به گزارش روابط عمومی پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم (ع)، تبلیغ دین از موضوعاتی است که برای برنامهریزی و فعالیت مؤثر، نیازمند تعریف روشن، شناخت موضوع و توجه به شرایط و ویژگیهای میدان تبلیغ است. «سند راهبردی تبلیغ دین» در همین چارچوب تدوین شده و مجموعهای از مباحث را برای شناخت دقیقتر این حوزه دربرمیگیرد. سند در کنار متن اصلی، از مستندات و مباحث پشتیبان نیز بهره میبرد و تلاش شده است مسائل مرتبط با تبلیغ در قالبی منسجم مورد بررسی قرار گیرد.
در بخش نخست سند، مباحث مربوط به کلیات و مفهومشناسی تبلیغ دین مطرح شده است. در این بخش، موضوع تبلیغ دین از نظر مفهومی بررسی شده و میان تعریف تبلیغ و دیگر مفاهیم مرتبط تمایز گذاشته میشود. از جمله، سند بر این نکته تأکید دارد که برای ورود به بحث راهبردی، ابتدا باید موضوع تبلیغ و عناصر شکلدهنده آن بهدرستی شناخته شود.
در ادامه، سند به مباحث مرتبط با ماهیت و ابعاد تبلیغ میپردازد. در این بخش، برخی ویژگیهای تبلیغ مورد توجه قرار گرفته و نسبت آن با مخاطب، شرایط و ابزارهای تبلیغ بررسی میشود. همچنین در سند، برای فعالیت تبلیغی ابعادی در نظر گرفته شده که شناخت آنها در طراحی و اجرای درست فعالیتهای تبلیغی اهمیت دارد.
یکی از محورهای مورد توجه در سند، مسئله محتوای تبلیغ است. در این بخش، موضوع محتوا و چگونگی ارائه آن مورد بررسی قرار گرفته و بر توجه به شرایط مخاطب و اقتضائات مختلف در انتقال پیام تأکید شده است. در کنار این موضوع، مسائل مربوط به قالب و شیوه ارائه محتوا نیز در مجموعه مباحث سند دنبال شده است.
سند همچنین به راهبردهای تبلیغی و موضوعاتی مانند اهداف و جهتگیریهای تبلیغ توجه دارد. بر اساس ساختار سند، این مباحث با هدف حرکت از شناخت و تعریف مسئله به سمت ترسیم مسیر و راهکارهای مورد نیاز برای فعالیت تبلیغی دنبال شدهاند. در بخشهای مختلف نیز پرسشهایی درباره این موضوع مطرح میشود که تبلیغ چه هدفی را دنبال میکند، چگونه باید انجام شود و چه شرایطی در شکلگیری و اثربخشی آن نقش دارد.
در بخشهای دیگر، موضوع مخاطب و شرایط اجتماعی تبلیغ نیز مورد توجه قرار گرفته است. در این رویکرد، تبلیغ بهعنوان فعالیتی صرفاً انتقالدهنده پیام دیده نمیشود، بلکه ویژگیهای مخاطب، شرایط محیطی و اقتضائات اجتماعی نیز در طراحی و اجرای آن اهمیت پیدا میکند. این نگاه در بخشهای مختلف سند، از مباحث مفهومی تا مباحث مربوط به محتوا و راهبردهای تبلیغی قابل مشاهده است.
«سند راهبردی تبلیغ دین» در ویرایش سوم، بهمن ۱۳۹۴ ارائه شده و ساختار آن شامل بخشهای متعدد پژوهشی و مجموعهای از مباحث پشتیبان است. از منظر ساختار، این مجموعه از مباحث مقدماتی و مفهومشناختی آغاز میشود و به مباحث مرتبط با محتوا، اهداف، راهبردها، مخاطب و دیگر ابعاد تبلیغ میپردازد.
این سند در مجموع تلاشی پژوهشی برای سامان دادن به بحث تبلیغ دین و فراهم کردن چارچوبی برای شناخت دقیقتر این حوزه است؛ چارچوبی که میکوشد از تعریف و شناخت مسئله آغاز شود و به بررسی اهداف، محتوا، مخاطب و راهبردهای تبلیغی برسد.
سند راهبردی تبلیغ دین به همراه مستندات و مباحث پشتیبان