X
یادداشت | محمد باغچقی عضو گروه امت و تمدن پژوهشکده باقر العلوم (علیه السلام) قم
یادداشت | احمد کوثری
این یادداشت، با نگاهی به آیین باشکوه وداع با «امام شهید»، این رخداد را فراتر از یک مراسم تشییع و نمادی از پیوند عمیق ملت با آرمانهای اسلام، ایران و مقاومت روایت میکند. نویسنده با تبیین شخصیت امام شهید بهعنوان معمار بیداری امت اسلامی، تأکید دارد که مجاهدت، استقامت و مردمداری، سرمایهای ماندگار آفرید که بازتاب آن را میتوان در حضور پرشور ملت ایران، همراهی ملتهای منطقه و ادای احترام جهانی به این شخصیت تاریخی مشاهده کرد.
یادداشت | احمد کوثری مدیر گروه امت و تمدن پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم (ع)
یادداشت | مهدی افراز
در این یادداشت، نویسنده با تمرکز بر نسبت «شجاعت روشنفکری» و مواجهه اندیشمندان با شرایط بحرانی، به بازخوانی نقش اهل فکر در میدانهای اجتماعی و سیاسی میپردازد. او با تفکیک میان روشنفکران منفعل و روشنفکران صریح و حقگو، شجاعت علمی و اخلاقی را بهمثابه امری درونی و برخاسته از عقل و وجدان معرفی میکند که در بزنگاههای تاریخی خود را آشکار میسازد.
در میانه جنگ ترکیبی دشمن که میدان اصلی آن از مرزها به ذهنها و روابط اجتماعی منتقل شده است، پیام اخیر رهبر انقلاب با تأکید بر «جانفدایی» و پرهیز از تبدیل اختلاف به تنازع، نقشه راهی راهبردی برای صیانت از مهمترین سرمایه کشور، یعنی انسجام اجتماعی و نخبگانی، ارائه میدهد.
یادداشت | سیدعلی موسوی، استاد حوزه و دانشگاه
در روزگاری که دشمن پس از ناکامی در میدان نظامی و اقتصادی، تمرکز خود را بر شکافهای درونی جامعه ایران قرار داده است، هر اختلاف —اگر موجّه و برخاسته از دغدغههای انقلابی باشد— میتواند به ابزاری در خدمت پروژه فرسایش انسجام ملی تبدیل شود. پیام اخیر رهبر انقلاب با برجستهسازی مفهوم «جانفدایی»، تلاشی است برای بازتعریف مرز میان «اختلافِ سازنده» و «تنازعِ ویرانگر»؛ مرزی که عبور از آن، زمین بازی را ناخواسته به سود دشمن تغییر میدهد.
اینجا میناب است؛ شهری که نامش با «مِیِ شهادت» و «آبِ معصومیت» گره خورده است. روایتی از یک کشف و شهود تمدنی در تقابل میان دنیای پلیدیها و دنیای پاکیها؛ جایی که مدرسه شجره طیبه به مقتلی برای رویاهای آمریکایی تبدیل شده و کودکانش، زودتر از همگان، فارغالتحصیل مکتبخانه حقانیت ایران شدهاند.
حضور محوری زنان در تجمعات و عرصههای مقاومت، فراتر از یک مشاهده ساده، نیازمند توصیف و تحلیلی مبتنی بر مبانی هویت اسلامی است. رضا طراوت در این یادداشت با نقد الگوهای غربی که میان «کار» و «زندگی» دوقطبی ایجاد کرده و منجر به مردوارهشدن یا ابزارانگاری زنان شدهاند، به تبیین «الگوی سوم» میپردازد؛ الگویی که در آن زن انقلابی ایرانی با حفظ اصالت انسانی و نقش زندگیسازی، در متن جنگ و بحرانهای اجتماعی، پیشرویی خود را در مسیر تمدنسازی اسلامی به اثبات میرساند.
یادداشت | احمد کوثری مدیرگروه امت و تمدن پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم (ع)
یادداشت | عبدالله صفری مدیرگروه سیاستگذاری فرهنگی پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم (ع)
با مشارکت پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم علیهالسلام و برخی نهادهای حوزوی، نشست علمی «اربعین؛ فناوری اجتماعی تحقق خونخواهی (هیأت، اربعین، مقاومت و خونخواهی)» با حضور جمعی از اساتید حوزه و دانشگاه برگزار میشود.
کتاب «توحید ربوبی از وحی تا وهم؛ بررسی تطبیقی توحید ربوبی در نگاه امامیه و وهابیت» به همت پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم علیهالسلام منتشر شد؛ اثری که با رویکردی علمی و تطبیقی، یکی از مهمترین مباحث اعتقادی اسلام را از منظر امامیه و وهابیت بررسی و تحلیل میکند.
کتاب «مکتب امام راحل و شهید؛ جهانبینی، ایدئولوژی، استراتژی» به قلم حسین بغدادی و گروهی از پژوهشگران حوزه علمیه قم با هدف تبیین منسجم منظومه فکری امام خمینی(ره) و رهبر شهید انقلاب اسلامی و ارائه نقشه راه تحقق تمدن نوین اسلامی، در ۵۸۶ صفحه توسط انتشارات پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم(ع) منتشر و روانه بازار نشر شد.
کتاب «مکتب امام راحل و شهید؛ جهانبینی، ایدئولوژی، استراتژی»، تازهترین اثر پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم(ع)، پس از پنج سال پژوهش، تدریس و تتبع مستمر، منتشر شد. همزمان با استقبال مخاطبان از این اثر، عرضه ویژه آن در فروشگاه «باران رضوی» قم نیز آغاز شده است.
هفتمین نشست تخصصی همایش «امتداد اجتماعی عرفان در ساحت تمدنی و نسبت آن با حکمرانی جمهوری اسلامی ایران؛ چالشها و فرصتها» با حضور حجتالاسلاموالمسلمین دکتر حمید پارسانیا و دکتر فنایی اشکوری برگزار شد. سخنرانان این نشست با تأکید بر پیوند عرفان و منظومه معارف اسلامی، دیدگاههای خود را درباره نسبت عرفان با حیات اجتماعی، نقد خوانشهای فردگرایانه از عرفان و آسیبهای تاریخی عرفانپژوهی معاصر بیان کردند.
رهبر انقلاب اسلامی در پیامی به مناسبت هفته قوه قضائیه و سالگرد شهادت آیتالله بهشتی و یارانش، با تبیین جایگاه عدالت در نظام اسلامی، بر ضرورت تحقق عملی تحول قضائی، مبارزه قاطع با فساد، احیای حقوق عامه و پیگیری حقوق تضییعشده ملت ایران در محاکم داخلی و بینالمللی تأکید کردند و رسیدگی به جنایات جنگ تحمیلی دوم و سوم را از مهمترین وظایف دستگاه قضائی برشمردند.
حماسه حسینی معیاری جهانی و ابدی برای تبیین شاخصهای عزت در برابر نظامات سلطهجو است؛ رویکردی معرفتی که اثبات میکند پایبندی به اصول وجدان بشری و حفظ کرامت انسانی، سنگبنای اصلی هر حرکت مصلحانه در پهنه تاریخ است.
به مناسبت فرارسیدن ماه محرمالحرام و ایام عزاداری سید و سالار شهیدان حضرت اباعبداللهالحسین علیهالسلام، مجموعهای از آثار منتشرشده توسط انتشارات پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم علیهالسلام معرفی میشود؛ آثاری که هر یک از زاویهای به بازخوانی حادثه کربلا، فرهنگ عاشورا و امتداد اجتماعی آن در جامعه معاصر میپردازند.
بررسی سلسله نشستهای علمی همایش امتداد اجتماعی عرفان در ساحت تمدنی؛ از عرفان فردی تا حکمرانی دینی، اقتصاد، فرهنگ و نظام تمدنی جمهوری اسلامی ایران.
نخستین همایش ملی «امتداد اجتماعی عرفان در ساحت تمدنی و نسبت آن با نظام حکمرانی جمهوری اسلامی ایران؛ چالشها و فرصتها» به همت پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم (علیهالسلام) برگزار میشود.
عُروة بن مسعود ثَقَفى [1]
عروة بن مسعود بن معتّب بن ثقيف، از صحابه ى پيامبر اسلام (صلى الله عليه وآله) [2] ، اهل طائف و رئيس و بزرگ اين شهر بود، و نه تنها در طائف بزرگ و محترم بود بلكه بيشتر مردم حجاز او را به بزرگى مى شناختند; لذا وقتى كه مشركان مكه پيامبرى پيامبر(صلى الله عليه وآله) را باور نكردند، گفتند: چرا خداوند قرآن را به بزرگ مكه وليد بن مغيره ى مخزومى و يا بزرگ طائف، عروة بن مسعود ثقفى نفرستاد. [3] قرآن گفته ى آنها را چنين بيان مى كند: (قالوا لولا نزل هذا القرآن على رجل من القريتين عظيم); چرا قرآن بر يكى از دو بزرگ مرد مكه يا طائف فرستاده نشد؟ [4] عروة بن مسعود را در زيبايى به حضرت مسيح تشبيه مى كردند و حتى روايتى در اين باره از پيامبر اكرم (صلى الله عليه وآله) نقل شده كه فرمود: عرض علىّ الانبياء(عليه السلام) فاذا موسى رجل ضرب من الرجال كانه من رجال شنوئة و رايت عيسى بن مريم فاذا اقرب من رايت به شبها عروة بن مسعود و رايت ابراهيم فاذا أقرب من رايت به شبها صاحبكم و رايت جبرئيل (عليه السلام) فاذا اقرب من رايت به شبها دحية الكلبى; هنگامى كه پيامبران را به من نشان دادند، حضرت موسى(عليه السلام) را شبيه مردان قبيله ى شنوئه ديدم و شبيه ترين افراد به حضرت عيسى عروة بن مسعود بود. و ابراهيم (عليه السلام) به من شباهت داشت و جبرييل نيز خيلى زياد به دحيه ى كلبى شبيه بود. [5] سایر محورهای این مقاله عبارتند از:
[1]. محقق و نویسنده:مریم قدمی
[2]. الاستيعاب، ابن عبدالبر 3 : 1066.
[3]. در الاحتجاج و مجمع البيان، رجل طائف عروة بن مسعود ثقفى و رجل مكه وليد بن مغيره دانسته شده اند و فقط مجاهد مى گويد: رجل مكه عتبة بن ابى ربيعه است و رجل طائف پسر عبدياليل و ابن عباس فقط حبيب بن عمرو الثقفى را رجل طائف مى داند (مجمع البيان فى تفسير القرآن ، طبرسى 9 : 6) قمى هم در تفسيرش خبر احتجاج و قتاده را كه عروة بن مسعود را رجل طائف مى داند، قبول كرده و گفته است كه او عموى مغيره بن شعبه است (تفسير قمى، على بن ابراهيم قمى 2 : 283) و مسعود، حبيب، عبد ياليل برادران پسران عمرو بن مسعود ثقفى هستند. (التبيان، شيخ طوسى 9 : 195 و مجمع البيان فى تفسير القرآن ، طبرسى 9 : 139)
[4]. زخرف : 31.
[5]. الاستيعاب،ابن عبدالبر 3 : 1067 و اسدالغابه، ابن اثير 3 : 529.
[6]. جهت توضیح بیشتر رک: جلد ششم دائره المعارف صحابه
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ[ مشاهده کل متن ]ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
هفدهمین جلد از مجموعه «گلشن ابرار» در حالی منتشر شده که این اثر، بیش از یک کار معمول در حوزه زندگینامهنویسی، بهعنوان بخشی از یک پروژه گسترده برای بازنمایی تاریخ نخبگان شیعه قابل خوانش است؛ پروژهای که تلاش دارد مسیر تداوم جریان علمی تشیع را از دل شخصیتها و دورههای مختلف تاریخی دنبال کند.
شانزدهمین جلد کتاب «گلشن ابرار» با هدف پاسداشت میراث علمی نخبگان جهان تشیع و پاسخ به شبهات پیرامون غنای فرهنگی و تمدنی روحانیت، در ۷۱۲ صفحه توسط انتشارات پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم (ع) منتشر و روانه بازار نشر شد.