X
یادداشت | رضا طراوت
گفتگوی اختصاصی کارگروه اجتماعی-سیاسی انجمن راحل با حسین کمیلی(مسؤل مرکز تخصصی مهاجرین بنیاد فرهنگی خاتم الاوصیا)
یادداشت | ناصر عزیزی عضو اندیشهورز گروه امت و تمدن پژوهشکدۀ باقرالعلوم علیه السلام
یادداشت | احمد کوثری مدیرگروه امت و تمدن پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم (علیهالسلام)
یادداشت | احمد کوثری مدیر گروه امت و تمدن پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم علیه السلام
یادداشت | احمد کوثری مدیرگروه امت و تمدن پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم (علیه السلام)
یادداشت | علیرضا مؤمن آرانی مدیرگروه تجربهنگاری فرهنگی پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم علیهالسلام
یادداشت | محمدجواد فلاح مدیر گروه مطالعات خانواده پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم علیهالسلام
یادداشت | حمیدرضا باقری
تحلیلی بر تغییر میدان نبرد بر اساس بیانات امام خامنهای
یادداشت | احمد کوثری مدیر گروه امت و تمدن پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم علیهالسلام
مقاله | دکتر کامیار صداقتثمرحسینی منتشر شده در نخستین شماره دوفصلنامه «امت و تمدن»
یادداشت | احمد کوثری مدیر گروه امت و تمدن پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم(علیهالسلام)
مقاله | ایوب شافعیپور منتشر شده در نخستین شماره دوفصلنامه «امت و تمدن»
مقاله | فرشاد مرادی منتشر شده در نخستین شماره دوفصلنامه «امت و تمدن»
یادداشت | احمد کوثری مدیر گروه امت و تمدن پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم (علیهالسلام)
یادداشت | زهرا ابراهیمزاده پژوهشگر کارگروه مطالعات فضای مجازی پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم علیهالسلام
نشست علمی ـ پژوهشی «اهلبیت(ع) در سنت عثمانی» با هدف بررسی جایگاه و بازتاب معارف اهلبیت(ع) در میراث فکری و فرهنگی امپراتوری عثمانی و گفتوگوی علمی درباره ابعاد تاریخی و تمدنی این موضوع، به همت پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم برگزار شد. در حاشیه این برنامه نیز از مستند «اهلبیت(ع) در موسیقی عثمانی» از مجموعه «شکوه ارادت» رونمایی شد.
چهاردهمین جلسه از سلسلهنشستهای علمی «پدر_پسری» با موضوع «پدرـپسری از اقتدار تا صمیمیت» با ارائه حجتالاسلام والمسلمین دکتر مجید دهقان به همت کارگروه مطالعات خانواده پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم(ع) و به میزبانی دانشگاه ادیان و مذاهب برگزار شد.
سیزدهمین جلسه از سلسلهنشستهای علمی «پدر_پسری» با موضوع «پدرـ پسری از سنت تا مدرنیته» با ارائه سرکار خانم دکتر سمیه عرب خراسانی، به همت کارگروه مطالعات خانواده پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم(ع) و به میزبانی دانشگاه ادیان و مذاهب برگزار شد.
مرحله دوم سلسلهنشستهای علمی «رابطه پدر–پسری در آیینه علم و دین» با عنوان «در مسیر مرد شدن» به همت پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم و با هدف بازخوانی علمی و دینی نقش پدر در تربیت هویتی، اخلاقی و اجتماعی پسران، در ماه مبارک رمضان بهصورت حضوری و مجازی برگزار میشود.
دوازدهمین جلسه از سلسله نشستهای مجازی «رابطه پدرپسری در آینه علم و دین» با موضوع نقش پدران در هویتبخشی به فرزندان پسر با ارائه حجتالاسلام دکتر حجتالله صفری برگزار شد؛ نشستی که با تمرکز بر جایگاه پدر در شکلدهی هویت مردانه، تحولات عوامل تربیتی در عصر رسانه و راهکارهای تقویت ارتباط پدر و فرزند، به بررسی ابعاد روانشناختی و تربیتی این مسئله پرداخت.
یازدهمین جلسه از سلسله نشستهای مجازی «رابطه پدرپسری در آینه علم و دین» با موضوع نقش پدر در تربیت و ایجاد هویت مردانه در پسران با ارائه حجتالاسلام دکتر رضا شاهمنصوری برگزار شد؛ نشستی که با تمرکز بر جایگاه تربیتی پدر، چالشهای هویت مردانه در نسل جدید و راهکارهای تقویت نقش پدر در خانواده، به بررسی ابعاد تربیتی و اجتماعی این مسئله پرداخت.
پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم(ع) با هدف بازخوانی توانمندیهای دانش عرفان در پاسخگویی به گرههای کور تمدن معاصر، همایشی با عنوان «امتداد اجتماعی عرفان در ساحت تمدنی و نسبت آن با نظام حکمرانی جمهوری اسلامی ایران؛ چالشها و فرصتها» برگزار میکند.
هفتمین جلسه از سلسلهنشستهای «پدر–پسری» با موضوع «بررسی انتقادی جایگاه پدر در رسانه و بیان نقش پدر در چالشهای زیست مجازی پسران» با ارائه دکتر رامین تبرائی برگزار شد؛ نشستی که با تمرکز بر نحوه بازنمایی نقش پدر در رسانهها، پیامدهای تربیتی آن و راهکارهای تقویت جایگاه پدر در عصر رسانه، به بررسی چالشهای هویتبخشی نسل جدید پرداخت.
هشتمین جلسه از سلسلهنشستهای علمی «پدر–پسری» با موضوع «چالشهای زیست کودکان، نوجوانان و جوانان در عرصه بازیهای دیجیتالی و رسانههای نوین» با ارائه حجتالاسلام دکتر حبیب بنیسی و به همت پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم در دانشکده صداوسیما برگزار شد؛ نشستی که با تأکید بر تبدیل بازیهای دیجیتال به بخشی از «زیست دیجیتال»، بر ضرورت شناخت، حضور فعال و تعامل تربیتی پدران در این عرصه برای هدایت هویتی نسل جدید تأکید داشت.
کتاب «رهیافتهای توحیدی با رویکرد تربیتی» اثر حجتالاسلام والمسلمین میثم قاسمی در بیستوهفتمین همایش کتاب سال حوزه، بهعنوان اثری شایسته تحسین معرفی شد. این کتاب با تمرکز بر کارکردهای عملی اندیشه توحیدی، تربیت فردی و اجتماعی انسان را از منظر توحید تحلیل و راهکارهایی برای سامانبخشی زندگی و تقویت تربیت دینی ارائه میدهد.
دهمین جلسه از سلسلهجلسات علمی «پدر–پسری» با موضوع بررسی تجربهنگارانه نقش پدر در تربیت پسران در دو جامعه ایران و افغانستان به همت پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم علیهالسلام برگزار شد؛ نشستی که در آن دکتر امانالله فصیحی با تکیه بر مشاهدات میدانی و تجربههای زیسته خود، به مقایسه جایگاه پدر، ساختار خانواده و نقش آن در شکلگیری هویت مردانه و تربیت اجتماعی پسران در این دو جامعه پرداخت.
نهمین جلسه از سلسلهنشستهای علمی «پدر–پسری» با موضوع بررسی مقایسهای نقش پدر در خانواده و تربیت پسران در ایران و جهان، با ارائه دکتر امیرمجتبی ادیب بهروز و به همت پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم علیهالسلام در دانشگاه باقرالعلوم قم برگزار شد و طی آن بر جایگاه بنیادین خانواده و نقش محوری پدر در شکلگیری هویت اجتماعی پسران تأکید شد.
ششمین جلسه از سلسلهجلسههای علمی «پدر_پسری» با موضوع نقش پدران در انتقال ارزشهای اجتماعی به پسران، به همت پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم در دانشگاه معارف اسلامی قم برگزار شد و در آن حجتالاسلام محمدرضا بنیانی بر نقش بنیادین رابطه پدر و پسر در شکلگیری ارزشهای اجتماعی و مسئولیتپذیری نسل نوجوان تأکید کرد.
پنجمین جلسه از سلسلهجلسههای علمی «پدر_پسری» به همت پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم در دانشگاه معارف اسلامی قم برگزار شد و در آن محمدجواد فلاح با تأکید بر نقش بنیادین پدران در تربیت پسران، مسئولیتپذیری نوجوانان را از عوامل کلیدی سلامت خانواده و جامعه دانست.
کتاب «حاج آقا روحالله» با اتکا به اسناد تاریخی و خاطرات متنوع، به بررسی ابعاد کمتر دیدهشدهای از حیات علمی و اجتماعی امام خمینی(ره) میپردازد؛ از درسهای اخلاق و فلسفه تا نخستین تقریرهای مفصل ولایت فقیه در حوزه علمیه قم.
یکی از بزرگترین چالشهای روحانیت امروزی، تقابل سنت و مدرنیته است. لباس روحانیت و آداب و تعلیمات زندگی آنان با فرهنگ دینی و سنت، پیوند عمیقی دارد؛ اما زندگی مدرن این نوع پایبندیها را برنمیتابد. نمونه اینکه مرشد دینی برای حضور در بین مردم نمیداند با لباس اختصاصی وارد مراکز تفریحی (پارکها، کنار دریا، شهربازی و ...)، فستفودیها، فروشگاههای بزرگ و زنجیرهای، ورزشگاهها و مانند آنها شود یا نه؟
🖊 یادداشت | حبیبالله اسداللهی
پانزده تا بیست سال پیش وقتی برای دورههای «آموزشی و تربیتی» به مدارس استانها میرفتم، در بسیاری از شهرها تربیت دینی مردم بهویژه جوانان از عالمان دینی آن شهرها تأثیر میگرفت. تصویر عمومی از حوزویان، برگرفته از زهد، پارسایی و منش اخلاقی عالمان دینی بود که با آنها سالیان طولانی و پیاپی تجربه زندگی داشتند. مردم برای شفای بیماران چشم امیدی هم به دعای آقای شهر داشتند. گرفتن عیدی کم و ناچیز روز غدیر از دست ایشان را با برکت میدانستد و خرج نمیکردند. خطبه عقد را باید آقا میخواند و با دعای ایشان زندگیها دوام و قوام بیشتری داشت. دستههای عزاداری محرم و صفر برای عرض تسلیت به منزل عالم دیار میرفتند. هنگام نزاع و درگیری، طرفین دعوا امر ایشان را میپذیرفتند و اختلافها را کنار میگذاشتند.
مردم احساس میکردند دژ و پناهگاه محکمی دارند. با همه وجود و با افتخار و بدون چشمداشت به او خدمت میکردند. در همیشهباز خانه و روی گشاده ایشان محل رفتوآمد و تسلی و طراوت خاطر مردم بود. مسجدش شلوغترین و سرزندهترین مسجدها بود. بسیاری از سالخوردگان و میانسالان چنین تجربههای شیرینی را به یاد دارند. سید عبدالعلی آیتاللهی در لارستان، شیخ محمدعلی ناصری در اصفهان، میرزا احمد دشتی در بوشهر، سید کرامتالله ملکحسینی در یاسوج، سید حسین خراسانی در کاشان، شیخ جواد بنابی در تبریز، سید جواد حیدری در یزد و افرادی دیگر در گوشه و کنار این مرز پر گهر، نام و یادی خوش و آشنا در هر شهر و دیاری دارند.
مردم برکات روحانی وارسته و آثار عینی و عملی او را با همه وجود در زندگی خود میدیدند؛ اما این روزها که بحث از اعتماد مردم به روحانیت پیش میآید باید سری به شهرهایمان بزنیم و ببینیم اوضاع چگونه است. نوجوانان گذشته در خانه عالمان دین بزرگ میشدند یا دستکم تجربه رفتوآمد به خانه ایشان را داشتهاند؛ اما بهنظر میرسد در این دوران، تجربه زندگی با روحانیت به کمرنگی یا بیرنگی پیش میرود. روحانیت در اذهان نوجوانان و جوانان این زمانه، همان تصویر رسانهای از آنان در مناصب حکومتی و کرسیهای وعظ و خطابه و اعلام بیانیه است. محلههای اختصاصی زندگی عالمان دینی مانند مجتمع استادان حوزه، مجتمع طلاب، بهویژه در شهر قم قدمبهقدم زندگی آنان را از مردم سوا و جدا میکند. نوع اشتغالات اداری طلاب و تمرکز نداشتن بر مسجدداری و کمی ارتباط مستقیم با مردم نیز بر این فاصله میافزاید. شاید بخشی از این تغییرات به علت تحول در سبک زندگی جامعه باشد؛ اما گویا روحانیت نیز به این سرمایه بزرگ اجتماعی کم رغبت و توجه شده است. درحالیکه همواره عزت و اقتدار عالمان در پیوند مستقیم با مردم بوده است.
یکی از بزرگترین چالشهای روحانیت امروزی، تقابل سنت و مدرنیته است. لباس روحانیت و آداب و تعلیمات زندگی آنان با فرهنگ دینی و سنت، پیوند عمیقی دارد؛ اما زندگی مدرن این نوع پایبندیها را برنمیتابد. نمونه اینکه مرشد دینی برای حضور در بین مردم نمیداند با لباس اختصاصی وارد مراکز تفریحی (پارکها، کنار دریا، شهربازی و ...)، فستفودیها، فروشگاههای بزرگ و زنجیرهای، ورزشگاهها و مانند آنها شود یا نه؟ گاهی برخی روحانیون برای نشاندادن مردمیبودن خود در همهجا با لباس حوزوی حضور دارند. تا جایی که رفتارهای همراهانهای مانند نشستن کنار تماشاچیان فوتبال، موتورسواری در شهرهایی غیر از قم، روپایی زدن با توپ، حضور در پیتزافروشیها و کلوپها را انجام میدهند. شاید این سنخ کارها در برخی موارد برای مردم جالب یا غافلگیرکننده باشد؛ ولی اینها به معنای ارتباط عمیق با مردم نیست. جامعه احساس میکند نوعی از تصنع برای جلبتوجه است. مردم هنوز از روحانیت، معنویت، زهد، دلسوزی و خدمت را میخواهند.
ارتباط نسل جدید با روحانیون با توجه بهشدت تغییرات زندگی امری پیچیده است. نسل امروزی حال و حوصله شنیدن و اطاعت را ندارد. مردم و جوانان در دورانی، مقلد بودند و روحانیون مرجع؛ اما امروزه در کنار فتواها به اقناع نیاز دارند. کاری که از عهده ادبیات سنتی برنمیآید. حرف از زهد و دوری از ظواهر دنیا را نمیپذیرند. به آنچه برخی میگویند اعتماد ندارند؛ زیرا هر روز در رسانههای مختلف روحانیونی را در جایگاههای حکومتی میبینند که سوار بهترین ماشینها میشوند و خانههای خاص دارند. روحانی مردمی در دسترس هم کم به چشم میبینند.
حضور دانشآموختگان حوزوی در مدارس یا دیگر مراکز آموزشی نیز نتوانسته این مشکل را حل کند؛ زیرا این کار، موقتی و غیررسمی است و در قالب برنامههای فوقالعاده شکل میگیرد و نمیتواند تجربه زیستی کاملی از زندگی یک نوجوان با روحانیت باشد. روحانیون مدارس در برنامههای مناسبتی سال میکوشند از لحاظ اقناعی به شبهات و سؤالات پاسخ دهند. آنان در برخی موارد موفق و در برخی هم ناموفقاند؛ اما چیزی که ارتباط وثیق نسل جدید را با روحانیت رقم میزند تجربه زندگی با آنان است که در محیطهای زندگی مانند محله، مجتمع و ارتباط مستقیم با خانوادهها شکل میگیرد. اینکه امروزه روحانیت چگونه میتواند این نوع از پیچیدگیهای ارتباطی را حل کند، به گفتگو و هماندیشی بسیار نیاز دارد.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ[ مشاهده کل متن ]ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
کتاب «طلبههای ساحلی؛ تجربهنگاری تبلیغ دینی کنار دریا» اثر محمدامین فرجی، روایتی مستند از یک تجربه متفاوت تبلیغی است که با حضور جمعی از طلاب در فضای عمومی شکل گرفت. این اثر تلاش دارد شیوههای نوین ارتباط دینی با مخاطبان، بهویژه نسل جوان، را در کنار تحلیل فرصتها، چالشها و دستاوردهای این تجربه فرهنگی، تبیین کند.
کتاب «وعظ و نغز: تجربهنگاری زندگی یک بانوی مبلغ» به قلم محمدامین فرجی توسط انتشارات پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم (علیهالسلام) منتشر و راهی بازار نشر شد.
کتاب «گناهان کبیره در فضای مجازی» با تألیف سید محمد علویزاده و از سوی انتشارات پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم (علیهالسلام) منتشر شده است.
کتاب «احکام اعتکاف» با رویکردی موضوعی و کاربردی، مجموعهای منسجم از مسائل فقهی اعتکاف را بر پایه فتاوای ۱۲ تن از مراجع عظام تقلید ارائه میکند. این اثر که به همت پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم علیهالسلام تدوین شده، میکوشد با ساختاری نظاممند و دسترسپذیر، پاسخگوی نیاز مبلغان دینی و عموم مخاطبان در مواجهه با احکام اعتکاف باشد.