X
حضور دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی در مراسم روز ملی عربستان در تهران، بهانهای شده است تا حجتالاسلام احمد کوثری، مدیرگروه امت و تمدن پژوهشکده باقرالعلوم (ع) در یادداشتی، نسبت میان دیپلماسی، تقریب مذاهب و ملاحظات راهبردی جمهوری اسلامی را بررسی کند. نویسنده با اشاره به جایگاه مجمع تقریب و شرایط پرتنش منطقه، این پرسش را مطرح میکند که مرز میان تعامل دیپلماتیک و فاصله گرفتن از مبانی و اهداف تقریب کجاست.
در این یادداشت، محمدجواد فلاح با طرح این پرسش که «وحدت حول چه چیزی و با چه معیاری؟» به بررسی مفهوم وحدت و نسبت آن با حقیقت و ارزشهای دینی میپردازد. نویسنده با استناد به آیه «وَاعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِیعًا وَلَا تَفَرَّقُوا»، تأکید میکند که وحدت حقیقی باید بر محور «حبلالله» شکل بگیرد و نباید به بهانه حفظ انسجام، ارزشهای دینی یا حق نقد و مطالبهگری نادیده گرفته شود.
گسترش تلفن همراه و اینترنت، پیمایشهای تلفنی و آنلاین را به ابزاری سریع و کمهزینه برای شناخت مسائل فرهنگی و اجتماعی ایران تبدیل کرده است؛ اما سهولت دسترسی به پاسخگویان، لزوماً به معنای دستیابی به تصویری دقیق و نماینده از جامعه نیست. ضعف در چارچوب نمونهگیری، عدم پاسخگویی و تفاوت گروههای حاضر و غایب در نمونه میتواند نتایج پیمایش را با سوگیری مواجه کند؛ مسئلهای که در موضوعات حساس فرهنگی، اجتماعی و سیاسی اهمیت بیشتری پیدا میکند.
احمد کوثری مدیر کارگروه امت و تمدن پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم (ع) در این یادداشت با بررسی عملکرد بخش علمی مجمع تقریب مذاهب اسلامی در چهلمین کنفرانس بینالمللی وحدت اسلامی، از فاصله گرفتن «تقریب» از مسائل واقعی و راهبردی جهان اسلام انتقاد میکند. نویسنده با اشاره به ضعف در حضور و گفتوگوی مستقیم با علمای اهلسنت، فقدان گفتمان روشن درباره وحدت و سردرگمی در تشخیص تهدیدها و فرصتهای جریانهای اسلامی، بر ضرورت عبور از همایشهای تشریفاتی و حرکت به سوی تقریبِ راهبردی، اجتماعی و عملیاتی تأکید دارد.
یادداشت | حبیبالله اسداللهی
یادداشت | محمد باغچقی پژوهشگر گروه امت و تمدن پژوهشکده باقرالعلوم علیه السلام
یادداشت | محمد باغچقی عضو گروه امت و تمدن پژوهشکده باقر العلوم (علیه السلام) قم
یادداشت | احمد کوثری
این یادداشت، با نگاهی به آیین باشکوه وداع با «امام شهید»، این رخداد را فراتر از یک مراسم تشییع و نمادی از پیوند عمیق ملت با آرمانهای اسلام، ایران و مقاومت روایت میکند. نویسنده با تبیین شخصیت امام شهید بهعنوان معمار بیداری امت اسلامی، تأکید دارد که مجاهدت، استقامت و مردمداری، سرمایهای ماندگار آفرید که بازتاب آن را میتوان در حضور پرشور ملت ایران، همراهی ملتهای منطقه و ادای احترام جهانی به این شخصیت تاریخی مشاهده کرد.
یادداشت | احمد کوثری مدیر گروه امت و تمدن پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم (ع)
یادداشت | مهدی افراز
در این یادداشت، نویسنده با تمرکز بر نسبت «شجاعت روشنفکری» و مواجهه اندیشمندان با شرایط بحرانی، به بازخوانی نقش اهل فکر در میدانهای اجتماعی و سیاسی میپردازد. او با تفکیک میان روشنفکران منفعل و روشنفکران صریح و حقگو، شجاعت علمی و اخلاقی را بهمثابه امری درونی و برخاسته از عقل و وجدان معرفی میکند که در بزنگاههای تاریخی خود را آشکار میسازد.
در میانه جنگ ترکیبی دشمن که میدان اصلی آن از مرزها به ذهنها و روابط اجتماعی منتقل شده است، پیام اخیر رهبر انقلاب با تأکید بر «جانفدایی» و پرهیز از تبدیل اختلاف به تنازع، نقشه راهی راهبردی برای صیانت از مهمترین سرمایه کشور، یعنی انسجام اجتماعی و نخبگانی، ارائه میدهد.
یادداشت | سیدعلی موسوی، استاد حوزه و دانشگاه
کتاب «نظریه مقاومت؛ گفتمان عقلانیت در برابر اباحهگری» نوشته سید یحیی حسینی، از سوی انتشارات پژوهشکده باقرالعلوم (ع) منتشر شد. این اثر با تبیین مبانی نظریه مقاومت و مقایسه آن با نظریه لیبرالدموکراسی، به بررسی تفاوتهای این دو گفتمان در موضوعاتی همچون آزادی، عقلانیت، جایگاه انسان، نسبت فرد و جامعه، توحید و حکمرانی میپردازد.
سیزدهمین نشست پیشهمایش «امتداد اجتماعی عرفان در ساحت تمدنی» با موضوع نسبت عرفان با علوم دیگر و تعریف جدیدی از عرفان اسلامی برای مأموریت الهی تمدنی، با سخنرانی حجتالاسلام والمسلمین وکیلی، استاد حوزه علمیه مشهد، به صورت مجازی برگزار شد.
کتاب «هدیه شروع؛ تجربهنگاری مؤسسه خیریه بنیان ازدواج قزوین» نوشته خدیجه خدابنده، توسط انتشارات پژوهشکده باقرالعلوم (ع) منتشر شد. این اثر با بررسی تجربه شکلگیری، تداوم و پیشرفت یک مؤسسه خیریه فعال در حوزه ازدواج، به دنبال شناسایی سازوکارهای مؤثر در فعالیت تشکلهای مردمنهاد و ارائه الگویی برای ارتقای عملکرد این مجموعهها در زمینه تسهیل ازدواج و تحکیم بنیان خانواده است.
شمارههای دوازدهم و سیزدهم فصلنامه «نامهجمهور» با محوریت «اعتراض» منتشر شد. این دو شماره در مجموع ۷۶۰ صفحه، ابعاد تاریخی، اجتماعی، فکری، حقوقی و الهیاتی اعتراض در ایران را بررسی کرده و در ادامه، به مطالبات کارگری، تشکلیابی و نسبت اعتراض با احیای امر اجتماعی پرداختهاند.
کتاب «اشرافیت در عصر نبوی و علوی؛ بررسی اقدامات اشراف در عصر نبوی و علوی و سیره شناختی معصومین(ع) در تقابل با آنها» نوشته مهری خیری، توسط پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم(ع) منتشر شد.
کتاب «برای تغییر جهان؛ نظریه ایرانی مقاومت» نوشته سیدجواد طاهایی، با تمرکز بر ابعاد فلسفی، تاریخی و اجتماعی مفهوم مقاومت و نسبت آن با تاریخ و اندیشه ایرانی، بهتازگی توسط انتشارات پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم (ع) منتشر شد.
در نشست بررسی کتاب «تکوین حزبالله» سخنرانان درباره نقش شرایط اجتماعی و سیاسی لبنان، انقلاب اسلامی ایران و مبانی فکری در شکلگیری جنبش حزبالله دیدگاههای خود را مطرح کردند.
دوازدهمین نشست پیشهمایش «امتداد اجتماعی عرفان در ساحت تمدنی» با موضوع «تجربههای عرفانی در مواجهه با چالشهای نوین علوم شناختی» با ارائه حجج اسلام دکتر آذریان و دکتر افشارپور، اعضای هیئت علمی جامعةالمصطفی العالمیه، و دبیری علمی دکتر حسن رضایی، پژوهشگر مؤسسه شناخت، برگزار شد.
در نخستین نشست از سلسلهنشستهای تخصصی «تبیین رابطه حقوقی و سیاسی کاربر، سکو و دولت» که به همت گروه مطالعات فضای مجازی پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم(ع) برگزار شد، دکتر محمد محمدینیا به بررسی «رژیم حاکمیت در پلتفرمیشدن جامعه چین» پرداخت و ابعاد حقوقی و سیاسی حکمرانی در جامعه پلتفرمی چین را مورد بحث و بررسی قرار داد.
در ادامه سلسلهنشستهای «روایت کتاب» پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم(ع)، نشست روایت و بررسی کتاب «تکوین حزبالله» روز دوشنبه ۶ مهرماه در کتابستان باران رضوی برگزار میشود.
حجتالاسلام والمسلمین دکتر عباسی، مدرس حوزه و دانشگاه و حجتالاسلام زینالعابدینی، استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم، در یازدهمین نشست پیشهمایش «امتداد اجتماعی عرفان در ساحت تمدنی» با تأکید بر پیوند فقه، اخلاق و عرفان، بر ضرورت حضور تربیت عرفانی در عرصه اجتماعی و حکمرانی تأکید کردند.
نشست علمی «منطق راهبردی وحدت در قرآن؛ از همگرایی امت تا نفی بنیانهای تکفیر» به همت کارگروه امت و تمدن پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم (ع) و مؤسسه تخصصی سراج منیر برگزار میشود.
دهمین نشست پیشهمایش «امتداد اجتماعی عرفان در ساحت تمدنی» با موضوع «افزایش اضطراب و فرسودگی روانی در عرفانهای نوپدید در برابر عرفان حقیقی و توحیدی با نگاه حکمرانی تمدنی» با ارائه حجتالاسلام والمسلمین دکتر جعفریان، عضو گروه عرفان و مدیر گروه شیعهشناسی مجتمع حکمت و ادیان جامعهالمصطفی(ص)، برگزار شد.
نخستین نشست از سلسله نشستهای «روایت کتاب» با محوریت کتاب «پناه پدر» نوشته محمدجواد فلاح و با حضور نویسنده اثر برگزار شد. در این نشست، اهمیت رابطه پدر و دختر، آسیبهای ناشی از ضعف یا اختلال این رابطه و مهارتهایی که پدران برای تعامل با دختران در موقعیتهای مختلف به آن نیاز دارند، تشریح شد.
عنوان : زندگي بدون اسرافتاریخ چاپ : 1387ناشر : پژوهشكده باقرالعلوم علیه السلامموضوع کتاب : دينينوع کتاب : کتابهای عمومیپژوهشكده باقرالعلوم در جهت ايفاء رسالت خويش، مبني بر شناسايي و شناساندن معروفات و منكرات اجتماعي و امر و نهي نسبت به آنها، كتابي را با عنوان "زندگي بدون اسراف" نوشته جناب حجةالاسلام محمدعلي انصاري و ترجمه حجة الاسلام محمدرضا جباران، براي اولين بار در سال 1387، در 198 صفحه و تيراژ دو هزار نسخه تهيه، چاپ و منتشر كرد.اسراف در امور زندگي يكي از آسيب هاي جدّي اجتماعي است؛ كه در ابعاد مختلف، جامعه اسلامي ما را تهديد مي نمايد.هدر رفتن منافع و نعمت هاي بي بديل الهي، ناسپاسي در مقابل خداوند متعال، تحميل هزينه هاي گزاف بر خانواده ها، تأخير در امر ازدواج جوانان و به تبع آن، افزايش آلودگي هاي اخلاقي، تشديد چشم و هم چشمي ها، تشديد فقر عمومي و ده ها مشكل اخلاقي و اجتماعي ديگر؛ از جمله پيامدهاي مخرب اين معضل اجتماعي مي باشند.اين كتاب مشتمل بر يك مقدمه و سه فصل جداگانه مي باشد."حقيقت اسراف" عنوان اولين فصل كتاب است؛ كه در آن به معني لغوي و فقهي اسراف پرداخته شده و به چهار سؤال اساسي ذيل در اين باب پاسخ داده شده است:1. چگونه حدّ وسط را بشناسيم؟ در پاسخ پس از بيان حد شرعي در قالب مثال هائي چون: نماز، بريدن دست دزد، تعيين پارچه هاي كفن و نيز مسئله قصاص نفس، به بيان اندازه گيري عرفي پرداخته شده و چهار معيار دز اين زمينه از ديدگاه فقها آمده است.2. آيا در كارهاي خير هم اسراف صادق است؟ در جواب اين پرسش نيز با بيان دو قول مخالف، ديدگاه و نظرات علما نيز مورد بحث و بررسي قرار گرفته است.3. آيا اسراف تنها به مصرف مال در گناه اختصاص دارد؟ در پاسخ ضمن رد اين نظر اشاره اي به ديدگاه فقها شده است.4. آيا در زياده روي استثنا وجود دارد؟ در جواب اين سؤال نيز به نظرات بعضي از فقها در مورد چيزهايي كه در آنها اسراف وجود ندارد؛ مثل عطريات، حج و عمره و اصلاح بدن اشاره شده است.فصل دوم، تحت عنوان "حكم اسراف" به موضوعاتي چون حكم تكليفي اسراف از منظر قرآن، سنّت، اجماع و عقل و نيز حكم وضعي اسراف پرداخته شده و در نهايت جمع بندي و مورد ارزيابي قرار گرفته است.در ادامه اين فصل نيز از حكمت تشريح حرمت اسراف در دو بخش اسباب و آثار اسراف سخن به ميان آمده است؛ كه جهل، بي ايماني، تربيت خانوادگي، رفاه بيش از اندازه، و پيروي از اسراف كاران به عنوان اسباب اسراف معرفي شده اند. در پي اين مسائل به شش اثر اسراف اشاره شده است:1) هدر دادن ثروتها و نيروها؛2) ضايع ساختن حقوق؛3) تباهي اخلاق؛4) تباهي خانواده؛5) تباهي اجتماع؛6) تباهي دولتها.فصل سوم با عنوان "حكم اسراف در موارد خاص" به مصاديق قابل لمس در زندگي انسان اشاره كرده و آيات و روايات و فتاواي مراجع تقليد و آراء و نظريات فقهي علماي نامدار را در اين زمينه آورده است.در اين بخش كه بخش عمده اي از كتاب را دربرگرفته، به بيان نمونه هايي از اسراف در زندگي روز مره اشاره شده است. در مورد اسراف در آب پس از بيان كليات به مواردي همچون اسراف در آب وضو و آب غسل اشاره شده و نظرات فقها در اين زمينه مورد بحث و بررسي قرار گرفته است.در ادامه اين فصل از اسراف در خوردني و نوشيدني، اسراف در لباس و كيفيّت و كمّيت آن، اسراف در زينت، اسراف در عطريات، اسراف در روشن كردن چراغ، اسراف در رخت خواب، اسراف در مسكن، اسراف در تجهيز ميّت، اسراف در عبادت و اسراف در انفاق سخن به ميان آمده كه در بخشي از آن چنين مي خوانيم: «صاحب جواهر در بحث نفقه همسر مي نويسد: براي تعيين مقدار نفقه مناسب است، حدّ متعارفي را كه متوسط مردم به خاطر علاقه زوجيّت به همسران خود خرجي مي دهند، معيار قرار دهيم؛ نه ريخت و پاش اسراف كاران و نه سخت گيري بخيلان، كه منظور قرآن كريم از معروف همين حدّ وسط است.»اسراف در امور مربوط به خمس و حج، اسراف در مهريه، اسراف در وصيت، اسراف در جنگ و خونريزي، اسراف در مجازات، قصاص، حدود، تعزير و تأديب، اسراف در عقوبت حيوانات و حجر اسراف كننده، تشكيل دهنده مطالب پاياني كتابند. در قسمتي از آن آمده است: «تباه گردانيدن مال، مخالف رشد است. پس تبذيري كه تباه كردن مال است، مخالف رشد مي باشد. از اين جهت منع و عدم منع، بستگي به رشد و عدم رشد دارد. صاحب جواهر در كلامي آميخته با كلام محقق گفته است: اختلافي نيست كه اگر با حاصل شدن رشد، منع شخص برداشته شود، ولي بعد تبذير كند و بگوييم با تبذير كمخردي محقق مي شود، دوباره از تصرف ممنوع مي شود و اگر كم خردي برطرف شد، منع هم برداشته شود و اگر برگشت منع هم برمي گردد و اين امر پيوسته ادامه مي يابد.»
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ[ مشاهده کل متن ]ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ