X
حضور دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی در مراسم روز ملی عربستان در تهران، بهانهای شده است تا حجتالاسلام احمد کوثری، مدیرگروه امت و تمدن پژوهشکده باقرالعلوم (ع) در یادداشتی، نسبت میان دیپلماسی، تقریب مذاهب و ملاحظات راهبردی جمهوری اسلامی را بررسی کند. نویسنده با اشاره به جایگاه مجمع تقریب و شرایط پرتنش منطقه، این پرسش را مطرح میکند که مرز میان تعامل دیپلماتیک و فاصله گرفتن از مبانی و اهداف تقریب کجاست.
در این یادداشت، محمدجواد فلاح با طرح این پرسش که «وحدت حول چه چیزی و با چه معیاری؟» به بررسی مفهوم وحدت و نسبت آن با حقیقت و ارزشهای دینی میپردازد. نویسنده با استناد به آیه «وَاعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِیعًا وَلَا تَفَرَّقُوا»، تأکید میکند که وحدت حقیقی باید بر محور «حبلالله» شکل بگیرد و نباید به بهانه حفظ انسجام، ارزشهای دینی یا حق نقد و مطالبهگری نادیده گرفته شود.
گسترش تلفن همراه و اینترنت، پیمایشهای تلفنی و آنلاین را به ابزاری سریع و کمهزینه برای شناخت مسائل فرهنگی و اجتماعی ایران تبدیل کرده است؛ اما سهولت دسترسی به پاسخگویان، لزوماً به معنای دستیابی به تصویری دقیق و نماینده از جامعه نیست. ضعف در چارچوب نمونهگیری، عدم پاسخگویی و تفاوت گروههای حاضر و غایب در نمونه میتواند نتایج پیمایش را با سوگیری مواجه کند؛ مسئلهای که در موضوعات حساس فرهنگی، اجتماعی و سیاسی اهمیت بیشتری پیدا میکند.
احمد کوثری مدیر کارگروه امت و تمدن پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم (ع) در این یادداشت با بررسی عملکرد بخش علمی مجمع تقریب مذاهب اسلامی در چهلمین کنفرانس بینالمللی وحدت اسلامی، از فاصله گرفتن «تقریب» از مسائل واقعی و راهبردی جهان اسلام انتقاد میکند. نویسنده با اشاره به ضعف در حضور و گفتوگوی مستقیم با علمای اهلسنت، فقدان گفتمان روشن درباره وحدت و سردرگمی در تشخیص تهدیدها و فرصتهای جریانهای اسلامی، بر ضرورت عبور از همایشهای تشریفاتی و حرکت به سوی تقریبِ راهبردی، اجتماعی و عملیاتی تأکید دارد.
یادداشت | حبیبالله اسداللهی
یادداشت | محمد باغچقی پژوهشگر گروه امت و تمدن پژوهشکده باقرالعلوم علیه السلام
یادداشت | محمد باغچقی عضو گروه امت و تمدن پژوهشکده باقر العلوم (علیه السلام) قم
یادداشت | احمد کوثری
این یادداشت، با نگاهی به آیین باشکوه وداع با «امام شهید»، این رخداد را فراتر از یک مراسم تشییع و نمادی از پیوند عمیق ملت با آرمانهای اسلام، ایران و مقاومت روایت میکند. نویسنده با تبیین شخصیت امام شهید بهعنوان معمار بیداری امت اسلامی، تأکید دارد که مجاهدت، استقامت و مردمداری، سرمایهای ماندگار آفرید که بازتاب آن را میتوان در حضور پرشور ملت ایران، همراهی ملتهای منطقه و ادای احترام جهانی به این شخصیت تاریخی مشاهده کرد.
یادداشت | احمد کوثری مدیر گروه امت و تمدن پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم (ع)
یادداشت | مهدی افراز
در این یادداشت، نویسنده با تمرکز بر نسبت «شجاعت روشنفکری» و مواجهه اندیشمندان با شرایط بحرانی، به بازخوانی نقش اهل فکر در میدانهای اجتماعی و سیاسی میپردازد. او با تفکیک میان روشنفکران منفعل و روشنفکران صریح و حقگو، شجاعت علمی و اخلاقی را بهمثابه امری درونی و برخاسته از عقل و وجدان معرفی میکند که در بزنگاههای تاریخی خود را آشکار میسازد.
در میانه جنگ ترکیبی دشمن که میدان اصلی آن از مرزها به ذهنها و روابط اجتماعی منتقل شده است، پیام اخیر رهبر انقلاب با تأکید بر «جانفدایی» و پرهیز از تبدیل اختلاف به تنازع، نقشه راهی راهبردی برای صیانت از مهمترین سرمایه کشور، یعنی انسجام اجتماعی و نخبگانی، ارائه میدهد.
یادداشت | سیدعلی موسوی، استاد حوزه و دانشگاه
کتاب «نظریه مقاومت؛ گفتمان عقلانیت در برابر اباحهگری» نوشته سید یحیی حسینی، از سوی انتشارات پژوهشکده باقرالعلوم (ع) منتشر شد. این اثر با تبیین مبانی نظریه مقاومت و مقایسه آن با نظریه لیبرالدموکراسی، به بررسی تفاوتهای این دو گفتمان در موضوعاتی همچون آزادی، عقلانیت، جایگاه انسان، نسبت فرد و جامعه، توحید و حکمرانی میپردازد.
سیزدهمین نشست پیشهمایش «امتداد اجتماعی عرفان در ساحت تمدنی» با موضوع نسبت عرفان با علوم دیگر و تعریف جدیدی از عرفان اسلامی برای مأموریت الهی تمدنی، با سخنرانی حجتالاسلام والمسلمین وکیلی، استاد حوزه علمیه مشهد، به صورت مجازی برگزار شد.
کتاب «هدیه شروع؛ تجربهنگاری مؤسسه خیریه بنیان ازدواج قزوین» نوشته خدیجه خدابنده، توسط انتشارات پژوهشکده باقرالعلوم (ع) منتشر شد. این اثر با بررسی تجربه شکلگیری، تداوم و پیشرفت یک مؤسسه خیریه فعال در حوزه ازدواج، به دنبال شناسایی سازوکارهای مؤثر در فعالیت تشکلهای مردمنهاد و ارائه الگویی برای ارتقای عملکرد این مجموعهها در زمینه تسهیل ازدواج و تحکیم بنیان خانواده است.
شمارههای دوازدهم و سیزدهم فصلنامه «نامهجمهور» با محوریت «اعتراض» منتشر شد. این دو شماره در مجموع ۷۶۰ صفحه، ابعاد تاریخی، اجتماعی، فکری، حقوقی و الهیاتی اعتراض در ایران را بررسی کرده و در ادامه، به مطالبات کارگری، تشکلیابی و نسبت اعتراض با احیای امر اجتماعی پرداختهاند.
کتاب «اشرافیت در عصر نبوی و علوی؛ بررسی اقدامات اشراف در عصر نبوی و علوی و سیره شناختی معصومین(ع) در تقابل با آنها» نوشته مهری خیری، توسط پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم(ع) منتشر شد.
کتاب «برای تغییر جهان؛ نظریه ایرانی مقاومت» نوشته سیدجواد طاهایی، با تمرکز بر ابعاد فلسفی، تاریخی و اجتماعی مفهوم مقاومت و نسبت آن با تاریخ و اندیشه ایرانی، بهتازگی توسط انتشارات پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم (ع) منتشر شد.
در نشست بررسی کتاب «تکوین حزبالله» سخنرانان درباره نقش شرایط اجتماعی و سیاسی لبنان، انقلاب اسلامی ایران و مبانی فکری در شکلگیری جنبش حزبالله دیدگاههای خود را مطرح کردند.
دوازدهمین نشست پیشهمایش «امتداد اجتماعی عرفان در ساحت تمدنی» با موضوع «تجربههای عرفانی در مواجهه با چالشهای نوین علوم شناختی» با ارائه حجج اسلام دکتر آذریان و دکتر افشارپور، اعضای هیئت علمی جامعةالمصطفی العالمیه، و دبیری علمی دکتر حسن رضایی، پژوهشگر مؤسسه شناخت، برگزار شد.
در نخستین نشست از سلسلهنشستهای تخصصی «تبیین رابطه حقوقی و سیاسی کاربر، سکو و دولت» که به همت گروه مطالعات فضای مجازی پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم(ع) برگزار شد، دکتر محمد محمدینیا به بررسی «رژیم حاکمیت در پلتفرمیشدن جامعه چین» پرداخت و ابعاد حقوقی و سیاسی حکمرانی در جامعه پلتفرمی چین را مورد بحث و بررسی قرار داد.
در ادامه سلسلهنشستهای «روایت کتاب» پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم(ع)، نشست روایت و بررسی کتاب «تکوین حزبالله» روز دوشنبه ۶ مهرماه در کتابستان باران رضوی برگزار میشود.
حجتالاسلام والمسلمین دکتر عباسی، مدرس حوزه و دانشگاه و حجتالاسلام زینالعابدینی، استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم، در یازدهمین نشست پیشهمایش «امتداد اجتماعی عرفان در ساحت تمدنی» با تأکید بر پیوند فقه، اخلاق و عرفان، بر ضرورت حضور تربیت عرفانی در عرصه اجتماعی و حکمرانی تأکید کردند.
نشست علمی «منطق راهبردی وحدت در قرآن؛ از همگرایی امت تا نفی بنیانهای تکفیر» به همت کارگروه امت و تمدن پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم (ع) و مؤسسه تخصصی سراج منیر برگزار میشود.
دهمین نشست پیشهمایش «امتداد اجتماعی عرفان در ساحت تمدنی» با موضوع «افزایش اضطراب و فرسودگی روانی در عرفانهای نوپدید در برابر عرفان حقیقی و توحیدی با نگاه حکمرانی تمدنی» با ارائه حجتالاسلام والمسلمین دکتر جعفریان، عضو گروه عرفان و مدیر گروه شیعهشناسی مجتمع حکمت و ادیان جامعهالمصطفی(ص)، برگزار شد.
نخستین نشست از سلسله نشستهای «روایت کتاب» با محوریت کتاب «پناه پدر» نوشته محمدجواد فلاح و با حضور نویسنده اثر برگزار شد. در این نشست، اهمیت رابطه پدر و دختر، آسیبهای ناشی از ضعف یا اختلال این رابطه و مهارتهایی که پدران برای تعامل با دختران در موقعیتهای مختلف به آن نیاز دارند، تشریح شد.
عنوان : فرهنگ جامع سخنان حضرت فاطمه سلام الله علیهاتاریخ چاپ : 1386ناشر : پژوهشكده باقرالعلوم علیه السلامموضوع کتاب : حديثينوع کتاب : کتابهای عمومیگزارش كتاب فرهنگ جامع سخنان حضرت فاطمه سلام الله علیهااصل كتاب با نام «موسوعة كلمات الصديقه الطاهره فاطمة الزهرا (سلام الله عليها)» است كه توسط گروه حديث پژوهشكده باقرالعلوم(ع) قم، آقايان: "محمودشريفي"-"سيد حسين سجادي تبار" – "بهاءالدين قهرماني نژاد"؛ تأليف يافته و به قلم استاد "علي مؤيّّدي" ترجمه شده است. كتاب حاضر براي اولين بار توسط انتشارات چاپ و نشر بين الملل در زمستان 1386 در تيراژ 3000 نسخه چاپ و منتشر شد. اين كتاب داراي مقدمه و دو بخش است كه براساس زمان و موضوع، كلمات حضرت را آورده است. بخش اوّل:"سخنان فاطمه زهرا (سلام عليها) بر اساس تاريخ"؛كه داراي دو فصل است؛فصل اوّل: "سخنان قبل از وفات پيامبر اكرم (ص)"؛كه داراي دو مبحث قبل از ازدواج و پس از ازدواج است.مبحث اوّل: قبل از ازدواج؛ كه داراي 6 عنوان است:1-سخن فاطمه (سلام الله عليها) در شكم مادر؛2-علت نامگذاري حضرت به محدثه؛3-علت نامگذاري او به فاطمه؛4-مقام مادرش خديجه (سلام الله عليها)؛5-مهرباني او بر پيامبر (ص)؛6-خطاب پدر خود به «پدرجان!».مبحث دوم: پس از ازدواج؛ كه داراي سه گفتار مي باشد.گفتار اول: پيش از تولد حسنين (عليها السلام) اين گفتار داراي 39 عنوان است كه به بعضي از آنها اشاره مي شود:1-خواستگاري و ازدواج حضرت زهرا (سلام الله عليها)؛2-مهريّه حضرت زهرا (سلام الله عليها) و شفاعت امت؛3-جهاز و حجله عروسي فاطمه (سلام الله عليها)؛4-زفاف حضرت فاطمه (سلام الله عليها)؛5-انفاق لباس عروسي و هديه آسماني؛6-عطر بهشتي در روز عروسي؛7-مباهات فاطمه (سلام الله عليها) بر زنان؛ 8-فاطمه كفوي جز علي (ع) نداشت؛9-زنان قريش و فضائل علي و همسرش (عليهما السلام)؛10-سخن زمين با امام علي (ع) و....گفتار دوم: پس از تولد حسنين (عليها السلام) كه در 66 عنوان به مطالب ذيل پرداخته است:1-خبر دادن پيامبر (ص) از شهادت امام حسين (ع)؛2-نگراني او از حامله شدن به حسنين (ع)؛3-ولادت حسن و حسين (عليهما السلام)؛4-و شهادت حسين (ع) و استجابت دعاي پيامبر (ص)؛5-مهرباني فاطمه بر فرزندش (عليهما السلام)؛6-ولادت زينب (س) و نامگذاري او؛7-گريه ايشان از ترس دوزخ...8-نزول خوراك آسماني براي فاطمه (س)؛9-حديث شريف كساء؛10-اهل بيت (عليهم السلام) و آيه تطهير و....گفتار سوم: مقارن وفات پدرش (ص) كه داراي 11 سرفصل ذيل مي باشد:1-حديث قصاص؛2-گريان و خندان هنگام رحلت پيامبر (ص)؛3-غضب حضرت هنگام رحلتش؛4-فاطمه (س) بر بالين پيامبر (ص)؛5-ديدار فاطمه (س) با پيامبر (ص) در قيامت6-وصيت پيامبر (ص) به علي و فاطمه (عليهم السلام) و فرزندان ايشان؛7-وصيت پيامبر (ص) به علي و فاطمه (عليهما السلام)؛8-وراثت حسن و حسين (عليهما السلام) از جد بزرگوار خود؛9-اجازه خواستن فرشته مرگ؛10-اندوه و گريه فاطمه (س) در احتظار پدر؛11-سركشي و دلجوئي فاطمه (س) به همسران پيامبر (ص)؛فصل دوم: سخنان بعد از وفات پيامبر (ص)مبحث اول: قبل از حمله به خانه فاطمه (س)؛كه داراي 10 سر فصل است؛1-بوئيدن حضرت پيراهن پدر را؛2-بي هوش شدن فاطمه (س) از شنيدن اذان بلال؛3-استرجاع براي پدر؛4-نوحه سرايي در مرگ پدر؛5-نوحه سرائي از دفن پيامبر (ص)؛6-سخن فاطمه (س) با زنان بني هاشم؛7-سخن فاطمه (س) با سلمان؛8-مصحف فاطمه (س)؛9-اهتمام به حفظ كلام پدر؛10-زيارت فاطمه (س) قبر حمزه را.مبحث دوم: بعد از حمله به خانه فاطمه (س)؛كه داراي دو گفتار مي باشد؛گفتار اول: قبل از شهادت فاطمه (س)؛كه از 12 عنوان تشكيل يافته است:1-اخبار يورش به خانه فاطمه (س)؛2-محاجه فاطمه (س) با حمله كنندگان به خانه خود؛3-دفاع فاطمه (س) از ولايت؛4-دادخواهي فاطمه (س)؛5-ارث فاطمه زهرا (س)؛6-فدك عطيه پروردگار سبحان و....گفتار دوم: مقارن شهادت فاطمه زهرا (س)؛كه داراي 18 سرفصل مي باشد؛1-خطبه فاطمه (س) براي زنان مهاجر و انصار؛2-سخن فاطمه (س) با زنان پيامبر (ص) و قريش؛3-عدم رضايت فاطمه (س) از شيخين؛4-وصيت فاطمه (س) درباره فرزندان خود؛5-وصيت فاطمه (س) درباره اموال خود؛6-صدقات بني هاشم و بني عبدالمطلب؛7-وصيت فاطمه (س) براي زنان پيامبر (ص)؛8-دادن پيراهن به زينب (س) و خبر دادن او از شهادت حسين (ع)؛بخش دوم: "سخنان فاطمه (سلام الله عليها) براساس موضوع"؛كه داراي چهار فصل است؛فصل اول: عقائد؛كه در 3 بخش به بيان فرمايشات آن حضرت در باب نبوت و امامت، قرآن و تفسير و عالم رجعت و قيامت مي پردازد.الف) نبوت و امامت كه داراي 5 سرفصل مي باشد.1-فضيلت پيروي از پيامبر (ص) و علي (ع)؛2-ثواب تحيت بر فاطمه (س) و پيامبر (ص)؛3-طلب آمرزش فاطمه (س) براي زائران حسين (ع)؛ 4-شيعه اهل بيت (ع)؛5-فاطمه (س) و زائران امام حسين (ع)؛ب) قرآن و تفسير كه از چهار عنوان تشكيل يافته است:1- قرائت «من انفسهم»؛2- فضيلت سوره هاي مبارك حديد، واقعه و الرحمن؛3- مردان اعراف كيانند؟4- درباره «اذا زلزلت الارض زلزالها».ج) عالم رجعت و قيامت كه داراي 5 سرفصل مي باشد:1- شكوه فاطمه (س) به پدر خود در رجعت؛2- فضيلت و شفاعت فاطمه (س) در قيامت؛3- دادخواهي فاطمه (س) براي فرزندش حسين (ع) در قيامت؛4- ورود فاطمه (س) با شيعيان خود به بهشت؛5- سخن فاطمه (س) با نرجس خاتون در خواب.فصل دوم: احكام؛كه در آن سخنان حضرت در چهار باب از ابواب فقهي؛ طهارت، نماز، روزه و حجّ آمده است:الف) طهارت كه دو عنوان دارد:1-تطهير بول پسر بچه و دختر بچه؛2-حكم حائض در نماز و روزه.ب) نماز كه شش عنوان دارد:1- خوردن پيش از نماز؛2- كيفر سستي در نماز؛3- پوشش فاطمه (س) در نماز؛4- قطع نماز؛5- فضيلت جماعت نماز صبح؛6- نماز ميت زنان به جنازه.ج) روزه كه سه عنوان دارد:1- دعاي هاي ماه مبارك رمضان؛2- فضيلت شب قدر؛3- حفظ اعضاي بدن در روزه.د) حج كه دراي 3 عنوان مي باشد:1- تبديل حج به عمره تمتع؛2- خوردن گوشت قرباني؛3- مشاهده قرباني كردن.فصل سوم: اخلاق؛كه داراي 11 سرفصل مي باشد:1-اخلاص؛2-پاداش پاسخ پرسش و ارشاد مردم؛3-شستن دستان پس از غذا؛4-بهشت زير پاي مادران؛5-خوشروئي با مؤمن؛6-آداب سفره؛7-فضيلت خرما؛8-آداب معاشرت؛ 9-آمرزش گناهان؛10-دوست داشتني هاي دنيا؛11-تسليت بازماندگان.فصل چهارم: دعاها و ذكرها و نمازهاي فاطمه (س)؛كه 21 عنوان دارد:1-دعاي فاطمه (س) براي مؤمنان؛2-نياش فاطمه زهرا (س)؛3-حرز فاطمه (س)؛4-دعاي استجابت؛5-دعاي هنگام خواب؛6-دعاي ترس از خواب بد؛7-دعاي درد دندان؛8-دعاي ورود به مسجد و خروج از آن؛9-دعاهاي هفته و...اميد است ارادتمندان اهل بيت (عليهم السلام) و شيفتگان بانوي عصمت، حضرت فاطمه زهرا (سلام الله عليها) با مطالعه كتاب حاضر به گوشه اي از فضائل آن بزرگوار دست يافته و با كلام حضرت به جان و دل خويش نورانيت بيشتري ببخشند.نويسنده: عبد الصمد جودتي استيار
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ[ مشاهده کل متن ]ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ