X
یادداشت | محمد باغچقی عضو گروه امت و تمدن پژوهشکده باقر العلوم (علیه السلام) قم
یادداشت | احمد کوثری
این یادداشت، با نگاهی به آیین باشکوه وداع با «امام شهید»، این رخداد را فراتر از یک مراسم تشییع و نمادی از پیوند عمیق ملت با آرمانهای اسلام، ایران و مقاومت روایت میکند. نویسنده با تبیین شخصیت امام شهید بهعنوان معمار بیداری امت اسلامی، تأکید دارد که مجاهدت، استقامت و مردمداری، سرمایهای ماندگار آفرید که بازتاب آن را میتوان در حضور پرشور ملت ایران، همراهی ملتهای منطقه و ادای احترام جهانی به این شخصیت تاریخی مشاهده کرد.
یادداشت | احمد کوثری مدیر گروه امت و تمدن پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم (ع)
یادداشت | مهدی افراز
در این یادداشت، نویسنده با تمرکز بر نسبت «شجاعت روشنفکری» و مواجهه اندیشمندان با شرایط بحرانی، به بازخوانی نقش اهل فکر در میدانهای اجتماعی و سیاسی میپردازد. او با تفکیک میان روشنفکران منفعل و روشنفکران صریح و حقگو، شجاعت علمی و اخلاقی را بهمثابه امری درونی و برخاسته از عقل و وجدان معرفی میکند که در بزنگاههای تاریخی خود را آشکار میسازد.
در میانه جنگ ترکیبی دشمن که میدان اصلی آن از مرزها به ذهنها و روابط اجتماعی منتقل شده است، پیام اخیر رهبر انقلاب با تأکید بر «جانفدایی» و پرهیز از تبدیل اختلاف به تنازع، نقشه راهی راهبردی برای صیانت از مهمترین سرمایه کشور، یعنی انسجام اجتماعی و نخبگانی، ارائه میدهد.
یادداشت | سیدعلی موسوی، استاد حوزه و دانشگاه
در روزگاری که دشمن پس از ناکامی در میدان نظامی و اقتصادی، تمرکز خود را بر شکافهای درونی جامعه ایران قرار داده است، هر اختلاف —اگر موجّه و برخاسته از دغدغههای انقلابی باشد— میتواند به ابزاری در خدمت پروژه فرسایش انسجام ملی تبدیل شود. پیام اخیر رهبر انقلاب با برجستهسازی مفهوم «جانفدایی»، تلاشی است برای بازتعریف مرز میان «اختلافِ سازنده» و «تنازعِ ویرانگر»؛ مرزی که عبور از آن، زمین بازی را ناخواسته به سود دشمن تغییر میدهد.
اینجا میناب است؛ شهری که نامش با «مِیِ شهادت» و «آبِ معصومیت» گره خورده است. روایتی از یک کشف و شهود تمدنی در تقابل میان دنیای پلیدیها و دنیای پاکیها؛ جایی که مدرسه شجره طیبه به مقتلی برای رویاهای آمریکایی تبدیل شده و کودکانش، زودتر از همگان، فارغالتحصیل مکتبخانه حقانیت ایران شدهاند.
حضور محوری زنان در تجمعات و عرصههای مقاومت، فراتر از یک مشاهده ساده، نیازمند توصیف و تحلیلی مبتنی بر مبانی هویت اسلامی است. رضا طراوت در این یادداشت با نقد الگوهای غربی که میان «کار» و «زندگی» دوقطبی ایجاد کرده و منجر به مردوارهشدن یا ابزارانگاری زنان شدهاند، به تبیین «الگوی سوم» میپردازد؛ الگویی که در آن زن انقلابی ایرانی با حفظ اصالت انسانی و نقش زندگیسازی، در متن جنگ و بحرانهای اجتماعی، پیشرویی خود را در مسیر تمدنسازی اسلامی به اثبات میرساند.
یادداشت | احمد کوثری مدیرگروه امت و تمدن پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم (ع)
یادداشت | عبدالله صفری مدیرگروه سیاستگذاری فرهنگی پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم (ع)
کتاب «توحید ربوبی از وحی تا وهم؛ بررسی تطبیقی توحید ربوبی در نگاه امامیه و وهابیت» به همت پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم علیهالسلام منتشر شد؛ اثری که با رویکردی علمی و تطبیقی، یکی از مهمترین مباحث اعتقادی اسلام را از منظر امامیه و وهابیت بررسی و تحلیل میکند.
کتاب «مکتب امام راحل و شهید؛ جهانبینی، ایدئولوژی، استراتژی» به قلم حسین بغدادی و گروهی از پژوهشگران حوزه علمیه قم با هدف تبیین منسجم منظومه فکری امام خمینی(ره) و رهبر شهید انقلاب اسلامی و ارائه نقشه راه تحقق تمدن نوین اسلامی، در ۵۸۶ صفحه توسط انتشارات پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم(ع) منتشر و روانه بازار نشر شد.
کتاب «مکتب امام راحل و شهید؛ جهانبینی، ایدئولوژی، استراتژی»، تازهترین اثر پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم(ع)، پس از پنج سال پژوهش، تدریس و تتبع مستمر، منتشر شد. همزمان با استقبال مخاطبان از این اثر، عرضه ویژه آن در فروشگاه «باران رضوی» قم نیز آغاز شده است.
هفتمین نشست تخصصی همایش «امتداد اجتماعی عرفان در ساحت تمدنی و نسبت آن با حکمرانی جمهوری اسلامی ایران؛ چالشها و فرصتها» با حضور حجتالاسلاموالمسلمین دکتر حمید پارسانیا و دکتر فنایی اشکوری برگزار شد. سخنرانان این نشست با تأکید بر پیوند عرفان و منظومه معارف اسلامی، دیدگاههای خود را درباره نسبت عرفان با حیات اجتماعی، نقد خوانشهای فردگرایانه از عرفان و آسیبهای تاریخی عرفانپژوهی معاصر بیان کردند.
رهبر انقلاب اسلامی در پیامی به مناسبت هفته قوه قضائیه و سالگرد شهادت آیتالله بهشتی و یارانش، با تبیین جایگاه عدالت در نظام اسلامی، بر ضرورت تحقق عملی تحول قضائی، مبارزه قاطع با فساد، احیای حقوق عامه و پیگیری حقوق تضییعشده ملت ایران در محاکم داخلی و بینالمللی تأکید کردند و رسیدگی به جنایات جنگ تحمیلی دوم و سوم را از مهمترین وظایف دستگاه قضائی برشمردند.
حماسه حسینی معیاری جهانی و ابدی برای تبیین شاخصهای عزت در برابر نظامات سلطهجو است؛ رویکردی معرفتی که اثبات میکند پایبندی به اصول وجدان بشری و حفظ کرامت انسانی، سنگبنای اصلی هر حرکت مصلحانه در پهنه تاریخ است.
به مناسبت فرارسیدن ماه محرمالحرام و ایام عزاداری سید و سالار شهیدان حضرت اباعبداللهالحسین علیهالسلام، مجموعهای از آثار منتشرشده توسط انتشارات پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم علیهالسلام معرفی میشود؛ آثاری که هر یک از زاویهای به بازخوانی حادثه کربلا، فرهنگ عاشورا و امتداد اجتماعی آن در جامعه معاصر میپردازند.
بررسی سلسله نشستهای علمی همایش امتداد اجتماعی عرفان در ساحت تمدنی؛ از عرفان فردی تا حکمرانی دینی، اقتصاد، فرهنگ و نظام تمدنی جمهوری اسلامی ایران.
نخستین همایش ملی «امتداد اجتماعی عرفان در ساحت تمدنی و نسبت آن با نظام حکمرانی جمهوری اسلامی ایران؛ چالشها و فرصتها» به همت پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم (علیهالسلام) برگزار میشود.
هفدهمین جلد از مجموعه «گلشن ابرار» در حالی منتشر شده که این اثر، بیش از یک کار معمول در حوزه زندگینامهنویسی، بهعنوان بخشی از یک پروژه گسترده برای بازنمایی تاریخ نخبگان شیعه قابل خوانش است؛ پروژهای که تلاش دارد مسیر تداوم جریان علمی تشیع را از دل شخصیتها و دورههای مختلف تاریخی دنبال کند.
پیشگفتار: شهادت رئیس مذهب جعفری، حضرت امام جعفر صادق (علیهالسلام)، فرصتی است برای بازخوانی میراثی که نه تنها تشیع، بلکه هویت علمی جهان اسلام مدیون آن است. ایشان در دورانی که تلاطم قدرت میان بنیامیه و بنیعباس، نظام سیاسی را با شکاف مواجه کرده بود، با هوشمندی راهبردی، بزرگترین «انقلاب علمی تاریخ اسلام» را رقم زدند.
۱. شناسنامه و حیات طیبه در یک نگاه پیشوای ششم شیعیان، در ۱۷ ربیعالاول سال ۸۳ هجری در مدینه چشم به جهان گشودند. حیات ایشان آمیزهای از معنویت، تولید علم و کادرسازی برای آینده جهان اسلام بود. سرانجام پس از سالها مجاهدت در مسیر تبیین معارف ناب الهی، در ۲۵ شوال سال ۱۴۸ هجری به دستور منصور عباسی مسموم شده و در قبرستان بقیع، در کنار پدران بزرگوارشان به خاک سپرده شدند.
۲. هیمنه علمی؛ مرجعیت مطلق در نگاه فریقین عظمت علمی امام صادق (علیهالسلام) چنان بود که حتی پیشوایان مذاهب دیگر نیز خود را وامدار دانش ایشان میدانستند. - ابوحنیفه (پیشوای حنفیان) در توصیف صراحت علمی ایشان میگوید: «ما رأیتُ افقهَ من جعفر بن محمد؛ فقیهتر از جعفر بن محمد ندیدم.» - مالک بن انس (پیشوای مالکیان) نیز اعتراف میکند: «چشمی ندیده و گوشی نشنیده و بر قلب بشری خطور نکرده است، کسی که در فضل و دانش و عبادت، برتر از جعفر بن محمد باشد.» تربیت بیش از ۴۰۰۰ شاگرد در رشتههای مختلف از فقه و کلام تا جابر بن حیان در علوم تجربی، نشانی از نگاه جامع ایشان به مقوله علم است.
۳. جهاد تمدنساز؛ استراتژی تقابل با طاغوت برخلاف تصورات سطحی، قیام امام صادق (علیهالسلام) تنها محدود به کرسیهای درس نبود. ایشان با استفاده از خلأ قدرت در دوران انتقال خلافت، یک شبکه تشکیلاتی گسترده بنا کردند. اهمیت «جهاد فرهنگی» ایشان در تثبیت عقاید حقه و صیانت از مرزهای فکری اسلام، کمتر از قیام خونین سیدالشهداء (علیهالسلام) در کربلا نیست؛ چرا که اگر کربلا خونبهای دین بود، مکتب جعفری، تبیینکننده و استمراردهنده آن آرمانهاست.
۴. واکاوی ادوار سهگانه حیات امام (علیهالسلام) حیات پربرکت ایشان را میتوان در سه بخش راهبردی تحلیل کرد: 1. دوران تعلیم و تعلم: در محضر پدر گرامیشان امام باقر (ع) و جد مطهرشان امام سجاد (ع) که زیربنای معرفتی مکتب ریخته شد. 2. دوران شکوفایی (۱۱۴ تا ۱۴۰ هـ): دوران طلایی تأسیس دانشگاه بزرگ بقیع و تربیت کادرهای علمی نخبگانی. 3. دوران اختناق (۱۴۰ تا ۱۴۸ هـ): دوران تشدید بازداشتهای خانگی و مبارزه پنهان با دستگاه استبدادی منصور عباسی.
منابع تخصصی جهت مطالعه و پژوهش بیشتر: علاقهمندان و پژوهشگران گرامی میتوانند برای واکاوی دقیقتر سیره سیاسی و علمی امام صادق (ع)، به مقالات تخصصی زیر در کتابخانه دیجیتال پژوهشکده باقرالعلوم (ع) مراجعه نمایند:
سیره سیاسی و اجتماعی امام صادق (ع) تحلیل ادوار زندگی رئیس مکتب شیعه میراث روایی و شاگردان برتر مدرسه جعفری
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ[ مشاهده کل متن ]ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
شانزدهمین جلد کتاب «گلشن ابرار» با هدف پاسداشت میراث علمی نخبگان جهان تشیع و پاسخ به شبهات پیرامون غنای فرهنگی و تمدنی روحانیت، در ۷۱۲ صفحه توسط انتشارات پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم (ع) منتشر و روانه بازار نشر شد.