X
حضور دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی در مراسم روز ملی عربستان در تهران، بهانهای شده است تا حجتالاسلام احمد کوثری، مدیرگروه امت و تمدن پژوهشکده باقرالعلوم (ع) در یادداشتی، نسبت میان دیپلماسی، تقریب مذاهب و ملاحظات راهبردی جمهوری اسلامی را بررسی کند. نویسنده با اشاره به جایگاه مجمع تقریب و شرایط پرتنش منطقه، این پرسش را مطرح میکند که مرز میان تعامل دیپلماتیک و فاصله گرفتن از مبانی و اهداف تقریب کجاست.
در این یادداشت، محمدجواد فلاح با طرح این پرسش که «وحدت حول چه چیزی و با چه معیاری؟» به بررسی مفهوم وحدت و نسبت آن با حقیقت و ارزشهای دینی میپردازد. نویسنده با استناد به آیه «وَاعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِیعًا وَلَا تَفَرَّقُوا»، تأکید میکند که وحدت حقیقی باید بر محور «حبلالله» شکل بگیرد و نباید به بهانه حفظ انسجام، ارزشهای دینی یا حق نقد و مطالبهگری نادیده گرفته شود.
گسترش تلفن همراه و اینترنت، پیمایشهای تلفنی و آنلاین را به ابزاری سریع و کمهزینه برای شناخت مسائل فرهنگی و اجتماعی ایران تبدیل کرده است؛ اما سهولت دسترسی به پاسخگویان، لزوماً به معنای دستیابی به تصویری دقیق و نماینده از جامعه نیست. ضعف در چارچوب نمونهگیری، عدم پاسخگویی و تفاوت گروههای حاضر و غایب در نمونه میتواند نتایج پیمایش را با سوگیری مواجه کند؛ مسئلهای که در موضوعات حساس فرهنگی، اجتماعی و سیاسی اهمیت بیشتری پیدا میکند.
احمد کوثری مدیر کارگروه امت و تمدن پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم (ع) در این یادداشت با بررسی عملکرد بخش علمی مجمع تقریب مذاهب اسلامی در چهلمین کنفرانس بینالمللی وحدت اسلامی، از فاصله گرفتن «تقریب» از مسائل واقعی و راهبردی جهان اسلام انتقاد میکند. نویسنده با اشاره به ضعف در حضور و گفتوگوی مستقیم با علمای اهلسنت، فقدان گفتمان روشن درباره وحدت و سردرگمی در تشخیص تهدیدها و فرصتهای جریانهای اسلامی، بر ضرورت عبور از همایشهای تشریفاتی و حرکت به سوی تقریبِ راهبردی، اجتماعی و عملیاتی تأکید دارد.
یادداشت | حبیبالله اسداللهی
یادداشت | محمد باغچقی پژوهشگر گروه امت و تمدن پژوهشکده باقرالعلوم علیه السلام
یادداشت | محمد باغچقی عضو گروه امت و تمدن پژوهشکده باقر العلوم (علیه السلام) قم
یادداشت | احمد کوثری
این یادداشت، با نگاهی به آیین باشکوه وداع با «امام شهید»، این رخداد را فراتر از یک مراسم تشییع و نمادی از پیوند عمیق ملت با آرمانهای اسلام، ایران و مقاومت روایت میکند. نویسنده با تبیین شخصیت امام شهید بهعنوان معمار بیداری امت اسلامی، تأکید دارد که مجاهدت، استقامت و مردمداری، سرمایهای ماندگار آفرید که بازتاب آن را میتوان در حضور پرشور ملت ایران، همراهی ملتهای منطقه و ادای احترام جهانی به این شخصیت تاریخی مشاهده کرد.
یادداشت | احمد کوثری مدیر گروه امت و تمدن پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم (ع)
یادداشت | مهدی افراز
در این یادداشت، نویسنده با تمرکز بر نسبت «شجاعت روشنفکری» و مواجهه اندیشمندان با شرایط بحرانی، به بازخوانی نقش اهل فکر در میدانهای اجتماعی و سیاسی میپردازد. او با تفکیک میان روشنفکران منفعل و روشنفکران صریح و حقگو، شجاعت علمی و اخلاقی را بهمثابه امری درونی و برخاسته از عقل و وجدان معرفی میکند که در بزنگاههای تاریخی خود را آشکار میسازد.
در میانه جنگ ترکیبی دشمن که میدان اصلی آن از مرزها به ذهنها و روابط اجتماعی منتقل شده است، پیام اخیر رهبر انقلاب با تأکید بر «جانفدایی» و پرهیز از تبدیل اختلاف به تنازع، نقشه راهی راهبردی برای صیانت از مهمترین سرمایه کشور، یعنی انسجام اجتماعی و نخبگانی، ارائه میدهد.
یادداشت | سیدعلی موسوی، استاد حوزه و دانشگاه
کتاب «نظریه مقاومت؛ گفتمان عقلانیت در برابر اباحهگری» نوشته سید یحیی حسینی، از سوی انتشارات پژوهشکده باقرالعلوم (ع) منتشر شد. این اثر با تبیین مبانی نظریه مقاومت و مقایسه آن با نظریه لیبرالدموکراسی، به بررسی تفاوتهای این دو گفتمان در موضوعاتی همچون آزادی، عقلانیت، جایگاه انسان، نسبت فرد و جامعه، توحید و حکمرانی میپردازد.
سیزدهمین نشست پیشهمایش «امتداد اجتماعی عرفان در ساحت تمدنی» با موضوع نسبت عرفان با علوم دیگر و تعریف جدیدی از عرفان اسلامی برای مأموریت الهی تمدنی، با سخنرانی حجتالاسلام والمسلمین وکیلی، استاد حوزه علمیه مشهد، به صورت مجازی برگزار شد.
کتاب «هدیه شروع؛ تجربهنگاری مؤسسه خیریه بنیان ازدواج قزوین» نوشته خدیجه خدابنده، توسط انتشارات پژوهشکده باقرالعلوم (ع) منتشر شد. این اثر با بررسی تجربه شکلگیری، تداوم و پیشرفت یک مؤسسه خیریه فعال در حوزه ازدواج، به دنبال شناسایی سازوکارهای مؤثر در فعالیت تشکلهای مردمنهاد و ارائه الگویی برای ارتقای عملکرد این مجموعهها در زمینه تسهیل ازدواج و تحکیم بنیان خانواده است.
شمارههای دوازدهم و سیزدهم فصلنامه «نامهجمهور» با محوریت «اعتراض» منتشر شد. این دو شماره در مجموع ۷۶۰ صفحه، ابعاد تاریخی، اجتماعی، فکری، حقوقی و الهیاتی اعتراض در ایران را بررسی کرده و در ادامه، به مطالبات کارگری، تشکلیابی و نسبت اعتراض با احیای امر اجتماعی پرداختهاند.
کتاب «اشرافیت در عصر نبوی و علوی؛ بررسی اقدامات اشراف در عصر نبوی و علوی و سیره شناختی معصومین(ع) در تقابل با آنها» نوشته مهری خیری، توسط پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم(ع) منتشر شد.
کتاب «برای تغییر جهان؛ نظریه ایرانی مقاومت» نوشته سیدجواد طاهایی، با تمرکز بر ابعاد فلسفی، تاریخی و اجتماعی مفهوم مقاومت و نسبت آن با تاریخ و اندیشه ایرانی، بهتازگی توسط انتشارات پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم (ع) منتشر شد.
در نشست بررسی کتاب «تکوین حزبالله» سخنرانان درباره نقش شرایط اجتماعی و سیاسی لبنان، انقلاب اسلامی ایران و مبانی فکری در شکلگیری جنبش حزبالله دیدگاههای خود را مطرح کردند.
دوازدهمین نشست پیشهمایش «امتداد اجتماعی عرفان در ساحت تمدنی» با موضوع «تجربههای عرفانی در مواجهه با چالشهای نوین علوم شناختی» با ارائه حجج اسلام دکتر آذریان و دکتر افشارپور، اعضای هیئت علمی جامعةالمصطفی العالمیه، و دبیری علمی دکتر حسن رضایی، پژوهشگر مؤسسه شناخت، برگزار شد.
در نخستین نشست از سلسلهنشستهای تخصصی «تبیین رابطه حقوقی و سیاسی کاربر، سکو و دولت» که به همت گروه مطالعات فضای مجازی پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم(ع) برگزار شد، دکتر محمد محمدینیا به بررسی «رژیم حاکمیت در پلتفرمیشدن جامعه چین» پرداخت و ابعاد حقوقی و سیاسی حکمرانی در جامعه پلتفرمی چین را مورد بحث و بررسی قرار داد.
در ادامه سلسلهنشستهای «روایت کتاب» پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم(ع)، نشست روایت و بررسی کتاب «تکوین حزبالله» روز دوشنبه ۶ مهرماه در کتابستان باران رضوی برگزار میشود.
حجتالاسلام والمسلمین دکتر عباسی، مدرس حوزه و دانشگاه و حجتالاسلام زینالعابدینی، استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم، در یازدهمین نشست پیشهمایش «امتداد اجتماعی عرفان در ساحت تمدنی» با تأکید بر پیوند فقه، اخلاق و عرفان، بر ضرورت حضور تربیت عرفانی در عرصه اجتماعی و حکمرانی تأکید کردند.
نشست علمی «منطق راهبردی وحدت در قرآن؛ از همگرایی امت تا نفی بنیانهای تکفیر» به همت کارگروه امت و تمدن پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم (ع) و مؤسسه تخصصی سراج منیر برگزار میشود.
دهمین نشست پیشهمایش «امتداد اجتماعی عرفان در ساحت تمدنی» با موضوع «افزایش اضطراب و فرسودگی روانی در عرفانهای نوپدید در برابر عرفان حقیقی و توحیدی با نگاه حکمرانی تمدنی» با ارائه حجتالاسلام والمسلمین دکتر جعفریان، عضو گروه عرفان و مدیر گروه شیعهشناسی مجتمع حکمت و ادیان جامعهالمصطفی(ص)، برگزار شد.
نخستین نشست از سلسله نشستهای «روایت کتاب» با محوریت کتاب «پناه پدر» نوشته محمدجواد فلاح و با حضور نویسنده اثر برگزار شد. در این نشست، اهمیت رابطه پدر و دختر، آسیبهای ناشی از ضعف یا اختلال این رابطه و مهارتهایی که پدران برای تعامل با دختران در موقعیتهای مختلف به آن نیاز دارند، تشریح شد.
عنوان : ذكرها و لحظه هاتاریخ چاپ : 1388ناشر : پژوهشكده باقرالعلوم علیه السلامموضوع کتاب : دينينوع کتاب : کتابهای عمومیذكرها و لحظه ها، تأليف ملامحسن فيض كاشاني، عنوان كتابي است كه توسط جناب آقاي ولي سيدتاج الديني ترجمه و براي اولين نوبت در سال جاري (1388) در تيراژ دو هزار نسخه، از سوي پژوهشكده باقرالعلوم(عليه السلام) در قطع رقعي و در صد و يازده صفحه، چاپ و منتشر شده است.بخش اول كتاب كه از طرف پژوهشكده باقرالعلوم(عليه السلام) نگاشته شده، به شرح حال مختصر ملامحسن فيض كاشاني، اساتيد و شاگردان و شيوه تصحيح رساله حاضر مي پردازد.اصل كتاب، در هشت باب جداگانه تدوين شده و در هر كدام به گوشه اي از اذكار وارده در لحظات مختلف اشاره مي كند. در باب اول با عنوان «در فضيلت ذكر» آيات و رواياتي در اهميت ذكر آمده است. از جمله در آيه كريمه 41 سوره احزاب آمده است:«يا ايها الّذين آمنوا اذكروا الله ذكرا كثيرا و سبّحوه بكرة و اصيلا»«اي كساني كه ايمان آورده ايد، خدا را بسيار ياد كنيد و صبح و شام او را تسبيح گوييد»«در اذكار اوقات مخصوصه» عنوان دومين باب كتاب است؛ كه در آن به ذكرهاي مخصوص هر روز و شب ؛ روزهاي مخصوص هفته و ماه هاي قمري پرداخته شده است. كه به عنوان نمونه به ذكر هنگام تحويل سال ذيلاَ اشاره ميشود:«يا محوّل الاحول والاحوال حوّل حالنا الي احسن الحال»«اي گرداننده سال و حالها! حال ما را به بهترين حالها برگردان»سومين باب تحت عنوان «در اذكار عادت ضروريه»، با ذكر داخل شدن به منزل، ذكر هنگام نشستن و برخاستن، ذكر هنگام فارغ شدن از سخن شروع شده و با ذكرهاي هنگام خوابيدن و بيدار شدن و بالاخره ذكر هنگام بيرون رفتن از خانه كه در ادامه ميآيد، پايان مي پذيرد. «بسم الله آمنت بالله و توكلت علي الله»باب چهارم كتاب «در اذكار عادت مستحبه» است؛ كه شامل ذكرهاي مختلف، از جمله: ذكر هنگام گرفتن شارب و ناخن، شانه كردن ريش، نظر در آينه كردن، سرمه كشيدن، روغن ماليدن، سر تراشيدن، پوشيدن جامه، لباس نو پوشيدن، انگشتري به دست كردن و كفش پوشيدن، است؛ آخرين آن، ذكر هنگام كفش كندن چنين است: «بسم الله والحمدُ للهِ الذي رَزَقني ما اُوقي به قَدَميّ مِنَ الاذي اللّهم ثَبّتهما علي صراطِكَ و لا تزلّهما عن صراطك السّوي»«به نام خدا (آغاز مي كنم) و ستايش مخصوص خدايي است كه چيزي را به من روزي كرد كه به وسيله ي آن پاهاي خود را از اذيت كشيدن حفظ مي كنم. خداوندا پاهايم را بر راه خود ثابت گردان و از راه مستقيم خود منحرف نساز!»باب پنجم «در اذكار طهارت» است؛ كه در آن، به بيست ذكر در مورد آداب بيت الخلاء، وضو ساختن براي نماز و انجام دادن غسل و در آخرين آن ها به ذكر هنگام غسل جنابت و غسل جمعه پرداخته شده است.«در اذكار ساير عبادات و مهمات»، عنوان ششمين باب كتاب است؛ كه در آن به ذكرهاي مخصوص مسجد، قرآن، سجده شكر، تصدّق، سحري خوردن و افطار كردن، مطالعه، شروع به كار بناء خانه، زراعت، ملاقات سلطان، بازار، خريدن بنده و دوابّ، زن نو به خانه آوردن، تولّد فرزند، عقيقه كردن، قرباني كردن، عيادت بيمار و زيارت قبر مؤمن اشاره شده است.هفتمين باب، با عنوان «در اذكار حوادث»، به ذكرهاي مختلف به هنگام برخورد با اهل ايمان، شنيدن اذان، شنيدن نام پيامبر(ص)، چيدن گل، نظر كردن به آسمان، ديدن ماه، عطسه كردن، خوردن آب، مشكل شدن كار، ياد كردن مصيبت، بي خوابي ، بيم از چشم بد و بالاخره ذكر هنگام گذشتن بر مقبره، به صورت ذيل آمده است:«السّلام علي اهل الدّيار مِن المؤمنينَ و المُسلمينَ انتم فَرَطّ و نحن اِن شاء اللهُ بكم لاحقونَ»«سلام بر ساكنان خانه ها از مؤمنان و مسلمانان با شما از پيش رفته هستيد و ما –اگر خدا بخواهد- به شما ملحق مي شويم»آخرين فصل كتاب، تحت عنوان «در اذكار سفر»، به بيست و شش ذكر در مراتب مختلف مسافرت اشاره شده است. از جمله آن ها مي توان به ذكر هنگام عزم سفر، جدا شدن از ياران، تنهايي در سفر، بيم از دزد و سبُع (درندگان)، رسيدن به پل، كوچ كردن و ذكر هنگام بازگشتن از سفر اشاره كرد.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ[ مشاهده کل متن ]ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ