X
یادداشت | محمد باغچقی عضو گروه امت و تمدن پژوهشکده باقر العلوم (علیه السلام) قم
یادداشت | احمد کوثری
این یادداشت، با نگاهی به آیین باشکوه وداع با «امام شهید»، این رخداد را فراتر از یک مراسم تشییع و نمادی از پیوند عمیق ملت با آرمانهای اسلام، ایران و مقاومت روایت میکند. نویسنده با تبیین شخصیت امام شهید بهعنوان معمار بیداری امت اسلامی، تأکید دارد که مجاهدت، استقامت و مردمداری، سرمایهای ماندگار آفرید که بازتاب آن را میتوان در حضور پرشور ملت ایران، همراهی ملتهای منطقه و ادای احترام جهانی به این شخصیت تاریخی مشاهده کرد.
یادداشت | احمد کوثری مدیر گروه امت و تمدن پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم (ع)
یادداشت | مهدی افراز
در این یادداشت، نویسنده با تمرکز بر نسبت «شجاعت روشنفکری» و مواجهه اندیشمندان با شرایط بحرانی، به بازخوانی نقش اهل فکر در میدانهای اجتماعی و سیاسی میپردازد. او با تفکیک میان روشنفکران منفعل و روشنفکران صریح و حقگو، شجاعت علمی و اخلاقی را بهمثابه امری درونی و برخاسته از عقل و وجدان معرفی میکند که در بزنگاههای تاریخی خود را آشکار میسازد.
در میانه جنگ ترکیبی دشمن که میدان اصلی آن از مرزها به ذهنها و روابط اجتماعی منتقل شده است، پیام اخیر رهبر انقلاب با تأکید بر «جانفدایی» و پرهیز از تبدیل اختلاف به تنازع، نقشه راهی راهبردی برای صیانت از مهمترین سرمایه کشور، یعنی انسجام اجتماعی و نخبگانی، ارائه میدهد.
یادداشت | سیدعلی موسوی، استاد حوزه و دانشگاه
در روزگاری که دشمن پس از ناکامی در میدان نظامی و اقتصادی، تمرکز خود را بر شکافهای درونی جامعه ایران قرار داده است، هر اختلاف —اگر موجّه و برخاسته از دغدغههای انقلابی باشد— میتواند به ابزاری در خدمت پروژه فرسایش انسجام ملی تبدیل شود. پیام اخیر رهبر انقلاب با برجستهسازی مفهوم «جانفدایی»، تلاشی است برای بازتعریف مرز میان «اختلافِ سازنده» و «تنازعِ ویرانگر»؛ مرزی که عبور از آن، زمین بازی را ناخواسته به سود دشمن تغییر میدهد.
اینجا میناب است؛ شهری که نامش با «مِیِ شهادت» و «آبِ معصومیت» گره خورده است. روایتی از یک کشف و شهود تمدنی در تقابل میان دنیای پلیدیها و دنیای پاکیها؛ جایی که مدرسه شجره طیبه به مقتلی برای رویاهای آمریکایی تبدیل شده و کودکانش، زودتر از همگان، فارغالتحصیل مکتبخانه حقانیت ایران شدهاند.
حضور محوری زنان در تجمعات و عرصههای مقاومت، فراتر از یک مشاهده ساده، نیازمند توصیف و تحلیلی مبتنی بر مبانی هویت اسلامی است. رضا طراوت در این یادداشت با نقد الگوهای غربی که میان «کار» و «زندگی» دوقطبی ایجاد کرده و منجر به مردوارهشدن یا ابزارانگاری زنان شدهاند، به تبیین «الگوی سوم» میپردازد؛ الگویی که در آن زن انقلابی ایرانی با حفظ اصالت انسانی و نقش زندگیسازی، در متن جنگ و بحرانهای اجتماعی، پیشرویی خود را در مسیر تمدنسازی اسلامی به اثبات میرساند.
یادداشت | احمد کوثری مدیرگروه امت و تمدن پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم (ع)
یادداشت | عبدالله صفری مدیرگروه سیاستگذاری فرهنگی پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم (ع)
کتاب «توحید ربوبی از وحی تا وهم؛ بررسی تطبیقی توحید ربوبی در نگاه امامیه و وهابیت» به همت پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم علیهالسلام منتشر شد؛ اثری که با رویکردی علمی و تطبیقی، یکی از مهمترین مباحث اعتقادی اسلام را از منظر امامیه و وهابیت بررسی و تحلیل میکند.
کتاب «مکتب امام راحل و شهید؛ جهانبینی، ایدئولوژی، استراتژی» به قلم حسین بغدادی و گروهی از پژوهشگران حوزه علمیه قم با هدف تبیین منسجم منظومه فکری امام خمینی(ره) و رهبر شهید انقلاب اسلامی و ارائه نقشه راه تحقق تمدن نوین اسلامی، در ۵۸۶ صفحه توسط انتشارات پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم(ع) منتشر و روانه بازار نشر شد.
کتاب «مکتب امام راحل و شهید؛ جهانبینی، ایدئولوژی، استراتژی»، تازهترین اثر پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم(ع)، پس از پنج سال پژوهش، تدریس و تتبع مستمر، منتشر شد. همزمان با استقبال مخاطبان از این اثر، عرضه ویژه آن در فروشگاه «باران رضوی» قم نیز آغاز شده است.
هفتمین نشست تخصصی همایش «امتداد اجتماعی عرفان در ساحت تمدنی و نسبت آن با حکمرانی جمهوری اسلامی ایران؛ چالشها و فرصتها» با حضور حجتالاسلاموالمسلمین دکتر حمید پارسانیا و دکتر فنایی اشکوری برگزار شد. سخنرانان این نشست با تأکید بر پیوند عرفان و منظومه معارف اسلامی، دیدگاههای خود را درباره نسبت عرفان با حیات اجتماعی، نقد خوانشهای فردگرایانه از عرفان و آسیبهای تاریخی عرفانپژوهی معاصر بیان کردند.
رهبر انقلاب اسلامی در پیامی به مناسبت هفته قوه قضائیه و سالگرد شهادت آیتالله بهشتی و یارانش، با تبیین جایگاه عدالت در نظام اسلامی، بر ضرورت تحقق عملی تحول قضائی، مبارزه قاطع با فساد، احیای حقوق عامه و پیگیری حقوق تضییعشده ملت ایران در محاکم داخلی و بینالمللی تأکید کردند و رسیدگی به جنایات جنگ تحمیلی دوم و سوم را از مهمترین وظایف دستگاه قضائی برشمردند.
حماسه حسینی معیاری جهانی و ابدی برای تبیین شاخصهای عزت در برابر نظامات سلطهجو است؛ رویکردی معرفتی که اثبات میکند پایبندی به اصول وجدان بشری و حفظ کرامت انسانی، سنگبنای اصلی هر حرکت مصلحانه در پهنه تاریخ است.
به مناسبت فرارسیدن ماه محرمالحرام و ایام عزاداری سید و سالار شهیدان حضرت اباعبداللهالحسین علیهالسلام، مجموعهای از آثار منتشرشده توسط انتشارات پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم علیهالسلام معرفی میشود؛ آثاری که هر یک از زاویهای به بازخوانی حادثه کربلا، فرهنگ عاشورا و امتداد اجتماعی آن در جامعه معاصر میپردازند.
بررسی سلسله نشستهای علمی همایش امتداد اجتماعی عرفان در ساحت تمدنی؛ از عرفان فردی تا حکمرانی دینی، اقتصاد، فرهنگ و نظام تمدنی جمهوری اسلامی ایران.
نخستین همایش ملی «امتداد اجتماعی عرفان در ساحت تمدنی و نسبت آن با نظام حکمرانی جمهوری اسلامی ایران؛ چالشها و فرصتها» به همت پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم (علیهالسلام) برگزار میشود.
هفدهمین جلد از مجموعه «گلشن ابرار» در حالی منتشر شده که این اثر، بیش از یک کار معمول در حوزه زندگینامهنویسی، بهعنوان بخشی از یک پروژه گسترده برای بازنمایی تاریخ نخبگان شیعه قابل خوانش است؛ پروژهای که تلاش دارد مسیر تداوم جریان علمی تشیع را از دل شخصیتها و دورههای مختلف تاریخی دنبال کند.
✍️ حبیب الله اسداللهی
مسئلهی چگونگی حفظ جایگاه مردمی روحانیت در نظام اسلامی، ضمن ایفای نقش حمایتی و سیاسی، چالشی اساسی در جامعهشناسی سیاسی ایران بوده است. این مسئله، حول محور تلاقی دو نقش اساسی شکل میگیرد: نقش تاریخی روحانیت منتقد قدرت و مدافع حقوق مردم؛ و نقش جدید آن در جایگاه بخشی از ساختار سیاسی و حامی نظام. برخی نظریهپردازان معتقدند که ورود روحانیت به عرصه سیاست و حمایت از نظام، موجب کاهش اعتبار و پایگاه مردمی آن شده است. استدلال ایشان بر این مبنا است که حمایت از قدرت، الزامات و محدودیتهایی را ایجاد میکند که با نقش انتقادی و مستقل روحانیت تعارض دارد.
در مقابل، تجربههای عینی نشان میدهند که این تعارض، همیشگی و مطلق نیست. مشاهدات میدانی، از جمله نمونههای موفق حضور عالمان در عرصههای مختلف، از امکان جمع این دو نقش حکایت میکند.
در جریان هجرت تبلیغی ماه محرم امسال، حضوری پرشور و تأثیرگذار مردم را در شهر پلدختر دیدم. امامجمعه انقلابی و دینشناس این شهر، نقشی بیبدیل در بین مردم ایفا میکرد. او نه تنها در جایگاه یک عالم دینی به تبیین معارف میپرداخت، بلکه با روحیه مردمداری، پیگیری مشکلات روزمره شهروندان و تلاش برای گرهگشایی از امور آنان، توانسته بود جایگاه رفیعی در دل مردم کسب کند. این حضور، در کنار حمایت از سیاستها و برنامههای نظام اسلامی در شهرستان، تصویری روشن از امکان جمع بین این دو نقش را به نمایش میگذاشت. امامجمعه پلدختر، نه تنها محبوبیت خود را از دست نداده بود؛ بلکه الگویی از یک روحانی کارآمد، مردمی و در عین حال، پایبند به آرمانهای نظام را نشان میداد.
این رویکرد، نیازمند بازتعریف مفهوم «سیاست» است. اگر سیاست صرفاً به معنای کسب و حفظ قدرت باشد، ورود روحانیت به این عرصه، میتواند با چالشهای جدی مواجه شود؛ اما اگر سیاست به معنای تدبیر امور جامعه و خدمت به مردم بر اساس ارزشهای دینی تعریف شود، روحانیت با اتکا به مبانی اخلاقی و فقهی، میتواند نقش مؤثری در این عرصه ایفا کند.
جمع این دو نقش، مستلزم برخورداری از صلاحیتهای خاص است. یکم دینشناسی عمیق و مبتنی بر فهم صحیح از مقاصد شریعت؛ دوم روحیه مردمداری و ارتباط مؤثر با جامعه؛ سوم توانایی گرهگشایی از مشکلات و پاسخگویی به نیازهای مردم و چهارم پایبندی به ارزشهای نظام اسلامی، همراه با حفظ استقلال فکری و انتقاد سازنده.
با این وصف، تقلیل نقش روحانیت به یکی از این دو قطب (حمایت یا انتقاد) رویکردی سادهانگارانه است. روحانیت در نظام اسلامی، میتواند و باید هر دو نقش را ایفا کند؛ مشروط بر آنکه با اتکا به صلاحیتهای ذاتی و با رویکردی متعهدانه و مسئولانه عمل کند. این جمعپذیری، نه تنها ممکن، بلکه برای تحقق اهداف نظام اسلامی ضروری است. نادیده گرفتن این واقعیت، به تقلیل نقش روحانیت و محروم کردن جامعه از ظرفیتهای عظیم این نهاد میانجامد.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ[ مشاهده کل متن ]ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
شانزدهمین جلد کتاب «گلشن ابرار» با هدف پاسداشت میراث علمی نخبگان جهان تشیع و پاسخ به شبهات پیرامون غنای فرهنگی و تمدنی روحانیت، در ۷۱۲ صفحه توسط انتشارات پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم (ع) منتشر و روانه بازار نشر شد.