیدی است.
حجتالاسلام والمسلمین محسن قنبریان، مدرس حوزههای علمیه، در نشست «اربعین؛ فناوری اجتماعی تحقق خونخواهی (هیأت، اربعین، مقاومت، خونخواهی)» با تأکید بر اینکه خونخواهی در منظومه فکری اسلام صرفاً یک واکنش احساسی یا انتقامجویانه نیست، بلکه نیازمند تبدیل شدن به یک فناوری اجتماعی است، گفت: هیأت و اربعین از مهمترین ظرفیتهای جامعه شیعی برای تبدیل خونخواهی به یک گفتمان عمومی، پایدار و تمدنساز به شمار میروند.
حجتالاسلام دکتر سیداحسان رفیعیعلوی، استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم و دانشیار گروه حقوق دانشگاه باقرالعلوم(ع)، در نشست علمی «اربعین؛ فناوری اجتماعی تحقق خونخواهی» با موضوع «هیأت، اربعین، مقاومت و خونخواهی» تأکید کرد: خونخواهی در منطق اسلام، صرفاً واکنشی احساسی یا انتقامجویانه نیست، بلکه فناوری اجتماعیِ تحقق عدالت و اقامه قسط است و اگر بر پایه عقلانیت دینی سامان نیابد، میتواند به نقطه مقابل کارکرد حقیقی خود تبدیل شود.
ایرانمنش با تبیین انواع رویکردهای راهبردی به اربعین و بعثت امت، گفت: نوع نگاه ما به پدیدههای مردمی، اربعین و اقتضائات زمانه، فناوریهای مورد استفاده در مسیر تحقق اهداف انقلاب اسلامی و مسئله خونخواهی را تعیین میکند.
استاد حوزه و دانشگاه با بیان اینکه اربعین ظرفیت تبدیل رنج تاریخی کربلا به نیروی اجتماعی برای امروز را دارد، گفت: پیادهروی اربعین، منطق خونخواهی امام شهید را در جهان تشیع بازتولید میکند و انسان مقاوم و شبکه همبسته گفتمان مقاومت را شکل میدهد.
حجتالاسلام والمسلمین سیدعلی موسوی با تأکید بر اینکه پیادهروی اربعین برای حفظ پویایی خود نیازمند بازتولید مستمر معناست، گفت: ظرفیتهای تأویلی این حرکت عظیم مردمی میتواند مفاهیم عاشورا، مقاومت و خونخواهی را متناسب با اقتضائات جنگ کنونی محور مقاومت به زبان هیئت، مرثیه، مداحی و دیگر نمادهای فرهنگی منتقل کرده و زمینه تداوم اثرگذاری اجتماعی و تمدنی اربعین را فراهم سازد.
هشتمین نشست تخصصی همایش «امتداد اجتماعی عرفان در ساحت تمدنی و نسبت آن با حکمرانی جمهوری اسلامی ایران؛ چالشها و فرصتها» با موضوع «ظرفیتهای عرفان اسلامی در پیشگیری و کاهش آسیبهای اجتماعی در سایه حکمرانی دینی و تمدنی» به همت پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم علیهالسلام برگزار شد.
با مشارکت پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم علیهالسلام و برخی نهادهای حوزوی، نشست علمی «اربعین؛ فناوری اجتماعی تحقق خونخواهی (هیأت، اربعین، مقاومت و خونخواهی)» با حضور جمعی از اساتید حوزه و دانشگاه برگزار میشود.
کتاب «توحید ربوبی از وحی تا وهم؛ بررسی تطبیقی توحید ربوبی در نگاه امامیه و وهابیت» به همت پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم علیهالسلام منتشر شد؛ اثری که با رویکردی علمی و تطبیقی، یکی از مهمترین مباحث اعتقادی اسلام را از منظر امامیه و وهابیت بررسی و تحلیل میکند.
کتاب «مکتب امام راحل و شهید؛ جهانبینی، ایدئولوژی، استراتژی» به قلم حسین بغدادی و گروهی از پژوهشگران حوزه علمیه قم با هدف تبیین منسجم منظومه فکری امام خمینی(ره) و رهبر شهید انقلاب اسلامی و ارائه نقشه راه تحقق تمدن نوین اسلامی، در ۵۸۶ صفحه توسط انتشارات پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم(ع) منتشر و روانه بازار نشر شد.
معرفی جایگاه گروه فقه و ارتباطات
گروه فقه و حقوق زیر مجموعه گروه مطالعات اسلامی پژوهشکده باقرالعلوم(ع) است که در حال حاضر فقه و حقوق ارتباطات اولویت پژوهشی آن بوده و اعضای این گروه هم اکنون ممحّض در این موضوع هستند لکن در صورت نیاز و بنا بر تشخیص مسئولین پژوهشکده گروه فقه و حقوق قابلیت و امکان تحقیق و پژوهش در سایر زمینه های حقوقی را دارد.ارتباطات: هرگونه فعالیتی که از طریق نوشتار، گفتار، تصویر، صوت یا هر نشانه دیگر به اعلان و بیان عمومی رویدادها، داده ها، اندیشه ها، معارف، احساسات و عقاید کمک می کند.حقوق ارتباطات: بررسی کلیه قوانین و مقررات و قواعد حقوقی حاکم بر فعالیت های ارتباطاتی. اهمیت و ضرورت بحثاولویت پژوهشی موضوع " ارتباطات" از این جهت است که پیشرفت های خیره کننده تکنولوژی و فناوری های ارتباطاتی و اطلاعاتی در نیم قرن اخیر شرایطی را فراهم آورده که منجر به ظهور نوع جدیدی از جامعه انسانی شده که اصطلاحاً آن را جامعه اطلاعاتی می نامند. ظهور جامعه اطلاعاتی تأثیرات مهمی در حوزه های مختلف سیاسی، امنیتی، اقتصادی، تجاری، علمی، فرهنگی، اخلاقی، اجتماعی و سایر جنبه های زندگی فردی و اجتماعی داشته است، به گونه ای که کارکردهای فناوری ارتباطات و اطلاعات را در قلمروهای مختلف (نظیر دولت الکترونیک، تجارت الکترونیک، تبلیغات و آموزش الکترونیکی، بهداشت الکترونیک، قضاوت الکترونیک، کشاورزی الکترونیک و حتی اشتغال الکترونیکی) به خوبی می توان مشاهده نمود. از همین رو قرن حاضر را قرن ارتباطات نامیده اند.امروزه همه کشورها و دولت ها با توجه به زمینه های فرهنگی و اجتماعی، باورهای دینی و مذهبی و امکانات فنی و تجهیزاتی موجود سعی می کنند از امکانات و ابزارهای ارتباطاتی در جهت خدمات رسانی به شهروندان و تسهیل در اجرای امور اداری و روزمره و جلب رضایت مندی اتباع خود استفاده نمایند . از سوی دیگر بکارگیری ابزارهای ارتباطی در جهت انتقال، نشر و تبلیغ فرهنگ و ارزش های مورد قبول از اهداف عمده دولت ها است، تا جایی که امروزه امکانات ارتباطی و بویژه رسانه ها و وسایل ارتباط جمعی ابزار اصلی تهاجم فرهنگی غرب به شمار می آید.بدیهی است کشور ایران و دولت جمهوری اسلامی نیز با توجه به برخورداری از فرهنگ اصیل اسلامی و ایرانی ، امکان بهره گیری از امکانات ارتباطی جهت نشر و تبلیغ ارزش های اسلامی و انسانی و نیز پیام عدالت خواهانه انقلاب اسلامی را دارد که نیل به این هدف مهم از یک سوی نیازمند پیشرفت در زمینه های فنی و مهندسی تکنولوژی های ارتباطاتی است و از سوی دیگر ، هم زمان با سرمایه گذاری در ابعاد سخت افزاری ارتباطات ، مستلزم توجه به ابعاد نرم افزاری ارتباطات است . در همین راستا تهیه ، تدوین ، وضع و پیشنهاد قوانین و مقررات حقوقی متناسب با شرایط زمانی و مکانی و مبتنی بر مبانی فقهی و حقوقی نظام جمهوری اسلامی ضروری خواهد بود به گونه ای که امکان استفاده امن ، سازنده و غیر مخرب از تجهیزات و امکانات ارتباطی برای آحاد مردم و هم چنین توسعه کارکردهای فناوری ارتباطات بویژه در قلمرو دولت الکترونیک جهت خدمات رسانی آسان و بهینه به مردم فراهم گردد و در ضمن به نهادهای رسمی این امکان را بدهد که بتوانند با نظارت دائم ، دقیق و هدفمند بر امواج و محصولات وارداتی در جهت حفظ، توسعه و تحکیم ارزش های انسانی و اسلامی اقدام نمایند و هم چنین با تضمین حقوقی فعالیت ها و محصولات فرهنگی، امکان انجام مطمئن و سازنده فعالیت های ارتباطی تبلیغاتی توسط نهادهای آموزشی و پژوهشی را به نحو احسن فراهم نماید.با این وجود تاکنون در کشور ما آنگونه که بایسته است به حقوق ارتباطات توجهی نشده است و لذا ابعاد مختلف حقوق ارتباطات ناشناخته مانده و نیازمند کارهای پژوهشی جامع و گسترده ای است.فقدان سابقه پژوهشی و مطالعاتی در زمینه حقوق ارتباطات، گرچه خلآ پژوهشی بزرگی است، لکن در مقابل، اقدام پژوهشکده باقرالعلوم(ع) مبنی بر توجه جدی به این موضوع بکر پژوهشی، این امکان را فراهم می آورد که یافته های پژوهشی این پژوهشکده به عنوان اساس کارهای پژوهشی و آموزشی بعدی قرار گیرد و این خود فرصتی را فراهم می آورد که جریان پژوهشی مبتنی بر مبانی فقهی، ابتکار عمل در زمینه مطالعات حقوق ارتباطات را در دست گرفته و از قرار گرفتن در موضعی تدافعی و انفعالی در مقابل جریان پژوهشی مبتنی بر مبانی سکولار و غیر دینی اجتناب گردد. (مشکلی که متاسفانه در بسیاری از حوزه های علوم انسانی با آن مواجه هستیم)با عنایت به آنچه مختصراً در مورد اهمیت و ضرورت پژوهش پیرامون فقه و حقوق ارتباطات گفته شد ، گروه فقه و حقوق پژوهشکده باقرالعلوم (ع) مطالعه و پژوهش پیرامون فقه و حقوق ارتباطات را در اولویت کاری خود قرار داده و از آنجا که در حال حاضر فعالیت های تحقیقاتی این گروه صرفاً بر همین موضوع متمرکز شده است، فعلاً و تا پایان این پروژه تحت عنوان گروه فقه و حقوق ارتباطات نامیده شده و با این عنوان به فعالیت پژوهشی ادامه خواهد داد.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ[ مشاهده کل متن ]ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
هفدهمین جلد از مجموعه «گلشن ابرار» در حالی منتشر شده که این اثر، بیش از یک کار معمول در حوزه زندگینامهنویسی، بهعنوان بخشی از یک پروژه گسترده برای بازنمایی تاریخ نخبگان شیعه قابل خوانش است؛ پروژهای که تلاش دارد مسیر تداوم جریان علمی تشیع را از دل شخصیتها و دورههای مختلف تاریخی دنبال کند.