X
حضور دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی در مراسم روز ملی عربستان در تهران، بهانهای شده است تا حجتالاسلام احمد کوثری، مدیرگروه امت و تمدن پژوهشکده باقرالعلوم (ع) در یادداشتی، نسبت میان دیپلماسی، تقریب مذاهب و ملاحظات راهبردی جمهوری اسلامی را بررسی کند. نویسنده با اشاره به جایگاه مجمع تقریب و شرایط پرتنش منطقه، این پرسش را مطرح میکند که مرز میان تعامل دیپلماتیک و فاصله گرفتن از مبانی و اهداف تقریب کجاست.
در این یادداشت، محمدجواد فلاح با طرح این پرسش که «وحدت حول چه چیزی و با چه معیاری؟» به بررسی مفهوم وحدت و نسبت آن با حقیقت و ارزشهای دینی میپردازد. نویسنده با استناد به آیه «وَاعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِیعًا وَلَا تَفَرَّقُوا»، تأکید میکند که وحدت حقیقی باید بر محور «حبلالله» شکل بگیرد و نباید به بهانه حفظ انسجام، ارزشهای دینی یا حق نقد و مطالبهگری نادیده گرفته شود.
گسترش تلفن همراه و اینترنت، پیمایشهای تلفنی و آنلاین را به ابزاری سریع و کمهزینه برای شناخت مسائل فرهنگی و اجتماعی ایران تبدیل کرده است؛ اما سهولت دسترسی به پاسخگویان، لزوماً به معنای دستیابی به تصویری دقیق و نماینده از جامعه نیست. ضعف در چارچوب نمونهگیری، عدم پاسخگویی و تفاوت گروههای حاضر و غایب در نمونه میتواند نتایج پیمایش را با سوگیری مواجه کند؛ مسئلهای که در موضوعات حساس فرهنگی، اجتماعی و سیاسی اهمیت بیشتری پیدا میکند.
احمد کوثری مدیر کارگروه امت و تمدن پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم (ع) در این یادداشت با بررسی عملکرد بخش علمی مجمع تقریب مذاهب اسلامی در چهلمین کنفرانس بینالمللی وحدت اسلامی، از فاصله گرفتن «تقریب» از مسائل واقعی و راهبردی جهان اسلام انتقاد میکند. نویسنده با اشاره به ضعف در حضور و گفتوگوی مستقیم با علمای اهلسنت، فقدان گفتمان روشن درباره وحدت و سردرگمی در تشخیص تهدیدها و فرصتهای جریانهای اسلامی، بر ضرورت عبور از همایشهای تشریفاتی و حرکت به سوی تقریبِ راهبردی، اجتماعی و عملیاتی تأکید دارد.
یادداشت | حبیبالله اسداللهی
یادداشت | محمد باغچقی پژوهشگر گروه امت و تمدن پژوهشکده باقرالعلوم علیه السلام
یادداشت | محمد باغچقی عضو گروه امت و تمدن پژوهشکده باقر العلوم (علیه السلام) قم
یادداشت | احمد کوثری
این یادداشت، با نگاهی به آیین باشکوه وداع با «امام شهید»، این رخداد را فراتر از یک مراسم تشییع و نمادی از پیوند عمیق ملت با آرمانهای اسلام، ایران و مقاومت روایت میکند. نویسنده با تبیین شخصیت امام شهید بهعنوان معمار بیداری امت اسلامی، تأکید دارد که مجاهدت، استقامت و مردمداری، سرمایهای ماندگار آفرید که بازتاب آن را میتوان در حضور پرشور ملت ایران، همراهی ملتهای منطقه و ادای احترام جهانی به این شخصیت تاریخی مشاهده کرد.
یادداشت | احمد کوثری مدیر گروه امت و تمدن پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم (ع)
یادداشت | مهدی افراز
در این یادداشت، نویسنده با تمرکز بر نسبت «شجاعت روشنفکری» و مواجهه اندیشمندان با شرایط بحرانی، به بازخوانی نقش اهل فکر در میدانهای اجتماعی و سیاسی میپردازد. او با تفکیک میان روشنفکران منفعل و روشنفکران صریح و حقگو، شجاعت علمی و اخلاقی را بهمثابه امری درونی و برخاسته از عقل و وجدان معرفی میکند که در بزنگاههای تاریخی خود را آشکار میسازد.
در میانه جنگ ترکیبی دشمن که میدان اصلی آن از مرزها به ذهنها و روابط اجتماعی منتقل شده است، پیام اخیر رهبر انقلاب با تأکید بر «جانفدایی» و پرهیز از تبدیل اختلاف به تنازع، نقشه راهی راهبردی برای صیانت از مهمترین سرمایه کشور، یعنی انسجام اجتماعی و نخبگانی، ارائه میدهد.
یادداشت | سیدعلی موسوی، استاد حوزه و دانشگاه
کتاب «نظریه مقاومت؛ گفتمان عقلانیت در برابر اباحهگری» نوشته سید یحیی حسینی، از سوی انتشارات پژوهشکده باقرالعلوم (ع) منتشر شد. این اثر با تبیین مبانی نظریه مقاومت و مقایسه آن با نظریه لیبرالدموکراسی، به بررسی تفاوتهای این دو گفتمان در موضوعاتی همچون آزادی، عقلانیت، جایگاه انسان، نسبت فرد و جامعه، توحید و حکمرانی میپردازد.
سیزدهمین نشست پیشهمایش «امتداد اجتماعی عرفان در ساحت تمدنی» با موضوع نسبت عرفان با علوم دیگر و تعریف جدیدی از عرفان اسلامی برای مأموریت الهی تمدنی، با سخنرانی حجتالاسلام والمسلمین وکیلی، استاد حوزه علمیه مشهد، به صورت مجازی برگزار شد.
کتاب «هدیه شروع؛ تجربهنگاری مؤسسه خیریه بنیان ازدواج قزوین» نوشته خدیجه خدابنده، توسط انتشارات پژوهشکده باقرالعلوم (ع) منتشر شد. این اثر با بررسی تجربه شکلگیری، تداوم و پیشرفت یک مؤسسه خیریه فعال در حوزه ازدواج، به دنبال شناسایی سازوکارهای مؤثر در فعالیت تشکلهای مردمنهاد و ارائه الگویی برای ارتقای عملکرد این مجموعهها در زمینه تسهیل ازدواج و تحکیم بنیان خانواده است.
شمارههای دوازدهم و سیزدهم فصلنامه «نامهجمهور» با محوریت «اعتراض» منتشر شد. این دو شماره در مجموع ۷۶۰ صفحه، ابعاد تاریخی، اجتماعی، فکری، حقوقی و الهیاتی اعتراض در ایران را بررسی کرده و در ادامه، به مطالبات کارگری، تشکلیابی و نسبت اعتراض با احیای امر اجتماعی پرداختهاند.
کتاب «اشرافیت در عصر نبوی و علوی؛ بررسی اقدامات اشراف در عصر نبوی و علوی و سیره شناختی معصومین(ع) در تقابل با آنها» نوشته مهری خیری، توسط پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم(ع) منتشر شد.
کتاب «برای تغییر جهان؛ نظریه ایرانی مقاومت» نوشته سیدجواد طاهایی، با تمرکز بر ابعاد فلسفی، تاریخی و اجتماعی مفهوم مقاومت و نسبت آن با تاریخ و اندیشه ایرانی، بهتازگی توسط انتشارات پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم (ع) منتشر شد.
در نشست بررسی کتاب «تکوین حزبالله» سخنرانان درباره نقش شرایط اجتماعی و سیاسی لبنان، انقلاب اسلامی ایران و مبانی فکری در شکلگیری جنبش حزبالله دیدگاههای خود را مطرح کردند.
دوازدهمین نشست پیشهمایش «امتداد اجتماعی عرفان در ساحت تمدنی» با موضوع «تجربههای عرفانی در مواجهه با چالشهای نوین علوم شناختی» با ارائه حجج اسلام دکتر آذریان و دکتر افشارپور، اعضای هیئت علمی جامعةالمصطفی العالمیه، و دبیری علمی دکتر حسن رضایی، پژوهشگر مؤسسه شناخت، برگزار شد.
در نخستین نشست از سلسلهنشستهای تخصصی «تبیین رابطه حقوقی و سیاسی کاربر، سکو و دولت» که به همت گروه مطالعات فضای مجازی پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم(ع) برگزار شد، دکتر محمد محمدینیا به بررسی «رژیم حاکمیت در پلتفرمیشدن جامعه چین» پرداخت و ابعاد حقوقی و سیاسی حکمرانی در جامعه پلتفرمی چین را مورد بحث و بررسی قرار داد.
در ادامه سلسلهنشستهای «روایت کتاب» پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم(ع)، نشست روایت و بررسی کتاب «تکوین حزبالله» روز دوشنبه ۶ مهرماه در کتابستان باران رضوی برگزار میشود.
حجتالاسلام والمسلمین دکتر عباسی، مدرس حوزه و دانشگاه و حجتالاسلام زینالعابدینی، استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم، در یازدهمین نشست پیشهمایش «امتداد اجتماعی عرفان در ساحت تمدنی» با تأکید بر پیوند فقه، اخلاق و عرفان، بر ضرورت حضور تربیت عرفانی در عرصه اجتماعی و حکمرانی تأکید کردند.
نشست علمی «منطق راهبردی وحدت در قرآن؛ از همگرایی امت تا نفی بنیانهای تکفیر» به همت کارگروه امت و تمدن پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم (ع) و مؤسسه تخصصی سراج منیر برگزار میشود.
دهمین نشست پیشهمایش «امتداد اجتماعی عرفان در ساحت تمدنی» با موضوع «افزایش اضطراب و فرسودگی روانی در عرفانهای نوپدید در برابر عرفان حقیقی و توحیدی با نگاه حکمرانی تمدنی» با ارائه حجتالاسلام والمسلمین دکتر جعفریان، عضو گروه عرفان و مدیر گروه شیعهشناسی مجتمع حکمت و ادیان جامعهالمصطفی(ص)، برگزار شد.
نخستین نشست از سلسله نشستهای «روایت کتاب» با محوریت کتاب «پناه پدر» نوشته محمدجواد فلاح و با حضور نویسنده اثر برگزار شد. در این نشست، اهمیت رابطه پدر و دختر، آسیبهای ناشی از ضعف یا اختلال این رابطه و مهارتهایی که پدران برای تعامل با دختران در موقعیتهای مختلف به آن نیاز دارند، تشریح شد.
معرفی کتاب از حامد عبدالهی
تجربه نگاری عبارت است از توانایی، دانایی و مهارتهایی که در مواجهه با یک رخداد و حل مسئله مربوط به آن (به صورت فردی، گروهی، یا با مشاهده) از طریق تدبیر و تصمیم (در یک مقطع زمانی خاص) حاصل و به نتایج و دستاوردها و پیامدهایی میانجامد. دانش تجربهنگاری از این جهت اهمیت دارد که باعث افزایش امکان عملکرد و افزایش دانش و یادگیری در رشتههای مختلف و نیز غنیسازی دانش بومی میشود و اشتراکگذاری دانش سازمانی و رشتهای را نیز ممکن میکند. ثبت (مکتوب نمودن)، گردآوری، تنظیم و تدوین، دستهبندی و نگهداری اطلاعات و مفاهیمی که خود از فعالیتی هدفمند، دقیق و منظم حکایت دارد از جمله مراحل تجربهنگاری است. پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم علیه السلام، در رویکرد جدید خود در حال گردآوری تجربههای ناب تبلیغی است که در قالب کتاب ارائه کند تا الگوهای فراگیری را در این حوزه، به جامعه خاص و عام مخاطبان خود تقدیم نماید. مجموعهای از این کتابها اکنون پس از تحقیق و پژوهش، به چاپ رسیده که هر کدام داستان شیرینی دارند و هر یک روایتی است از تلاشهای جهادی. این کتابها البته داستان و خاطره و روایت نیستند! تجربهنگاریهای علمی با روشهای پژوهشی هستند که میتوان از آنها قالبگیری کرد، تقاطعگیری کرد، الگوی فراگیر ساخت و حتی بایدها و نبایدها را استخراج کرد و در عین حال از خواندن آن لذت برد. «قدقامت المدرسه»، «تبلیغ در منطقه آزاد» و «رخصت»، از نخستین منشورات تجربهنگاری در این حیطه است که دانه به دانه آنها را مرور میکنیم. کتاب تبلیغ در منطقه آزاد، در واقع خودتجربهنگاری یک مبلغ است به نام سید محمد حسین اخوان که خواسته تجربیات خود را مدون کرده و درقالب کتاب ارائه دهد. این اثر یک محصول دانشگاهی یا پژوهشی به معنای کتابخانهای نیست اما یک تجربه پژوهشی است. انگار کسی خود را کاویده باشد! هزاران طلبه و فاضل حوزوی بارها به تبلیغ اسلام رفتهاند و سالها تجربه دارند اما کمتر کسی آن تجربهها را نوشته است. اگر هم چیزی نوشته شده یا مصاحبه شده، ذکر خاطرات بوده است. ما در این کتاب با زوایا و ابعاد مختلفی از تبلیغ مواجه میشویم که آن هم برای یک نفر پیش آمده نه هزاران نفر. یعنی کتاب بر اساس تجربیات دیگران گردآوری نشده است. برای روشن شدن بهتر این تفاوت لطیف، کافی است فهرست کتاب را ببینیم و با سرفصلهای آن آشنا بشویم که زیر هر عنوان هم دهها موضوع ریز چیده شده است. تعامل با اقشار، جریانسازی، کادرسازی، شبکهسازی و گفتمانسازی، بحرانها و مشکلات، آسیبشناسی تبلیغی، راهکارها و راهبردها، عنوان هفت فصل این کتاب هستند که به خوبی نشان میدهد با یک اثر پرفایده روبرو هستیم و بسیاری از ریزموضوعات مورد نیاز ما را در خود گرد آورده است. مثلاً در فصل نخست، به اقشار مختلف پرداخته است: جوانان، داشمشدیها، روشنفکران، مخالفان سیاسی، ملیگراها، پیرمردان، افراطیها و معلمان. در بخشی از این فصل میخوانیم: حزباللهیهای تندرو ... من بهترین کاری که در مقابل با آنها داشتم، دوری از این قشر بود، چرا که دائم با تندرویهایشان برای فرد هزینه اجتماعی ایجاد میکنند. و یا: جریانی شکل گرفته بود متأثر از فرقه انحرافی شیرازی و مروج لعنکشی، قمهزنی، نقد و کنایه به رهبر و نظام... برخوردمان با اینها به دو شکل بود؛ اول روشنگری، دوم تقابل مستقیم. در فصل دوم هم انواع و اقسام فعالیتهای تشکیلاتی و مذهبی مورد توجه قرار گرفت است. در این بخش میخوانیم: با اضافه شدن مهدکودک هیئت، خردسالان و کودکان به هیئت بیشتر علاقهمند شدند و خانوادهها بیشتر در زمان هیئت، آرامش لازم جهت توجه به سخنرانی و توسل را داشتند. همچنین این مبلغ فعال درباره تأثیر ماهواره مینویسد: حتی بچهها برنامه کودک را از ماهواره تماشا میکنند ... پس از توجه دادن و روشنگری و برگزاری مسابقه کتابخوانی در موضوع آسیبهای ماهواره، به مرور برخی متدینان و افرادی که نگران سلامتی روحی فرزندانشان بودند ماهواره را کنار گذاشتند. در جلسههای بانوان و اولیا دائم به آسیبهای ماهواره اشاره میکردم و خیلی از آنان به مرور ماهواره را در زندگیشان حذف یا محدود کردند.
کتاب تبلیغ در منطقه آزاد در هفت فصل و در 200 صفحه به قلم سید محمد حسین اخوان و به همت پژوهشکده باقرالعلوم علیهالسلام در سال 1403 روانه بازار شده است.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ[ مشاهده کل متن ]ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ