X
یادداشت | رضا طراوت
گفتگوی اختصاصی کارگروه اجتماعی-سیاسی انجمن راحل با حسین کمیلی(مسؤل مرکز تخصصی مهاجرین بنیاد فرهنگی خاتم الاوصیا)
یادداشت | ناصر عزیزی عضو اندیشهورز گروه امت و تمدن پژوهشکدۀ باقرالعلوم علیه السلام
یادداشت | احمد کوثری مدیرگروه امت و تمدن پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم (علیهالسلام)
یادداشت | احمد کوثری مدیر گروه امت و تمدن پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم علیه السلام
یادداشت | احمد کوثری مدیرگروه امت و تمدن پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم (علیه السلام)
یادداشت | علیرضا مؤمن آرانی مدیرگروه تجربهنگاری فرهنگی پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم علیهالسلام
یادداشت | محمدجواد فلاح مدیر گروه مطالعات خانواده پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم علیهالسلام
یادداشت | حمیدرضا باقری
تحلیلی بر تغییر میدان نبرد بر اساس بیانات امام خامنهای
یادداشت | احمد کوثری مدیر گروه امت و تمدن پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم علیهالسلام
مقاله | دکتر کامیار صداقتثمرحسینی منتشر شده در نخستین شماره دوفصلنامه «امت و تمدن»
یادداشت | احمد کوثری مدیر گروه امت و تمدن پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم(علیهالسلام)
مقاله | ایوب شافعیپور منتشر شده در نخستین شماره دوفصلنامه «امت و تمدن»
مقاله | فرشاد مرادی منتشر شده در نخستین شماره دوفصلنامه «امت و تمدن»
یادداشت | احمد کوثری مدیر گروه امت و تمدن پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم (علیهالسلام)
یادداشت | زهرا ابراهیمزاده پژوهشگر کارگروه مطالعات فضای مجازی پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم علیهالسلام
نشست علمی ـ پژوهشی «اهلبیت(ع) در سنت عثمانی» با هدف بررسی جایگاه و بازتاب معارف اهلبیت(ع) در میراث فکری و فرهنگی امپراتوری عثمانی و گفتوگوی علمی درباره ابعاد تاریخی و تمدنی این موضوع، به همت پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم برگزار شد. در حاشیه این برنامه نیز از مستند «اهلبیت(ع) در موسیقی عثمانی» از مجموعه «شکوه ارادت» رونمایی شد.
چهاردهمین جلسه از سلسلهنشستهای علمی «پدر_پسری» با موضوع «پدرـپسری از اقتدار تا صمیمیت» با ارائه حجتالاسلام والمسلمین دکتر مجید دهقان به همت کارگروه مطالعات خانواده پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم(ع) و به میزبانی دانشگاه ادیان و مذاهب برگزار شد.
سیزدهمین جلسه از سلسلهنشستهای علمی «پدر_پسری» با موضوع «پدرـ پسری از سنت تا مدرنیته» با ارائه سرکار خانم دکتر سمیه عرب خراسانی، به همت کارگروه مطالعات خانواده پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم(ع) و به میزبانی دانشگاه ادیان و مذاهب برگزار شد.
مرحله دوم سلسلهنشستهای علمی «رابطه پدر–پسری در آیینه علم و دین» با عنوان «در مسیر مرد شدن» به همت پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم و با هدف بازخوانی علمی و دینی نقش پدر در تربیت هویتی، اخلاقی و اجتماعی پسران، در ماه مبارک رمضان بهصورت حضوری و مجازی برگزار میشود.
دوازدهمین جلسه از سلسله نشستهای مجازی «رابطه پدرپسری در آینه علم و دین» با موضوع نقش پدران در هویتبخشی به فرزندان پسر با ارائه حجتالاسلام دکتر حجتالله صفری برگزار شد؛ نشستی که با تمرکز بر جایگاه پدر در شکلدهی هویت مردانه، تحولات عوامل تربیتی در عصر رسانه و راهکارهای تقویت ارتباط پدر و فرزند، به بررسی ابعاد روانشناختی و تربیتی این مسئله پرداخت.
یازدهمین جلسه از سلسله نشستهای مجازی «رابطه پدرپسری در آینه علم و دین» با موضوع نقش پدر در تربیت و ایجاد هویت مردانه در پسران با ارائه حجتالاسلام دکتر رضا شاهمنصوری برگزار شد؛ نشستی که با تمرکز بر جایگاه تربیتی پدر، چالشهای هویت مردانه در نسل جدید و راهکارهای تقویت نقش پدر در خانواده، به بررسی ابعاد تربیتی و اجتماعی این مسئله پرداخت.
پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم(ع) با هدف بازخوانی توانمندیهای دانش عرفان در پاسخگویی به گرههای کور تمدن معاصر، همایشی با عنوان «امتداد اجتماعی عرفان در ساحت تمدنی و نسبت آن با نظام حکمرانی جمهوری اسلامی ایران؛ چالشها و فرصتها» برگزار میکند.
هفتمین جلسه از سلسلهنشستهای «پدر–پسری» با موضوع «بررسی انتقادی جایگاه پدر در رسانه و بیان نقش پدر در چالشهای زیست مجازی پسران» با ارائه دکتر رامین تبرائی برگزار شد؛ نشستی که با تمرکز بر نحوه بازنمایی نقش پدر در رسانهها، پیامدهای تربیتی آن و راهکارهای تقویت جایگاه پدر در عصر رسانه، به بررسی چالشهای هویتبخشی نسل جدید پرداخت.
هشتمین جلسه از سلسلهنشستهای علمی «پدر–پسری» با موضوع «چالشهای زیست کودکان، نوجوانان و جوانان در عرصه بازیهای دیجیتالی و رسانههای نوین» با ارائه حجتالاسلام دکتر حبیب بنیسی و به همت پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم در دانشکده صداوسیما برگزار شد؛ نشستی که با تأکید بر تبدیل بازیهای دیجیتال به بخشی از «زیست دیجیتال»، بر ضرورت شناخت، حضور فعال و تعامل تربیتی پدران در این عرصه برای هدایت هویتی نسل جدید تأکید داشت.
کتاب «رهیافتهای توحیدی با رویکرد تربیتی» اثر حجتالاسلام والمسلمین میثم قاسمی در بیستوهفتمین همایش کتاب سال حوزه، بهعنوان اثری شایسته تحسین معرفی شد. این کتاب با تمرکز بر کارکردهای عملی اندیشه توحیدی، تربیت فردی و اجتماعی انسان را از منظر توحید تحلیل و راهکارهایی برای سامانبخشی زندگی و تقویت تربیت دینی ارائه میدهد.
دهمین جلسه از سلسلهجلسات علمی «پدر–پسری» با موضوع بررسی تجربهنگارانه نقش پدر در تربیت پسران در دو جامعه ایران و افغانستان به همت پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم علیهالسلام برگزار شد؛ نشستی که در آن دکتر امانالله فصیحی با تکیه بر مشاهدات میدانی و تجربههای زیسته خود، به مقایسه جایگاه پدر، ساختار خانواده و نقش آن در شکلگیری هویت مردانه و تربیت اجتماعی پسران در این دو جامعه پرداخت.
نهمین جلسه از سلسلهنشستهای علمی «پدر–پسری» با موضوع بررسی مقایسهای نقش پدر در خانواده و تربیت پسران در ایران و جهان، با ارائه دکتر امیرمجتبی ادیب بهروز و به همت پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم علیهالسلام در دانشگاه باقرالعلوم قم برگزار شد و طی آن بر جایگاه بنیادین خانواده و نقش محوری پدر در شکلگیری هویت اجتماعی پسران تأکید شد.
ششمین جلسه از سلسلهجلسههای علمی «پدر_پسری» با موضوع نقش پدران در انتقال ارزشهای اجتماعی به پسران، به همت پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم در دانشگاه معارف اسلامی قم برگزار شد و در آن حجتالاسلام محمدرضا بنیانی بر نقش بنیادین رابطه پدر و پسر در شکلگیری ارزشهای اجتماعی و مسئولیتپذیری نسل نوجوان تأکید کرد.
پنجمین جلسه از سلسلهجلسههای علمی «پدر_پسری» به همت پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم در دانشگاه معارف اسلامی قم برگزار شد و در آن محمدجواد فلاح با تأکید بر نقش بنیادین پدران در تربیت پسران، مسئولیتپذیری نوجوانان را از عوامل کلیدی سلامت خانواده و جامعه دانست.
کتاب «حاج آقا روحالله» با اتکا به اسناد تاریخی و خاطرات متنوع، به بررسی ابعاد کمتر دیدهشدهای از حیات علمی و اجتماعی امام خمینی(ره) میپردازد؛ از درسهای اخلاق و فلسفه تا نخستین تقریرهای مفصل ولایت فقیه در حوزه علمیه قم.
یادداشت | زهرا ابراهیم زاده پژوهشگر کارگروه مطالعات فضای مجازی پژوهشکده باقرالعلوم علیه السلام
در فرهنگ ما هنوز کلماتی وجود دارند که عطر خاک و زمین را با خود حمل میکنند؛ واژههایی که ردّی از رطوبت زمین و دستهای بینام در آنها مانده است. یکی از آنها «واره» است؛ واژهای که دکتر مرتضی فرهادی از دل روستاهای ایران بیرون کشید تا نشان دهد همیاری در این سرزمین تنها یک عادت اقتصادی یا مذهبی نبوده، بلکه نحوهای از زیستن بوده است. واره، به تعبیر او، نظامی از مهرِ بیچشمداشت و اعتماد متقابل است؛ جهانی که در آن انسانها با هم زندگی میکنند نه از سر نیاز، که از سر پیوند.
اقتصاد اخلاقی در برابر اقتصاد بازار اما این پیوندها در زیست شهری امروز، بهتدریج از هم گسستهاند. محلهها به خوابگاه تبدیل شدهاند، مسجدها کمرونق شدهاند و ارتباطات انسانی در هیاهوی سرعت، به تبادلاتی کوتاه و مصرفی فروکاسته شده است. در چنین جهانی، سخن گفتن از واره، نوعی یادآوری است؛ یادآوری این که میتوان دوباره در مدار مهر زیست. واره در نگاه فرهادی، تنها یک سنت نذری یا خیرخواهانه نیست، بلکه یک منطق فرهنگی است. در این نظام، هر کنش اجتماعی بر اساس دو اصل شکل میگیرد؛ نخست، اعتماد به نیت خیر دیگری، و دوم، ارزش یافتنِ عمل بخشش بهخاطر خود آن. فرد در واره کمک میکند، زیرا بودن در شبکهی خیر را نوعی افتخار میداند؛ نه به امید پاداش یا دیدهشدن. بههمین دلیل، واره بیش از آنکه یک نظام اقتصادی باشد، یک «اقتصاد اخلاقی» است؛ اقتصادی که در آن «سرمایه»ی اصلی، پیوند و معناست. در روزگار پیشامدرن، این منطق در ساختار زندگی محلی جریان داشت؛ همسایهای که سهمی از گندمش را به دیگری میداد، زنانی که برای یکدیگر شیر میدوشیدند، جوانانی که در ساخت خانهی تازهداماد کمک میکردند. واره یعنی جامعهای که در آن «تو» و «من» هنوز از هم جدا نشدهاند.
پلتفرمهای بیروح و فرصت بازآفرینی در شهرهای امروز، این منطق به حاشیه رانده شده است. پلتفرمهای دیجیتال، هرچند ارتباط را آسانتر کردهاند، اما عمدتاً بر منطق دیگری استوارند؛ مبادله، امتیاز، سود و مصرف. در چنین فضاهایی، انسانها نه برای پیوند، که برای کسب نفع یا اعتبار مجازی عمل میکنند. ما در جهان شبکهای زندگی میکنیم، اما شبکههایمان اغلب بیروحاند؛ هیچ حسّی از «همبودن» در آنها نیست. از همینجا، ایدهای برای بازسازی پلتفرمها معنا پیدا میکند؛ تلاشی برای بازگرداندن روح واره به زیست دیجیتال و ساختن بستری که در آن تکنولوژی در خدمت اخلاق تعاون قرار گیرد، نه برعکس.
بازآفرینیِ «واره» در قالب دیجیتال پلتفرمی که بر منطق واره بنا شود، تنها یک ابزار ارتباطی نیست. آن میتواند به یک اکوسیستم همیاری دیجیتال تبدیل شود؛ جایی که «مرابطه»ها بازتاب همان روح واره باشند. در واره، یک نفر نیت میکند کاری جمعی انجام دهد؛ مثلاً ساختن پلی کوچک، برگزاری روضه یا کمک به یک نیازمند. در پلتفرم، همین روح به شکل ایجاد یک «درخواست مرابطه» بازآفرینی میشود. مرابطه، یعنی دعوتی عمومی برای همکاری در کاری که نفعش از مرز فرد فراتر میرود. هر کاربر میتواند نقش خود را اعلام کند؛ یکی مکان میدهد، دیگری زمان، سومی تخصص و چهارمی دستهایش را. در واره، هیچکس «ناظر» نیست؛ همه «یار» هستند.
جامعۀ مرابط از این منظر، این ایده چیزی شبیه به یک «نقشهی زندهی وارهها» است؛ جایی که مرابطههای مسجد، هیئت، پایگاه، کتابخانه و حتی کسبه، همگی بر یک نقشه دیده میشوند. این نقشه، تصویری از زیست جمعی بازسازیشده و نوعی حافظهی زنده از خیرهای جاری در شهر است. اگر پلتفرم واقعاً حامل روح واره شود، از منطق بازار فاصله میگیرد. امتیازدهی و رتبهبندیها دیگر به رقابت نمیانجامد و کاربران به مشارکتهای بیمنت میپردازند. محور بنیادین این جمعها، نه افراد، بلکه نهادهای اصیل محلی است؛ مسجد، هیئت، کتابخانه و خانهی فرهنگ. این فضاها در حکم «گرههای واره» عمل میکنند. هدف از چنین پلتفرمی، تنها فعال کردن کاربران نیست، بلکه بازآفرینی «جامعهی مرابط» است؛ جامعهای که اعضایش در پیوندی دائمی از خیرخواهی، اعتماد و همدلی به سر میبرند. در این جامعه، مرابطهها جای لایکها را میگیرند و دیده شدن نه بهواسطهی تصویر، که بهواسطهی حضور و خدمت معنا پیدا میکند. در دنیایی که همهچیز به سرعت از هم میگسلد، واره به ما یادآوری میکند که هنوز میتوان زیست جمعی را بازآفرید؛ نه در گذشته، بلکه در اکنونِ دیجیتال. پلتفرمی که با روح واره ساخته شود، دیگر صرفاً یک اپلیکیشن نخواهد بود؛ بلکه نهاد فرهنگی نوین است؛ جایی که انسانها، دوباره «با هم» معنا میگیرند، نه منفرد و تنها.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ[ مشاهده کل متن ]ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
کتاب «طلبههای ساحلی؛ تجربهنگاری تبلیغ دینی کنار دریا» اثر محمدامین فرجی، روایتی مستند از یک تجربه متفاوت تبلیغی است که با حضور جمعی از طلاب در فضای عمومی شکل گرفت. این اثر تلاش دارد شیوههای نوین ارتباط دینی با مخاطبان، بهویژه نسل جوان، را در کنار تحلیل فرصتها، چالشها و دستاوردهای این تجربه فرهنگی، تبیین کند.
کتاب «وعظ و نغز: تجربهنگاری زندگی یک بانوی مبلغ» به قلم محمدامین فرجی توسط انتشارات پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم (علیهالسلام) منتشر و راهی بازار نشر شد.
کتاب «گناهان کبیره در فضای مجازی» با تألیف سید محمد علویزاده و از سوی انتشارات پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم (علیهالسلام) منتشر شده است.
کتاب «احکام اعتکاف» با رویکردی موضوعی و کاربردی، مجموعهای منسجم از مسائل فقهی اعتکاف را بر پایه فتاوای ۱۲ تن از مراجع عظام تقلید ارائه میکند. این اثر که به همت پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم علیهالسلام تدوین شده، میکوشد با ساختاری نظاممند و دسترسپذیر، پاسخگوی نیاز مبلغان دینی و عموم مخاطبان در مواجهه با احکام اعتکاف باشد.