به گزارش روابط عمومی پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم (ع)، کتاب «اشرافیت در عصر نبوی و علوی؛ بررسی اقدامات اشراف در عصر نبوی و علوی و سیره شناختی معصومین(ع) در تقابل با آنها» نوشته مهری خیری، به بررسی جریان اشراف و اشرافی‌گری در عصر پیامبر اکرم(ص) و امام علی(ع) و شیوه مواجهه معصومین(ع) با آثار و اقدامات این جریان می‌پردازد.
نویسنده در مقدمه کتاب، اشراف را از گروه‌های تأثیرگذار در جامعه معرفی می‌کند که به سبب برخورداری از ثروت، قدرت و موقعیت اجتماعی، می‌توانند در شکل‌دهی به باورها، ارزش‌ها و رفتارهای جامعه نقش داشته باشند. در این نگاه، اشرافیت تنها به برخورداری از امکانات مادی محدود نمی‌شود، بلکه دنیاطلبی، منفعت‌طلبی، انحصارطلبی، امتیازخواهی و خودبرتربینی نیز از ویژگی‌هایی است که در بررسی این جریان مورد توجه قرار گرفته است.
در این پژوهش، برای تبیین مفهوم اشراف، به دو تعبیر قرآنی «مترف» و «مَلأ» توجه شده است. نویسنده «مترف» را ناظر به افرادی می‌داند که برخورداری از نعمت‌های مادی آنان را به رفاه‌زدگی، لذت‌طلبی، غفلت و طغیان می‌کشاند و «مَلأ» را نیز در کاربرد مورد نظر پژوهش، به بزرگان و صاحبان قدرت و نفوذی اطلاق می‌کند که جایگاه، ثروت و هیبت اجتماعی آنان بر تصمیم‌ها و رفتار توده مردم اثر می‌گذارد.
بر اساس این چارچوب، کتاب تلاش می‌کند نشان دهد که اشراف چگونه از ظرفیت‌های قدرت و ثروت برای تأثیرگذاری بر افکار و رفتار جامعه استفاده می‌کردند و این اقدامات چه پیامدهایی برای ارزش‌های دینی و اجتماعی داشته است. در مقابل، سیره پیامبر اکرم(ص) و امام علی(ع) به عنوان الگوی مواجهه با این جریان بررسی می‌شود.
یکی از محورهای اصلی اثر، مفهوم «سیره شناختی» است. نویسنده این مفهوم را برای اشاره به رفتار و گفتار معصومین(ع) با هدف تأثیرگذاری بر نظام باورها، ارزش‌ها، نگرش‌ها و هنجارهای جامعه به کار می‌گیرد و از این منظر، به دنبال استخراج اصول حاکم بر مواجهه معصومین(ع) با تأثیرات شناختی اشراف و اشرافی‌گری است.
در ادامه، پژوهش با توجه به تفاوت شرایط تاریخی، بررسی خود را بر عصر نبوی و علوی متمرکز می‌کند تا اقدامات اشراف و شیوه مواجهه پیامبر اکرم(ص) و امام علی(ع) با این جریان را مورد مطالعه قرار دهد.
نویسنده همچنین در تبیین مخاطبان این مواجهه، جامعه را از منظر میزان شناخت و عمل به سه طیف سفید، سیاه و خاکستری تقسیم می‌کند. طیف سفید کسانی هستند که پس از دستیابی به شناخت صحیح، براساس آن عمل می‌کنند؛ طیف سیاه حق را با وجود شناخت آن انکار یا کتمان می‌کنند؛ و طیف خاکستری، گروهی هستند که در شناخت صحیح یا پذیرش و عمل به آن با ضعف و موانع مختلف مواجه‌اند. بخش قابل توجهی از بحث مربوط به شیوه مواجهه شناختی با این طیف است.
کتاب «اشرافیت در عصر نبوی و علوی» در 126 صفحه رقعی منتشر شده و در دو فصل با تمرکز اقدامات اشراف و تأثیرات شناختی آن و سیرۀ شناختی نبوی و علوی در تقابل با پیامدهای شناختی اشراف و اشرافی گری، تلاش می‌کند بخشی از الگوهای مواجهه پیشوایان دینی با جریان‌های تأثیرگذار و حق‌ستیز را بررسی کند.
علاقه‌مندان برای تهیه کتاب «اشرافیت در عصر نبوی و علوی» می‌توانند به فروشگاه خرید محصولات پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم (ع) مراجعه کنند:
پیوند تهیه کتاب