X
حضور دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی در مراسم روز ملی عربستان در تهران، بهانهای شده است تا حجتالاسلام احمد کوثری، مدیرگروه امت و تمدن پژوهشکده باقرالعلوم (ع) در یادداشتی، نسبت میان دیپلماسی، تقریب مذاهب و ملاحظات راهبردی جمهوری اسلامی را بررسی کند. نویسنده با اشاره به جایگاه مجمع تقریب و شرایط پرتنش منطقه، این پرسش را مطرح میکند که مرز میان تعامل دیپلماتیک و فاصله گرفتن از مبانی و اهداف تقریب کجاست.
در این یادداشت، محمدجواد فلاح با طرح این پرسش که «وحدت حول چه چیزی و با چه معیاری؟» به بررسی مفهوم وحدت و نسبت آن با حقیقت و ارزشهای دینی میپردازد. نویسنده با استناد به آیه «وَاعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِیعًا وَلَا تَفَرَّقُوا»، تأکید میکند که وحدت حقیقی باید بر محور «حبلالله» شکل بگیرد و نباید به بهانه حفظ انسجام، ارزشهای دینی یا حق نقد و مطالبهگری نادیده گرفته شود.
گسترش تلفن همراه و اینترنت، پیمایشهای تلفنی و آنلاین را به ابزاری سریع و کمهزینه برای شناخت مسائل فرهنگی و اجتماعی ایران تبدیل کرده است؛ اما سهولت دسترسی به پاسخگویان، لزوماً به معنای دستیابی به تصویری دقیق و نماینده از جامعه نیست. ضعف در چارچوب نمونهگیری، عدم پاسخگویی و تفاوت گروههای حاضر و غایب در نمونه میتواند نتایج پیمایش را با سوگیری مواجه کند؛ مسئلهای که در موضوعات حساس فرهنگی، اجتماعی و سیاسی اهمیت بیشتری پیدا میکند.
احمد کوثری مدیر کارگروه امت و تمدن پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم (ع) در این یادداشت با بررسی عملکرد بخش علمی مجمع تقریب مذاهب اسلامی در چهلمین کنفرانس بینالمللی وحدت اسلامی، از فاصله گرفتن «تقریب» از مسائل واقعی و راهبردی جهان اسلام انتقاد میکند. نویسنده با اشاره به ضعف در حضور و گفتوگوی مستقیم با علمای اهلسنت، فقدان گفتمان روشن درباره وحدت و سردرگمی در تشخیص تهدیدها و فرصتهای جریانهای اسلامی، بر ضرورت عبور از همایشهای تشریفاتی و حرکت به سوی تقریبِ راهبردی، اجتماعی و عملیاتی تأکید دارد.
یادداشت | حبیبالله اسداللهی
یادداشت | محمد باغچقی پژوهشگر گروه امت و تمدن پژوهشکده باقرالعلوم علیه السلام
یادداشت | محمد باغچقی عضو گروه امت و تمدن پژوهشکده باقر العلوم (علیه السلام) قم
یادداشت | احمد کوثری
این یادداشت، با نگاهی به آیین باشکوه وداع با «امام شهید»، این رخداد را فراتر از یک مراسم تشییع و نمادی از پیوند عمیق ملت با آرمانهای اسلام، ایران و مقاومت روایت میکند. نویسنده با تبیین شخصیت امام شهید بهعنوان معمار بیداری امت اسلامی، تأکید دارد که مجاهدت، استقامت و مردمداری، سرمایهای ماندگار آفرید که بازتاب آن را میتوان در حضور پرشور ملت ایران، همراهی ملتهای منطقه و ادای احترام جهانی به این شخصیت تاریخی مشاهده کرد.
یادداشت | احمد کوثری مدیر گروه امت و تمدن پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم (ع)
یادداشت | مهدی افراز
در این یادداشت، نویسنده با تمرکز بر نسبت «شجاعت روشنفکری» و مواجهه اندیشمندان با شرایط بحرانی، به بازخوانی نقش اهل فکر در میدانهای اجتماعی و سیاسی میپردازد. او با تفکیک میان روشنفکران منفعل و روشنفکران صریح و حقگو، شجاعت علمی و اخلاقی را بهمثابه امری درونی و برخاسته از عقل و وجدان معرفی میکند که در بزنگاههای تاریخی خود را آشکار میسازد.
در میانه جنگ ترکیبی دشمن که میدان اصلی آن از مرزها به ذهنها و روابط اجتماعی منتقل شده است، پیام اخیر رهبر انقلاب با تأکید بر «جانفدایی» و پرهیز از تبدیل اختلاف به تنازع، نقشه راهی راهبردی برای صیانت از مهمترین سرمایه کشور، یعنی انسجام اجتماعی و نخبگانی، ارائه میدهد.
یادداشت | سیدعلی موسوی، استاد حوزه و دانشگاه
کتاب «نظریه مقاومت؛ گفتمان عقلانیت در برابر اباحهگری» نوشته سید یحیی حسینی، از سوی انتشارات پژوهشکده باقرالعلوم (ع) منتشر شد. این اثر با تبیین مبانی نظریه مقاومت و مقایسه آن با نظریه لیبرالدموکراسی، به بررسی تفاوتهای این دو گفتمان در موضوعاتی همچون آزادی، عقلانیت، جایگاه انسان، نسبت فرد و جامعه، توحید و حکمرانی میپردازد.
سیزدهمین نشست پیشهمایش «امتداد اجتماعی عرفان در ساحت تمدنی» با موضوع نسبت عرفان با علوم دیگر و تعریف جدیدی از عرفان اسلامی برای مأموریت الهی تمدنی، با سخنرانی حجتالاسلام والمسلمین وکیلی، استاد حوزه علمیه مشهد، به صورت مجازی برگزار شد.
کتاب «هدیه شروع؛ تجربهنگاری مؤسسه خیریه بنیان ازدواج قزوین» نوشته خدیجه خدابنده، توسط انتشارات پژوهشکده باقرالعلوم (ع) منتشر شد. این اثر با بررسی تجربه شکلگیری، تداوم و پیشرفت یک مؤسسه خیریه فعال در حوزه ازدواج، به دنبال شناسایی سازوکارهای مؤثر در فعالیت تشکلهای مردمنهاد و ارائه الگویی برای ارتقای عملکرد این مجموعهها در زمینه تسهیل ازدواج و تحکیم بنیان خانواده است.
شمارههای دوازدهم و سیزدهم فصلنامه «نامهجمهور» با محوریت «اعتراض» منتشر شد. این دو شماره در مجموع ۷۶۰ صفحه، ابعاد تاریخی، اجتماعی، فکری، حقوقی و الهیاتی اعتراض در ایران را بررسی کرده و در ادامه، به مطالبات کارگری، تشکلیابی و نسبت اعتراض با احیای امر اجتماعی پرداختهاند.
کتاب «اشرافیت در عصر نبوی و علوی؛ بررسی اقدامات اشراف در عصر نبوی و علوی و سیره شناختی معصومین(ع) در تقابل با آنها» نوشته مهری خیری، توسط پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم(ع) منتشر شد.
کتاب «برای تغییر جهان؛ نظریه ایرانی مقاومت» نوشته سیدجواد طاهایی، با تمرکز بر ابعاد فلسفی، تاریخی و اجتماعی مفهوم مقاومت و نسبت آن با تاریخ و اندیشه ایرانی، بهتازگی توسط انتشارات پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم (ع) منتشر شد.
در نشست بررسی کتاب «تکوین حزبالله» سخنرانان درباره نقش شرایط اجتماعی و سیاسی لبنان، انقلاب اسلامی ایران و مبانی فکری در شکلگیری جنبش حزبالله دیدگاههای خود را مطرح کردند.
دوازدهمین نشست پیشهمایش «امتداد اجتماعی عرفان در ساحت تمدنی» با موضوع «تجربههای عرفانی در مواجهه با چالشهای نوین علوم شناختی» با ارائه حجج اسلام دکتر آذریان و دکتر افشارپور، اعضای هیئت علمی جامعةالمصطفی العالمیه، و دبیری علمی دکتر حسن رضایی، پژوهشگر مؤسسه شناخت، برگزار شد.
در نخستین نشست از سلسلهنشستهای تخصصی «تبیین رابطه حقوقی و سیاسی کاربر، سکو و دولت» که به همت گروه مطالعات فضای مجازی پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم(ع) برگزار شد، دکتر محمد محمدینیا به بررسی «رژیم حاکمیت در پلتفرمیشدن جامعه چین» پرداخت و ابعاد حقوقی و سیاسی حکمرانی در جامعه پلتفرمی چین را مورد بحث و بررسی قرار داد.
در ادامه سلسلهنشستهای «روایت کتاب» پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم(ع)، نشست روایت و بررسی کتاب «تکوین حزبالله» روز دوشنبه ۶ مهرماه در کتابستان باران رضوی برگزار میشود.
حجتالاسلام والمسلمین دکتر عباسی، مدرس حوزه و دانشگاه و حجتالاسلام زینالعابدینی، استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم، در یازدهمین نشست پیشهمایش «امتداد اجتماعی عرفان در ساحت تمدنی» با تأکید بر پیوند فقه، اخلاق و عرفان، بر ضرورت حضور تربیت عرفانی در عرصه اجتماعی و حکمرانی تأکید کردند.
نشست علمی «منطق راهبردی وحدت در قرآن؛ از همگرایی امت تا نفی بنیانهای تکفیر» به همت کارگروه امت و تمدن پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم (ع) و مؤسسه تخصصی سراج منیر برگزار میشود.
دهمین نشست پیشهمایش «امتداد اجتماعی عرفان در ساحت تمدنی» با موضوع «افزایش اضطراب و فرسودگی روانی در عرفانهای نوپدید در برابر عرفان حقیقی و توحیدی با نگاه حکمرانی تمدنی» با ارائه حجتالاسلام والمسلمین دکتر جعفریان، عضو گروه عرفان و مدیر گروه شیعهشناسی مجتمع حکمت و ادیان جامعهالمصطفی(ص)، برگزار شد.
نخستین نشست از سلسله نشستهای «روایت کتاب» با محوریت کتاب «پناه پدر» نوشته محمدجواد فلاح و با حضور نویسنده اثر برگزار شد. در این نشست، اهمیت رابطه پدر و دختر، آسیبهای ناشی از ضعف یا اختلال این رابطه و مهارتهایی که پدران برای تعامل با دختران در موقعیتهای مختلف به آن نیاز دارند، تشریح شد.
عنوان : راويان نورناشر : پژوهشكده باقرالعلوم علیه السلامموضوع کتاب : مذهبينوع کتاب : کتابهای عمومیراويان نوردرخت را از ميوه اش مي توان شناخت، و مكتب را از دست پروردگارش، و ... استاد را از شاگردانش.مكتب «تعليمي – تربيتي» اهل بيت (عليهم السّلام)، به ويژه در دوران امام باقر، و امام صادق (عليهم السّلام) بوستان با طراوت و سرسبزي بود كه هزاران نهال ثمربخش، در آن روييد، باليد و به برگ و بارنشست و جامعه اسلامي از ميوه آن، هم در آن عصر و هم در دوران هاي بعد، بهره برد.ميراثي كه امامان شيعه براي امّت بر جاي نهاده اند، علاوه بر يك نظام فكري، تربيتي و معنوي، مجموعه اي از تعاليم مكتب در زمينه هاي اخلاق، احكام، عقايد و ... بود كه مجموعه را با عنوان «حديث» مي شناسيم.«روايت»، تابلويي بود كه آن سخنان و رهنمودها را در خود داشت. و ... «حديث»، آيينه اي بود كه روح تعاليم عترت، در آن متجلّي مي شد.راويان، افتخار آن را داشتند كه نور را از سرچشمه گرفته، آيينه وار در رواق تاريخ بتابانند. اصحاب، اين توفيق را داشتند كه حامل علوم و معارف اهل بيت (عليهم السّلام) باشند و از طريق روايت، نسل هاي عصر غيبت (و حتي عصر نخستين حضور ائمه) را با معدن آن معارف والا پيوند دهند.در بوستان، رسالت، ائمه هم گل بودند و هم گلاب. بخشي از شميم دلنواز و عطر روح پرور اين بوستن محمدي، از طريق گلبرگ هاي امامت، به مشام راويان، محدثان، اصحاب و شاگردان «عترت» مي رسيد و از طريق آنان در كوچه پس كوچه هاي تاريخ، حديث، فقه، كلام و اخلاق به عطر افشاني مي پرداخت.ياران ائمه (عليه السّلام) گسترش دهنده آن شميم دلنواز بودند، چه آنان كه فقه اهل بيت را مي آموختند، مي گستردند و به فتوا مي نشستند، چه آنان كه كلام و عقايد را از ائمه فرا گرفته، با مخالفان به مناظره و بحث مي پرداختند و حق را بر پيشاني زمان مي نشاندند. چه آنان كه در تفسير و علوم قرآني از مكتب عترت، نور مي گرفتند و فروغ مي گستردند و ... چه آنان كه در كسوت و هيأت تاجران و پيشه وران و صاحبان حرفه ها و مشاغل عادي، با مردم مي آميختند و فرهنگ زندگي بخش و زلال ائمه را – در كلام و در عمل – به كام جان ها مي چشاندند.همين ها سبب شد كه دامنه شهرت و آوازه تعاليم آل رسول (صلي الله عليه و آله) در همان عصر امامان نيز، قلمرو پهناور كشور اسلامي را به زير بال كشد و تنها خوشه چينان خرمن علوم «صادق آل محمد (عليهم السّلام)» به چهار هزار نفر برسد كه شعاع دين از مشرق مدينه به آفاق بلاد بگستراند و در آن عصر شكوفايي دانش، علوم اهل بيت (عليهم السّلام) فروغ خيره كننده اي بيابد و همه جا مطرح باشد. حاملان، وارثان و ناقلان آن علوم، كه بودند؟ آيا عمق تعاليم و عظمت محتوايي مكتب خاندان وحي را، جز از طريق اين اصحاب و ياران مي توان شناخت؟ بوي گل را از كه جوييم؟ از گلاب! شناخت اين چهره هاي خورشيدگون و نورافشان، ما را معرفتي هر چند اندك، نسبت به سرچشمۀ اين نور و روشنايي مي بخشد و غناي مكتب و كرامت ائمه (عليهم السّلام) و حيات دين و نبض پرتپش تشيّع را نشان مي دهد.افزون بر اين، شناخت زندگي اصحاب و شاگردان ائمه (عليهم السّلام)، گامي در مسير خودسازي و الهام گرفتن از والايي ها و ارزش هاي اخلاقي انسان هاي اسوه است و بي جهت نيست كه بعضي، پس از كتب آسماني، كتاب هاي شرح حال را سودمندترين كتاب ها دانسته اند.پژوهشكده باقرالعلوم (عليه السّلام) در راستاي طرح هاي پژوهشي خود به نگارش شرح حال «راويان نور» اقدام كرد و تاكنون از اين مجموعه آثار زير را به علاقه مندان تقديم كرده است: 1) ابوحمزه ثمالي، تأليف: محمد اصغري نژاد2) احمد بن اسحاق، تأليف: ناصر باقري بيدهندي3) جابر بن يزيد جعفي، تأليف: عباس عبيري4) حسن بن محبوب، تأليف: محمد زارعي5) حسم بن روح نوبختي، تأليف: عبدالرحيم اباذري6) زراة بن اعين، تأليف: احمد محيطي اردكاني7) زكريا بن آدم ، تأليف: سيد سيف الله نحوي8) صفوان بن يحيي، تأليف: محمد اصغري نژاد9) عثمان بن سعيد ، تأليف: محمدباقر پوراميني10) علي بن يَقْطين ، تأليف: عباس عبيري11) فضل بن شاذان ، تأليف: علي صدرايي خويي12) محمدبن ابي بكر ، تأليف: ناصر باقري بيدهندي13) محمد بن ابي عُمِيْر ، تأليف: سيد حميد ميرخندان14) محمد بن عثمان ، تأليف: محمدحسن اماني15) مؤمن طاق ، تأليف: ناصر باقري بيدهندي16) ابان بن تغلب، تأليف: سيد حميد ميرخندان17) عبدالله بن عباس ، تأليف: خليل عبدالله زاده18) علي بن مهزيار اهوازي ، تأليف: احمد لقماني19) معلي بن خُنيس ، تأليف: سيد جعفر رباني20) حماد بن عيسي ، تأليف: اسماعيل محمدي
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ[ مشاهده کل متن ]ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ