X
حضور دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی در مراسم روز ملی عربستان در تهران، بهانهای شده است تا حجتالاسلام احمد کوثری، مدیرگروه امت و تمدن پژوهشکده باقرالعلوم (ع) در یادداشتی، نسبت میان دیپلماسی، تقریب مذاهب و ملاحظات راهبردی جمهوری اسلامی را بررسی کند. نویسنده با اشاره به جایگاه مجمع تقریب و شرایط پرتنش منطقه، این پرسش را مطرح میکند که مرز میان تعامل دیپلماتیک و فاصله گرفتن از مبانی و اهداف تقریب کجاست.
در این یادداشت، محمدجواد فلاح با طرح این پرسش که «وحدت حول چه چیزی و با چه معیاری؟» به بررسی مفهوم وحدت و نسبت آن با حقیقت و ارزشهای دینی میپردازد. نویسنده با استناد به آیه «وَاعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِیعًا وَلَا تَفَرَّقُوا»، تأکید میکند که وحدت حقیقی باید بر محور «حبلالله» شکل بگیرد و نباید به بهانه حفظ انسجام، ارزشهای دینی یا حق نقد و مطالبهگری نادیده گرفته شود.
گسترش تلفن همراه و اینترنت، پیمایشهای تلفنی و آنلاین را به ابزاری سریع و کمهزینه برای شناخت مسائل فرهنگی و اجتماعی ایران تبدیل کرده است؛ اما سهولت دسترسی به پاسخگویان، لزوماً به معنای دستیابی به تصویری دقیق و نماینده از جامعه نیست. ضعف در چارچوب نمونهگیری، عدم پاسخگویی و تفاوت گروههای حاضر و غایب در نمونه میتواند نتایج پیمایش را با سوگیری مواجه کند؛ مسئلهای که در موضوعات حساس فرهنگی، اجتماعی و سیاسی اهمیت بیشتری پیدا میکند.
احمد کوثری مدیر کارگروه امت و تمدن پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم (ع) در این یادداشت با بررسی عملکرد بخش علمی مجمع تقریب مذاهب اسلامی در چهلمین کنفرانس بینالمللی وحدت اسلامی، از فاصله گرفتن «تقریب» از مسائل واقعی و راهبردی جهان اسلام انتقاد میکند. نویسنده با اشاره به ضعف در حضور و گفتوگوی مستقیم با علمای اهلسنت، فقدان گفتمان روشن درباره وحدت و سردرگمی در تشخیص تهدیدها و فرصتهای جریانهای اسلامی، بر ضرورت عبور از همایشهای تشریفاتی و حرکت به سوی تقریبِ راهبردی، اجتماعی و عملیاتی تأکید دارد.
یادداشت | حبیبالله اسداللهی
یادداشت | محمد باغچقی پژوهشگر گروه امت و تمدن پژوهشکده باقرالعلوم علیه السلام
یادداشت | محمد باغچقی عضو گروه امت و تمدن پژوهشکده باقر العلوم (علیه السلام) قم
یادداشت | احمد کوثری
این یادداشت، با نگاهی به آیین باشکوه وداع با «امام شهید»، این رخداد را فراتر از یک مراسم تشییع و نمادی از پیوند عمیق ملت با آرمانهای اسلام، ایران و مقاومت روایت میکند. نویسنده با تبیین شخصیت امام شهید بهعنوان معمار بیداری امت اسلامی، تأکید دارد که مجاهدت، استقامت و مردمداری، سرمایهای ماندگار آفرید که بازتاب آن را میتوان در حضور پرشور ملت ایران، همراهی ملتهای منطقه و ادای احترام جهانی به این شخصیت تاریخی مشاهده کرد.
یادداشت | احمد کوثری مدیر گروه امت و تمدن پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم (ع)
یادداشت | مهدی افراز
در این یادداشت، نویسنده با تمرکز بر نسبت «شجاعت روشنفکری» و مواجهه اندیشمندان با شرایط بحرانی، به بازخوانی نقش اهل فکر در میدانهای اجتماعی و سیاسی میپردازد. او با تفکیک میان روشنفکران منفعل و روشنفکران صریح و حقگو، شجاعت علمی و اخلاقی را بهمثابه امری درونی و برخاسته از عقل و وجدان معرفی میکند که در بزنگاههای تاریخی خود را آشکار میسازد.
در میانه جنگ ترکیبی دشمن که میدان اصلی آن از مرزها به ذهنها و روابط اجتماعی منتقل شده است، پیام اخیر رهبر انقلاب با تأکید بر «جانفدایی» و پرهیز از تبدیل اختلاف به تنازع، نقشه راهی راهبردی برای صیانت از مهمترین سرمایه کشور، یعنی انسجام اجتماعی و نخبگانی، ارائه میدهد.
یادداشت | سیدعلی موسوی، استاد حوزه و دانشگاه
کتاب «نظریه مقاومت؛ گفتمان عقلانیت در برابر اباحهگری» نوشته سید یحیی حسینی، از سوی انتشارات پژوهشکده باقرالعلوم (ع) منتشر شد. این اثر با تبیین مبانی نظریه مقاومت و مقایسه آن با نظریه لیبرالدموکراسی، به بررسی تفاوتهای این دو گفتمان در موضوعاتی همچون آزادی، عقلانیت، جایگاه انسان، نسبت فرد و جامعه، توحید و حکمرانی میپردازد.
سیزدهمین نشست پیشهمایش «امتداد اجتماعی عرفان در ساحت تمدنی» با موضوع نسبت عرفان با علوم دیگر و تعریف جدیدی از عرفان اسلامی برای مأموریت الهی تمدنی، با سخنرانی حجتالاسلام والمسلمین وکیلی، استاد حوزه علمیه مشهد، به صورت مجازی برگزار شد.
کتاب «هدیه شروع؛ تجربهنگاری مؤسسه خیریه بنیان ازدواج قزوین» نوشته خدیجه خدابنده، توسط انتشارات پژوهشکده باقرالعلوم (ع) منتشر شد. این اثر با بررسی تجربه شکلگیری، تداوم و پیشرفت یک مؤسسه خیریه فعال در حوزه ازدواج، به دنبال شناسایی سازوکارهای مؤثر در فعالیت تشکلهای مردمنهاد و ارائه الگویی برای ارتقای عملکرد این مجموعهها در زمینه تسهیل ازدواج و تحکیم بنیان خانواده است.
شمارههای دوازدهم و سیزدهم فصلنامه «نامهجمهور» با محوریت «اعتراض» منتشر شد. این دو شماره در مجموع ۷۶۰ صفحه، ابعاد تاریخی، اجتماعی، فکری، حقوقی و الهیاتی اعتراض در ایران را بررسی کرده و در ادامه، به مطالبات کارگری، تشکلیابی و نسبت اعتراض با احیای امر اجتماعی پرداختهاند.
کتاب «اشرافیت در عصر نبوی و علوی؛ بررسی اقدامات اشراف در عصر نبوی و علوی و سیره شناختی معصومین(ع) در تقابل با آنها» نوشته مهری خیری، توسط پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم(ع) منتشر شد.
کتاب «برای تغییر جهان؛ نظریه ایرانی مقاومت» نوشته سیدجواد طاهایی، با تمرکز بر ابعاد فلسفی، تاریخی و اجتماعی مفهوم مقاومت و نسبت آن با تاریخ و اندیشه ایرانی، بهتازگی توسط انتشارات پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم (ع) منتشر شد.
در نشست بررسی کتاب «تکوین حزبالله» سخنرانان درباره نقش شرایط اجتماعی و سیاسی لبنان، انقلاب اسلامی ایران و مبانی فکری در شکلگیری جنبش حزبالله دیدگاههای خود را مطرح کردند.
دوازدهمین نشست پیشهمایش «امتداد اجتماعی عرفان در ساحت تمدنی» با موضوع «تجربههای عرفانی در مواجهه با چالشهای نوین علوم شناختی» با ارائه حجج اسلام دکتر آذریان و دکتر افشارپور، اعضای هیئت علمی جامعةالمصطفی العالمیه، و دبیری علمی دکتر حسن رضایی، پژوهشگر مؤسسه شناخت، برگزار شد.
در نخستین نشست از سلسلهنشستهای تخصصی «تبیین رابطه حقوقی و سیاسی کاربر، سکو و دولت» که به همت گروه مطالعات فضای مجازی پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم(ع) برگزار شد، دکتر محمد محمدینیا به بررسی «رژیم حاکمیت در پلتفرمیشدن جامعه چین» پرداخت و ابعاد حقوقی و سیاسی حکمرانی در جامعه پلتفرمی چین را مورد بحث و بررسی قرار داد.
در ادامه سلسلهنشستهای «روایت کتاب» پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم(ع)، نشست روایت و بررسی کتاب «تکوین حزبالله» روز دوشنبه ۶ مهرماه در کتابستان باران رضوی برگزار میشود.
حجتالاسلام والمسلمین دکتر عباسی، مدرس حوزه و دانشگاه و حجتالاسلام زینالعابدینی، استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم، در یازدهمین نشست پیشهمایش «امتداد اجتماعی عرفان در ساحت تمدنی» با تأکید بر پیوند فقه، اخلاق و عرفان، بر ضرورت حضور تربیت عرفانی در عرصه اجتماعی و حکمرانی تأکید کردند.
نشست علمی «منطق راهبردی وحدت در قرآن؛ از همگرایی امت تا نفی بنیانهای تکفیر» به همت کارگروه امت و تمدن پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم (ع) و مؤسسه تخصصی سراج منیر برگزار میشود.
دهمین نشست پیشهمایش «امتداد اجتماعی عرفان در ساحت تمدنی» با موضوع «افزایش اضطراب و فرسودگی روانی در عرفانهای نوپدید در برابر عرفان حقیقی و توحیدی با نگاه حکمرانی تمدنی» با ارائه حجتالاسلام والمسلمین دکتر جعفریان، عضو گروه عرفان و مدیر گروه شیعهشناسی مجتمع حکمت و ادیان جامعهالمصطفی(ص)، برگزار شد.
نخستین نشست از سلسله نشستهای «روایت کتاب» با محوریت کتاب «پناه پدر» نوشته محمدجواد فلاح و با حضور نویسنده اثر برگزار شد. در این نشست، اهمیت رابطه پدر و دختر، آسیبهای ناشی از ضعف یا اختلال این رابطه و مهارتهایی که پدران برای تعامل با دختران در موقعیتهای مختلف به آن نیاز دارند، تشریح شد.
به مناسبت روز جهانی زنکتاب "نقد فمینیسم از منظر نویسندگان غرب" بر روی پیشخوان
کتاب «نقد فمینیسم از منظر نویسندگان غرب» مجموعه مقالاتی است که در فضای جامعه غرب در انتقاد از ابعاد نظری و عملی فمینیسم نگاشته شده است. مقالات این مجموعه از میان ده ها مقاله انتخاب شده است. «تحلیلی کوتاه از فمینیسم و نتایج آن در غرب»، «ده دروغ فمینیسم»، «شش نیرنگ فمینیسم»، «پوچی فمینیسم»، «مردان آمریکا مردانگی خود را از دست داده اند»، «فمینیسم برای زنان زیانبار است»، «چگونه جنبش زنان، نفرت از مردان را به زنان آموخت؟»، «بازی های مهم فمینیستی در سازمان ملل متحد»، «آیا زنان واقعاً خواهان کار در بیرون خانه اند؟»، «بحران زندگی خانوادگی در غرب» و «سنت های اسلامی و نهضت فمینیسم: تقابل یا تعاون؟» عناوین مقالات ترجمه شده در این کتاب است. مقاله اول که به قلم سید جعفر حق شناس مدیر گروه مطالعات زن و خانواده پژوهشکده باقر العلوم نگاشته شده، مهم ترین دیدگاه ها و تفکرات جنبش فمینیسم از جمله تفسیر مادی از جهان، تشابه زن و مرد، نفی زنانگی، مخالفت با مردسالاری و پیامد های اجتماعی آن مانند بحران خانواده، تحقیر نقش همسری و مادری زنان، اشتغال: مهم ترین هدف زنان، تخریب روابط جنسی، مخالفت با ازدواج، هم زیستی بدون ازدواج، عادی شدن و افزایش طلاق و سقط جنین را مورد بررسی قرار داده است و در پایان به اندیشه اسلامی درباره زن و مرد تحت عناوینی مانند تفسیر الهی از انسان و جهان، اشتراک زن و مرد در انسانیت و ارزشمندی، تفاوت و تشابه زن و مرد، محوریت خانواده و زنان و حضور اجتماعی اشاره شده است. مقاله «ده دروغ فمینیسم» به قلم سو بوهلین، نویسنده، محقق و منتقد آمریکایی است. در این مقاله به بررسی ده دروغ فمینیسم که در کتاب «زن بودن» تونی گرنت مطرح شده، پرداخته شده است. ده دروغ مطرح شده چنین است: زنان می توانند همه کاره باشند، زنان و مردان اساساً یکسانند، مطلوبیت زنان با موفقیت آنان بیشتر می شود، طرح اسطوره استعدادهای تحقق نیافته زنان، برابری جنسی، انکار نقش مادری، زن بودن یعنی ضعیف بودن، زندگی یعنی موفقیت شغلی نه فقط زنده بودن، طرح اسطوره خودکفایی زنان و زنان از زنانه کردن مردان بهره مند خواهند شد. در «شش نیرنگ فمینیسم» نگاشته بابت فرنسیس، مؤسس و عضو شورای جهانی زندگی و خانواده در استرالیا به تبیین شش نیرنگ فمینیسم همچون حق سقط جنین برای زنان، تقدم حق انتخاب شغل بر خانه داری، تبعیض و جانبداری نسبت به زنان در انتخاب مشاغل و مسئولیت های اجرایی، تساوی و تشابه زن و مرد در همه عرصه ها پرداخته شده است. مقاله بعدی «پوچی فمینیسم» نام دارد که نویسنده آمریکایی رمان معروف «بازگشت خدایان» و محقق مسائل زنان و خانواده آن را نگاشته است. در این مقاله نویسنده با تأکید بر تفاوت های طبیعی زن و مرد، یکسانی دقیق ویژگی ها را ناممکن می داند و معتقد است لزوم تساوی زن و مرد در برابر قانون دست یافتنی نیست. «گراهام استراچان» محقق و حقوقدان استرالیایی، نویسنده مقاله ای با عنوان «مردان آمریکا مردانگی خود را از دست داده اند» است. او در این مقاله عنوان می کند که فمینیسم با شعارهایی در جهت تحقیر مردان موجب شده است که مردان در آمریکا برای دفاع از همسر و فرزندانشان فداکاری نکنند؛ چراکه این کار یک ارزش قلمداد نمی شود. «فمینیسم برای زنان زیانبار است» نوشته اریک شورنبرگ، کارشناس ارشد مسائل مدیریت و تجارت و معاون اجرایی مجله «توجه به خانواده»، به تأثیرات فمینیسم بر زنان، ازدواج، خانواده و کودکان پرداخته است. ایرین پیزی، مؤسس جنبش پناهگاه زنان مدرن و نویسنده کتاب معروف و ضد فمینیستی "Prone to violence" در مقاله ای با عنوان «چگونه جنبش زنان، نفرت از مردان را به زنان آموخت؟» به صورت داستان گونه به عقایدی که به نفرت زنان از مردان انجامیده، اشاره کرده است. او به رد و تمسخر عقاید فمینیستی پرداخته و دگرگونی های روابط زن و مرد در خانواده و جامعه غرب را بیان می کند و برخی دلایل این دگرگونی ها را توضیح می دهد. «بازی های مهم فمینیستی در سازمان ملل متحد» عنوان مقاله بعدی است. کری رابرتز نویسنده مقاله، مشاور و تحلیل گر آمریکایی و استاد رشته روانشناسی در این مقاله به نقد و بررسی برخی دیدگاه های فمینیستی پرداخته و می گوید :فمینیست های جنسیتی تفکر منطقی را ابزاری مردانه برای تعدی به زنان می دانند. از طرف دیگر برخی از فمینیست ها، سنت تفکر سالم را به عنوان تجاوز به ذهن های زنان، تحقیر می کنند. آنان معتقدند جهان باید براساس احساس زنان بازسازی شود. نویسنده مقاله همچنین ادعای فمینیست ها را مبنی بر نقض حقوق زنان در سطح وسیع و اغراق آمیز در جهان که سازمان ملل در کنفرانس های جهانی زنان مطرح می کند، مردود شمرده و در پایان به تفاوت روحیه تعقلی و احساسی زنان و مردان اشاره می کند.
انگری هری نویسنده مقاله «آیا زنان واقعاً خواهان کار در بیرون خانه اند؟» به تبلیغات مسمومی که در جهت تحقیر ازدواج به عنوان راهی برای سلطه مردان بر زنان و نگهداشتن زنان در خانه است اشاره کرده و همچنین در نقد گسترش اشتغال زنان، به پیامدهای آن از جمله از بین رفتن فرصت های شغلی مردان به نفع زنان و موج بیکاری مردان و آسیب های فراوان خانگی پرداخته است. «بحران زندگی خانوادگی در غرب» عنوان مقاله ای از نادیا خواجه، محقق پاکساتی مقیم آمریکا است. به عقیده او ساختار خانواده در سال های گذشته در غرب تغییرات منفی زیادی مانند تزلزل خانواده، افزایش طلاق، بی بند و باری جنسی، افزایش خانواده های تک والد، تولد فرزندان نامشروع، تخریب روابط والدین و فرزندان و ترک پدربزرگ ها و مادر بزرگ ها داشته است. آخرین مقاله کتاب، «سنت های اسلامی و نهضت فمینیسم: تقابل یا تعاون؟» است. نویسنده این مقاله دکتر لوییس لامیا الفاروقی، متخصص موسیقی و هنر اسلامی در این مقاله معتقد است که زنان مسلمان نگاهی منفی به فمینیسم دارند. فمینیسم با خانواده گسترده مخالف است، تفاوت نقش های جنسیتی را بر نمی تابد و فردگرایی را توصیه می کند. او در پایان عنوان می کند در جوامع اسلامی باید بر مبنای آرمان ها و ارزش های دینی به مسائل زنان توجه و رسیدگی شود. کتاب فوق در 184 صفحه به کوشش سید جعفر حق شناس تألیف گردیده و به همت انتشارات پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم علیه السلام به زیور چاپ آراسته گردیده است.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ[ مشاهده کل متن ]ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ