به گزارش روابط عمومی پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم (ع)، حجت‌الاسلام سعید احمدی، نویسنده و پژوهشگر حوزوی، در مراسم رونمایی از کتاب «ایل‌سو؛ روایت تبلیغ عشایری» که در سالن جلسات پژوهشکده برگزار شد، با اشاره به ضرورت توجه به وضعیت عشایر و فعالیت‌های تبلیغی در میان این قشر اظهار کرد: یکی از موضوعاتی که در ارتباط با مسئولیت ما در عرصه تبلیغ دین باید مورد توجه قرار گیرد، وضعیت تبلیغ دینی در مناطق عشایری است؛ چرا که در این زمینه نیز با محدودیت‌ها و محرومیت‌های متعددی مواجه هستیم و در طول سال‌های گذشته، توجه کافی به این عرصه صورت نگرفته است.
ضرورت توجه بیشتر حوزه علمیه به تبلیغ در میان عشایر
نویسنده کتاب «ایل‌سو؛ روایت تبلیغ عشایری» با اشاره به تجربه بیش از یک دهه فعالیت تبلیغی در مناطق عشایری بیان کرد: بنده بیش از یک دهه در کنار دوستان و بزرگوارانی که در عرصه تبلیغ عشایری فعالیت داشته‌اند، مشغول خدمت بوده‌ام و این فعالیت‌ها همچنان ادامه دارد.
حجت‌الاسلام احمدی با بیان اینکه کتاب «ایل‌سو» حاصل توجه به تجربه‌ها و خاطرات مبلغان فعال در مناطق عشایری است، خاطرنشان کرد: افرادی که سال‌ها در این عرصه فعالیت کرده‌اند، به‌ویژه سرگروه‌های تبلیغی و مبلغان حاضر در مناطق عشایری، تلاش‌های ارزشمندی داشته‌اند؛ هرچند بسیاری از این فعالیت‌ها چندان شناخته‌شده نبوده و کمتر درباره آنها سخن گفته شده است.
وی ادامه داد: ما تلاش کردیم با تکیه بر خاطرات و تجربه‌های این عزیزان، بخشی از فعالیت‌های تبلیغی انجام‌شده در مناطق عشایری را ثبت و در قالب یک اثر مکتوب در اختیار علاقه‌مندان قرار دهیم.
ناآشنایی برخی مبلغان با اقتضائات زندگی عشایری
این پژوهشگر حوزوی با اشاره به ضرورت آشنایی مبلغان با ویژگی‌های فرهنگی و اجتماعی عشایر گفت: متأسفانه برخی از مبلغان با شیوه‌ها و اقتضائات خاص تبلیغ در میان عشایر آشنایی کافی نداشتند و همین مسئله گاهی مشکلاتی را در روند فعالیت‌های تبلیغی ایجاد می‌کرد.
وی افزود: افرادی که در این عرصه فعالیت می‌کردند، به منابعی نیاز داشتند که بتوانند از طریق آنها با شرایط زندگی عشایری، ویژگی‌های فرهنگی این جامعه و روش‌های متناسب با تبلیغ در میان این قشر آشنا شوند.
حجت‌الاسلام احمدی با بیان اینکه مواجهه با جامعه عشایری نیازمند شناخت دقیق‌تری از شرایط زندگی و فرهنگ این مردم است، اظهار کرد: عشایر از برخی جهات با شیوه زندگی معمول در شهرها تفاوت دارند و همین تفاوت‌ها ممکن است ارتباط اولیه با آنان را برای مبلغان دشوار کند. ازاین‌رو، مبلغی که وارد این عرصه می‌شود، باید شناخت مناسبی از شرایط اجتماعی، فرهنگی و سبک زندگی عشایر داشته باشد.
وی در ادامه خاطرنشان کرد: دوستانی که سال‌ها در این زمینه فعالیت کرده‌اند، بارها بر ضرورت تدوین چنین اثری تأکید داشتند و معتقد بودند تجربه‌های به‌دست‌آمده در میدان تبلیغ باید ثبت شود تا دیگران نیز بتوانند از آنها بهره ببرند.
تبلیغ عشایری؛ فراتر از سخنرانی و فعالیت‌های دینی
نویسنده کتاب «ایل‌سو» با اشاره به ابعاد مختلف تجربه‌های میدانی مبلغان در مناطق عشایری تصریح کرد: حضور در میان عشایر صرفاً به انجام فعالیت‌های تبلیغی و بیان مطالب دینی محدود نمی‌شود؛ بلکه این حضور فرصتی برای مشاهده، شناخت و مطالعه ابعاد مختلف زندگی این مردم است.
وی ادامه داد: گاهی ساعت‌ها در مقابل مردم عشایر می‌نشستیم و به رفتارها، آداب و رسوم، روابط اجتماعی، آیین‌های سوگواری و شادی، موسیقی، پوشش، نوع تغذیه و حتی شیوه‌های طبابت و درمان آنان توجه می‌کردیم و درباره این مسائل به تأمل می‌پرداختیم. این مواجهه مستمر و نزدیک، به‌تدریج زمینه شکل‌گیری نوعی شناخت میدانی از جامعه عشایری را فراهم کرد و برداشت‌ها و یافته‌های ارزشمندی در اختیار ما قرار داد.
وی با تأکید بر اینکه این تجربه‌ها می‌تواند برای دیگر مبلغان نیز مفید باشد، اظهار کرد: علاقه‌مند بودیم آنچه را در طول این سال‌ها درباره عشایر آموخته‌ایم، به رشته تحریر درآوریم تا این شناخت صرفاً در حد خاطرات شخصی باقی نماند و دیگران نیز بتوانند از آن استفاده کنند.
چرا روایت خاطرات تبلیغی برای تدوین کتاب انتخاب شد؟
این پژوهشگر حوزوی با اشاره به ضرورت انتخاب ساختاری مناسب برای ارائه تجربه‌های تبلیغی گفت: برای تدوین این اثر، به دنبال ساختاری بودیم که در عین برخورداری از اعتبار و محتوای پژوهشی، بتواند مطالب را به شکلی روشن و قابل‌فهم به مخاطبان منتقل کند؛ به‌گونه‌ای که افراد مختلف، از جمله مبلغان و علاقه‌مندان به شناخت جامعه عشایری، بتوانند به‌راحتی از آن بهره ببرند.
وی افزود: پس از بررسی‌های انجام‌شده، به این نتیجه رسیدیم که قالب روایت خاطرات تبلیغی می‌تواند برای انتقال این تجربه‌ها مناسب باشد؛ زیرا در این قالب، تجربه‌های ارزشمند و اثرگذار مبلغان به‌صورت عینی‌تر ارائه می‌شود و مخاطب می‌تواند با موقعیت‌ها، مسائل و شرایط واقعی فعالیت تبلیغی در میان عشایر آشنا شود.
حجت‌الاسلام احمدی خاطرنشان کرد: تلاش کردیم تجربه‌هایی را که حاصل سال‌ها حضور و فعالیت میدانی است، در قالبی روایت‌محور گردآوری کنیم تا مبلغان دینی بتوانند از این تجربه‌ها در فعالیت‌های آینده خود بهره بگیرند.
وی با قدردانی از مبلغان و افرادی که تجربه‌ها و خاطرات خود را در اختیار تدوین‌کنندگان کتاب قرار داده‌اند، اظهار کرد: ارزش این اثر در آن است که تلاش‌های افرادی را بازتاب می‌دهد که شاید فعالیت‌هایشان کمتر در معرض دید قرار گرفته باشد، اما در عرصه تبلیغ دینی در مناطق عشایری نقش‌آفرینی کرده‌اند.
«ایل‌سو»؛ اثری در حوزه ایران‌شناسی و شناخت اقوام ایرانی
حجت‌الاسلام احمدی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به ابعاد فرهنگی و اجتماعی این اثر گفت: کتاب «ایل‌سو» را نمی‌توان صرفاً اثری درباره تبلیغ دینی دانست؛ بلکه این کتاب از جهاتی در حوزه ایران‌شناسی نیز قرار می‌گیرد، چرا که بخشی از ویژگی‌های فرهنگی، اجتماعی و شیوه زندگی یکی از جوامع دیرپای ایران را به تصویر می‌کشد.
وی با تأکید بر قدمت تاریخی جامعه عشایری افزود: عشایر از جمله گروه‌های دیرینه در جامعه ایران به شمار می‌روند و شناخت تاریخ، فرهنگ، آداب و رسوم و شرایط زندگی آنان می‌تواند به شناخت دقیق‌تر پیشینه و هویت فرهنگی کشور کمک کند. هنگامی که انسان از نزدیک با زندگی عشایر آشنا می‌شود، درمی‌یابد که در کنار ظرفیت‌های طبیعی و فرهنگی ارزشمند این مناطق، محرومیت‌های متعددی نیز وجود دارد که باید مورد توجه قرار گیرد.
محرومیت‌های عمیق در برخی مناطق عشایری
در ادامه این مراسم حجت‌الاسلام عبداللهی دبیر نشست با اشاره به مشاهدات خود از وضعیت زندگی در برخی مناطق عشایری اظهار کرد: در جریان حضور در این مناطق، گاهی با شرایطی مواجه می‌شدیم که نشان می‌داد محرومیت‌های موجود، صرفاً به کمبود امکانات مادی محدود نیست و در برخی موارد، مردم حتی از آگاهی و شناخت کافی درباره امکانات و خدماتی که می‌توانند از آنها برخوردار باشند، محروم مانده‌اند.
وی افزود: در سفرهای تبلیغی، امکانات و اقلام مختلفی از جمله اسباب‌بازی، بذر گیاهان، دارو و برخی وسایل موردنیاز را همراه خود می‌بردیم تا در حد توان به مردم کمک کنیم؛ اما در بعضی موارد، با شرایطی مواجه می‌شدیم که نشان می‌داد مسئله محرومیت بسیار عمیق‌تر از آن چیزی است که در نگاه نخست تصور می‌کردیم.
این مبلغ حوزوی با اشاره به نمونه‌ای از این وضعیت بیان کرد: در یکی از مناطق، مردم با مشکلاتی در زمینه امکانات بهداشتی و خدمات اولیه مواجه بودند؛ به‌گونه‌ای که حتی تصور و شناخت روشنی از ضرورت وجود برخی امکانات و خدمات در زندگی روزمره آنان شکل نگرفته بود. در چنین شرایطی، صرفاً تأمین یک وسیله یا ارائه کمک مادی کافی نیست، بلکه باید برای ایجاد زیرساخت‌ها و فراهم‌کردن امکانات موردنیاز نیز اقدام شود.
این پژوهشگر حوزه علمیه قم با تأکید بر اینکه محرومیت فرهنگی نیز باید در کنار محرومیت مادی مورد توجه قرار گیرد، خاطرنشان کرد: گاهی انسان در مواجهه با این مناطق درمی‌یابد که محرومیت‌های فرهنگی و کمبود آگاهی درباره امکانات و شیوه‌های بهتر زندگی، ابعاد گسترده‌ای دارد و چه‌بسا در برخی زمینه‌ها، آثار آن از محرومیت مادی نیز عمیق‌تر باشد.
وی با اشاره به ضرورت توجه جدی‌تر به وضعیت این مناطق گفت: هنگامی که از نزدیک با شرایط زندگی مردم عشایر آشنا می‌شویم، بهتر می‌توانیم ابعاد مشکلات و نیازهای آنان را درک کنیم و دریابیم که برای رفع محرومیت‌ها، به برنامه‌ریزی و اقداماتی فراتر از کمک‌های مقطعی نیاز است.
ضرورت ثبت تجربه‌های میدانی برای نسل‌های آینده
حجت‌الاسلام عبداللهی با ابراز امیدواری نسبت به تأثیرگذاری کتاب «ایل‌سو؛ روایت تبلیغ عشایری» گفت: امیدواریم این تلاش هرچند کوچک، در مسیر توجه بیشتر به تبلیغ عشایری و شناخت بهتر این جامعه مؤثر باشد و بتواند مورد استفاده مبلغان، پژوهشگران و علاقه‌مندان قرار گیرد.
وی با اشاره به حضور استادان، شخصیت‌های علمی و مبلغان فعال در مناطق عشایری در این مراسم اظهار کرد: حضور استادان و شخصیت‌های ارزشمندی که هر یک در عرصه تبلیغ، قلم و ادبیات جایگاه برجسته‌ای دارند، برای ما مایه افتخار است. همچنین امیدواریم مبلغان فعال در مناطق عشایری بتوانند از این اثر و تجربه‌های گردآوری‌شده در آن بهره بگیرند.
طبیعت و جغرافیای بومی در خدمت داستان‌نویسی
در ادامه این مراسم حجت‌الاسلام والمسلمین حسن‌زاده آملی با تأکید بر اهمیت واژگان بومی، ظرفیت‌های زبانی و توصیف عناصر طبیعی در ادبیات داستانی، گفت: استفاده هنرمندانه از زبان مردم مناطق مختلف و به‌کارگیری جمله‌های کوتاه و آهنگین، نقش مهمی در جذابیت و روانی روایت‌های داستانی دارد. در این اثر این موضوع رعایت شده است.
واژگان بومی؛ سرمایه‌ای برای غنای زبان و ادبیات
فرزند علامه حسن‌زاده آملی (ره) با اشاره به اهمیت واژگان در فرهنگ و ادبیات اظهار داشت: غنای فرهنگی ملت‌ها صرفاً به استفاده از واژه‌های متعدد وابسته نیست، بلکه چگونگی به‌کارگیری واژگان در نثر، آثار ادبی و روایت‌های داستانی نیز اهمیت فراوانی دارد.
وی افزود: توجه به ظرفیت‌های زبانی مناطق مختلف کشور و بهره‌گیری از واژه‌ها و اصطلاحات رایج در میان مردم، می‌تواند به غنای ادبیات داستانی کمک کند. نویسندگانی که با زبان و فرهنگ بومی آشنایی دارند، این ظرفیت را در آثار خود به نمایش می‌گذارند. مثلاً در این اثر از کلمه بازگشت به خوبی استفاده شده است.
جمله‌های کوتاه و آهنگین؛ عاملی برای روانی روایت
این پژوهشگر حوزوی با اشاره به برخی ویژگی‌های نگارشی آثار داستانی خاطرنشان کرد: یکی از نکات قابل توجه در این زمینه، استفاده از جمله‌های کوتاه و تنظیم آهنگ روایت برای افزایش سرعت پیشرفت داستان است. به‌کارگیری توصیفات کوتاه و متناسب با فضای داستان، در کنار استفاده از تعبیرهای مناسب، می‌تواند به روان‌تر شدن متن و افزایش جذابیت آن برای مخاطب کمک کند.
حجت‌الاسلام والمسلمین حسن‌زاده آملی همچنین به اهمیت انتخاب دقیق واژگان و استفاده از تعبیرهای متناسب با موقعیت‌های داستانی اشاره کرد و افزود: نویسنده باید بتواند حالت‌های درونی شخصیت‌ها، از جمله تردید، اندوه و هیجان را با زبان مناسب و تعابیری تأثیرگذار به مخاطب منتقل کند.
وی با اشاره به اهمیت بهره‌گیری از عناصر طبیعی در ادبیات داستانی بیان کرد: توصیف محیط زندگی، طبیعت و ویژگی‌های جغرافیایی مناطق مختلف، از ظرفیت‌هایی است که می‌تواند به روایت‌های داستانی هویت و جذابیت بیشتری ببخشد.
این استاد حوزه با اشاره به تفاوت ظرفیت‌های داستان‌های شهری و روستایی اظهار داشت: در برخی مناطق، طبیعت و عناصر بومی همچنان حضور پررنگی در زندگی مردم دارند و نویسنده می‌تواند با شناخت دقیق این عناصر، از آنها در فضاسازی و پیشبرد داستان استفاده کند. در صورت توصیف هنرمندانه، می‌توانند به عناصر مؤثر در شکل‌گیری فضای داستان تبدیل شوند.
توجه به اصطلاحات محلی و ویژگی‌های فرهنگی اقوام
حجت‌الاسلام والمسلمین حسن‌زاده آملی با تأکید بر اهمیت شناخت زبان و فرهنگ اقوام مختلف، به کاربرد واژه‌ها و اصطلاحات بومی در آثار داستانی اشاره کرد و گفت: آشنایی با زبان محلی و انتقال درست اصطلاحات رایج در میان مردم، به نویسنده کمک می‌کند تا فضای فرهنگی و اجتماعی یک منطقه را دقیق‌تر به تصویر بکشد.
وی با اشاره به ظرفیت‌های فرهنگی و زبانی قوم بختیاری خاطرنشان کرد: توجه به واژه‌ها، تعبیرها و ویژگی‌های فرهنگی اقوام، می‌تواند زمینه‌ساز خلق آثاری باشد که علاوه بر ارزش ادبی، از منظر زبان‌شناسی و مطالعات فرهنگی نیز اهمیت دارند.
ضرورت توجه به ویرایش و رعایت اصول نگارش
این پژوهشگر حوزوی در بخش دیگری از سخنان خود به اهمیت ویرایش آثار ادبی پرداخت و بر ضرورت توجه به اصول و مبانی نگارش در فرایند آماده‌سازی کتاب برای انتشار تأکید کرد.
وی با اشاره به نقش ویراستار در حفظ اصالت متن نویسنده اظهار داشت: ویرایش باید با دقت و بر اساس اصول حرفه‌ای انجام شود و در این فرایند، ویژگی‌های زبانی و سبک نگارش نویسنده مورد توجه قرار گیرد.
حجت‌الاسلام والمسلمین حسن‌زاده آملی همچنین بر ضرورت دقت در انتخاب واژگان و کاربرد درست آنها تأکید کرد و افزود: استفاده از واژه‌ها و تعبیرهای رایج در آثار نویسندگان بزرگ، به‌تنهایی دلیل بر مناسب بودن کاربرد آنها در هر متن نیست؛ بلکه هر واژه باید با توجه به معنا، بافت و جایگاه خود در جمله به کار گرفته شود.
وی در پایان، بر اهمیت توجه به معنای دقیق واژگان در متون ادبی و تاریخی تأکید کرد و گفت: شناخت کاربردهای مختلف یک واژه در متون کهن و معاصر، می‌تواند به درک بهتر زبان و ارتقای کیفیت نگارش کمک کند.
کتاب «ایل‌سو» روایتگر پیوند عمیق فرهنگ، دینداری و زندگی عشایری بختیاری است
در ادامه این نشست، استاد روشن سلیمانی، نویسنده و پژوهشگر، با اشاره به شخصیت علمی، فکری و فرهنگی حجت‌الاسلام سعید احمدی، نویسنده کتاب «ایل‌سو»، اظهار کرد: ایشان روحانی‌ای استوار، برخوردار از اندیشه‌ای روشن و دارای قلمی شاعرانه است. علاقه به کشاورزی و زندگی روستایی و عشایری، در کنار تجربه زیسته در میان عشایر، به او شناختی نزدیک و ملموس از این شیوه زندگی بخشیده است؛ شناختی که همچنان در ارتباط او با جامعه عشایری، به‌ویژه عشایر بختیاری، نمایان است.
وی افزود: شناخت فرهنگ عشایری تنها با مطالعه کتاب‌ها و آگاهی‌های نظری به دست نمی‌آید؛ بلکه حضور در میان مردم، تجربه زندگی آنان و آشنایی با جزئیات روابط اجتماعی و فرهنگی، درک عمیق‌تری از این جامعه ایجاد می‌کند. جت‌الاسلام احمدی، افزون بر برخورداری از مطالعات و آگاهی‌های فرهنگی، با حضور در میان مردم عشایر، ظرفیت‌ها و ظرافت‌های این فرهنگ را از نزدیک شناخته است.
اشعار و روایت‌های شفاهی؛ گنجینه شناخت تاریخ بختیاری
این نویسنده و پژوهشگر با تأکید بر اهمیت شناخت میراث فرهنگی و ادبی قوم بختیاری خاطرنشان کرد: برای شناخت این مردم باید با فردوسی و جایگاه شاهنامه در زندگی آنان آشنا بود؛ چرا که شاهنامه و روایت‌های حماسی، بخشی جدایی‌ناپذیر از فرهنگ و زندگی بختیاری‌هاست. گاه آرامگاه این حکیم بزرگ و یاد و نام او در زندگی و روابط فرهنگی این مردم جایگاهی دارد که رفت‌وآمد و پیوند با آن، حتی از برخی روابط میان خویشاوندان نیز پررنگ‌تر است.
سلیمانی ادامه داد: اشعار بختیاری را باید به‌مثابه گنجینه‌ای شفاهی و دانشنامه‌ای برای شناخت این مردم بزرگ در نظر گرفت. بخش مهمی از تاریخ بختیاری به‌صورت شفاهی حفظ شده و از طریق اشعار، حماسه‌ها، داستان‌های عاشقانه، روایت‌های جنگ‌ها و دیگر سروده‌ها، از نسلی به نسل دیگر انتقال یافته است.
وی با اشاره به نقش شعر و موسیقی در حفظ این میراث فرهنگی بیان کرد: روایت‌های مربوط به شخصیت‌ها، قهرمانان و جنگ‌های مختلف، در قالب اشعار و همراه با موسیقی بازگو می‌شوند و همین پیوند شعر و موسیقی، به ماندگاری این روایت‌ها در حافظه جمعی مردم کمک می‌کند.
این پژوهشگر تصریح کرد: برای شناخت دقیق فرهنگ بختیاری، باید ظرافت‌های فرهنگی، ظرفیت‌های معرفتی و لایه‌های مختلف زندگی مردم را شناخت. آگاهی از این موارد، به‌ویژه برای کسانی که در عرصه تبلیغ دینی فعالیت می‌کنند، اهمیت فراوانی دارد؛ زیرا تبلیغ مؤثر در میان یک جامعه، بدون شناخت زبان، فرهنگ، باورها و شیوه زندگی آن جامعه، به‌درستی شکل نمی‌گیرد.
تبلیغ دینی در میان عشایر؛ فراتر از سخنرانی و ارتباط رسمی
سلیمانی با اشاره به تجربه‌های شخصی خود از زندگی در میان مردم عشایر گفت: من از نزدیک با این جامعه آشنایی داشته‌ام و بخشی از تجربه‌هایم به زندگی در میان آنان بازمی‌گردد. در چنین محیطی، شناخت مردم و آداب و رسومشان صرفاً از طریق مطالعه به دست نمی‌آید؛ بلکه باید در کنار آنان زندگی کرد، با آنان سخن گفت و در شادی‌ها، غم‌ها و مناسبات اجتماعی‌شان حضور داشت.
وی با بیان اینکه شناخت فرهنگ عشایری مستلزم آگاهی از بایدها و نبایدهای زندگی این مردم است، افزود: کسی که می‌خواهد در میان عشایر فعالیت فرهنگی و تبلیغی داشته باشد، باید زبان مادری آنان را بشناسد و بتواند با مردم به زبان خودشان گفت‌وگو کند. این موضوع در برقراری ارتباط صمیمانه و مؤثر با جامعه‌ای که دارای هویت فرهنگی و زبانی ریشه‌دار است، اهمیت ویژه‌ای دارد.
این نویسنده و پژوهشگر خاطرنشان کرد: مردم بختیاری مجموعه‌ای از ویژگی‌های انسانی و اخلاقی همچون غرور، مهربانی، شجاعت، تواضع، مهمان‌نوازی، صبوری، جسارت، رندی، زلالی و ساده‌زیستی را در فرهنگ خود پرورش داده‌اند. شناخت این ویژگی‌ها و رعایت اقتضائات فرهنگی و اجتماعی آنان، برای هر فردی که می‌خواهد با این مردم ارتباط برقرار کند، ضروری است.
شناخت ریشه‌های خانوادگی و تاریخی در کنار حضور میدانی
سلیمانی با اشاره به پیشینه خانوادگی و قومی حجت‌الاسلام والمسلمین سعید احمدی اظهار کرد: ایشان از خانواده‌ای اصیل و برخوردار از پیشینه‌ای شناخته‌شده در میان بختیاری‌هاست و به ایل بزرگ آسترکی و شاخه هفت‌رنگ بختیاری تعلق دارد.
وی با اشاره به جایگاه تاریخی و اجتماعی برخی خاندان‌های بختیاری افزود: در میان مردم این قوم، خاندان‌هایی وجود دارند که به دلیل پیشینه تاریخی، جایگاه اجتماعی و نقش‌آفرینی در تحولات گذشته، از شهرت و اعتبار ویژه‌ای برخوردارند. بخشی از شناخت این جامعه نیز به آگاهی از همین پیشینه‌ها، پیوندهای خانوادگی و مناسبات تاریخی بازمی‌گردد.
این شاعر و پژوهشگر ادامه داد: حجت‌الاسلام احمدی از دل همین فرهنگ برخاسته و با تاریخ و فرهنگ بختیاری، ظرفیت‌های موجود در این جامعه و بایدها و نبایدهای آن آشنایی دارد. او در کنار فعالیت‌های دینی و تبلیغی، به کشاورزی نیز می‌پردازد، با مردم گفت‌وگو می‌کند، در جمع‌های آنان حضور می‌یابد و مناسبات اجتماعی و مهمان‌نوازی را تجربه می‌کند.
سلیمانی تأکید کرد: این ویژگی‌ها ارزشمند است؛ زیرا ارتباط با مردم عشایر، زمانی عمیق و اثربخش خواهد بود که مبلغ دینی، علاوه بر دانش و توانایی علمی، در عمل نیز با زندگی مردم همراه باشد و بتواند از نزدیک با مسائل، دغدغه‌ها و ظرفیت‌های فرهنگی آنان آشنا شود.
سعید احمدی؛ روحانی عشایری با دینداری ریشه‌دار
وی با توصیف ویژگی‌های شخصیتی نویسنده کتاب «ایل‌سو» بیان کرد: سعید احمدی، روحانی‌ای عشایری، مهربان، جسور و صبور و از اصالت و نجابت بختیاری برخوردار است. در تعبیر محلی ما، او فردی شش‌تن‌تیار و کامل‌عیار است؛ شخصیتی که در اندیشه دینی، ریشه‌دار و عمیق، در کردار دینی، اصیل و باوقار و در گفتار نیز صادق است.
سلیمانی افزود: این توصیف‌ها بر پایه شناخت و تجربه شخصی من شکل گرفته است؛ چراکه توفیق داشته‌ام با ایشان هم‌صحبت و هم‌سفر باشم و از نزدیک با شخصیت و شیوه زندگی او آشنا شوم. آنچه درباره او بیان می‌کنم، صرفاً یک برداشت دورادور نیست، بلکه برآمده از معاشرت و تجربه مستقیم است.
وی با اشاره به دیدگاه حجت‌الاسلام والمسلمین حسن‌زاده درباره شخصیت نویسنده کتاب «ایل‌سو» گفت: ایشان درباره سعید احمدی تعابیری همچون روحانی به معنای واقعی کلمه، معلمی ملایم و بی‌ادعا و مؤمنی بی‌ریا را به کار برده‌اند؛ توصیف‌هایی که به‌خوبی می‌تواند بخشی از ویژگی‌های شخصیتی او را نشان دهد.
«ایل‌سو»؛ روایت سرگذشت یک فرهنگ و جلوه‌های دینداری مردم
این نویسنده در ادامه با اشاره به محتوای کتاب اظهار کرد: شاید بهترین توصیف برای این کتاب، توجه به صفا و صداقتی باشد که در روایت‌های آن جریان دارد. «ایل‌سو» تنها بازگویی چند خاطره یا شرح مجموعه‌ای از تجربه‌های تبلیغی نیست، بلکه می‌توان آن را روایتی از سرگذشت مردم، فرهنگ، سنت‌ها و جلوه‌های زندگی دینی جامعه عشایری دانست؛ روایتی که بخشی از گفته‌ها و ناگفته‌های این زندگی را بازتاب می‌دهد.
سلیمانی ادامه داد: این اثر از روحیه بلند و نگاه فرهنگی نویسنده‌ای سرچشمه گرفته است که با مردم زندگی کرده و از نزدیک با جهان فکری و عاطفی آنان آشناست. قلم او همچون زردکوه، استوار و سربلند و در عین حال، مانند چشمه‌های زلال این سرزمین، روان و صمیمی است. زبان شاعرانه و بیان صادقانه او نیز به روایت‌های کتاب حال‌وهوایی ویژه بخشیده است.
وی خاطرنشان کرد: یکی از نکات مهم در شناخت دینداری مردم عشایر، توجه به شیوه بروز و ظهور باورهای دینی در زندگی روزمره آنان است. دینداری این مردم را نمی‌توان صرفاً در قالب ظواهر و مناسک رسمی بررسی کرد؛ بلکه باید به سلوک، منش، روابط انسانی، سنت‌ها و تجربه‌های زیسته آنان نیز توجه داشت.
سلیمانی در پایان تأکید کرد: کتاب «ایل‌سو» تلاشی برای بازتاب این واقعیت‌ها و معرفی بخشی از ظرفیت‌های فرهنگی و معنوی جامعه بختیاری است؛ اثری که با قلمی شاعرانه و نگاهی برخاسته از تجربه زیسته، می‌کوشد تصویری صمیمی و واقعی از مردم عشایر، فرهنگ آنان و جایگاه دینداری در زندگی‌شان ارائه دهد.
تبلیغ مؤثر با شناخت نیاز مخاطب و حضور در میدان محقق می‌شود
در بخش پایانی این مراسم، حجت‌الاسلام والمسلمین حیدری‌پور، قائم مقام پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم(ع)، با اشاره به اهمیت شناخت مخاطب در عرصه تبلیغ اظهار داشت: نخستین نکته در تبلیغ، توجه به مخاطب و شناخت دقیق نیازهای اوست؛ زیرا اگر مبلغ شناخت درستی از مخاطب و مسائل و نیازهای وی نداشته باشد، در مسیر تبلیغ با مشکلات و چالش‌های متعددی مواجه خواهد شد.
وی با تأکید بر ضرورت جدی گرفتن تجربه‌های تبلیغی افزود: تبلیغ زمانی می‌تواند به نتایج مطلوب برسد که مبلغ وارد میدان عمل شود و بر اساس شناختی که از نیازهای مخاطبان به دست آورده است، اقدامات متناسبی را انجام دهد.
قائم مقام پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم(ع) خاطرنشان کرد: در چنین رویکردی، تعامل مبلغ با مخاطب از صرف سخن گفتن فراتر می‌رود و زمینه برای تأثیرگذاری اجتماعی فراهم می‌شود. بنابراین، تبلیغ مؤثر نیازمند شناخت میدانی، تجربه عملی و توجه به اقتضائات واقعی جامعه است.
ضرورت بهره‌گیری از تجربه‌های تاریخی و ظرفیت‌های فرهنگی
حجت‌الاسلام والمسلمین حیدری‌پور با اشاره به پیشینه تاریخی فعالیت‌های تبلیغی و علمی در میان علما و جوامع مختلف، بر ضرورت بهره‌گیری از این تجربه‌ها تأکید کرد و با بیان اینکه فعالیت تبلیغی باید متناسب با شرایط و اقتضائات هر جامعه سامان‌دهی شود، گفت: در طول تاریخ، تجربه‌های ارزشمندی در عرصه تبلیغ شکل گرفته است که توجه به آنها می‌تواند در طراحی و اجرای برنامه‌های تبلیغی مؤثر باشد.
وی در بخش دیگری از سخنان خود به پیچیدگی‌های فرهنگی و اجتماعی جوامع اشاره کرد و افزود: زندگی جدید با مسائل و اقتضائات متعددی همراه است و هر جامعه نیز از ویژگی‌های فرهنگی خاص خود برخوردار است؛ ویژگی‌هایی که در بستر حوادث تاریخی و تجربه‌های اجتماعی شکل گرفته و به‌تدریج پخته و تثبیت شده‌اند.
قائم مقام پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم(ع) با تأکید بر ضرورت توجه به ذخایر فرهنگی جامعه اظهار داشت: برای حضور مؤثر در عرصه تبلیغ، باید فرهنگ مردم و ویژگی‌های خاص هر محیط را شناخت و متناسب با آن برنامه‌ریزی کرد. بی‌توجهی به این ظرفیت‌ها و پیچیدگی‌ها می‌تواند مانع از تحقق اهداف تبلیغی شود.
ضرورت تقویت دانش و تجربه در عرصه تبلیغ
حجت‌الاسلام والمسلمین حیدری‌پور با اشاره به اهمیت دانش و تجربه در فعالیت‌های تبلیغی، خاطرنشان کرد: تبلیغ موفق نیازمند مجموعه‌ای از ظرفیت‌هاست که در کنار یکدیگر معنا پیدا می‌کنند؛ از جمله شناخت مخاطب، آگاهی از شرایط فرهنگی و اجتماعی، برخورداری از دانش لازم و کسب تجربه در میدان عمل.
وی در پایان سخنان خود با اشاره به ظرفیت‌های ادبی و فرهنگی موجود، بر ضرورت توجه بیشتر به این زمینه‌ها و بهره‌گیری از آنها در فعالیت‌های پژوهشی و تبلیغی تأکید کرد.
کتاب «ایل‌سو» می‌تواند الگویی نوآورانه برای تحلیل جامعه‌شناختی ارائه کند
همچنین حبیب‌الله اسداللهی، مدیر مرکز رصد تیام، این اثر را واجد رویکردی نوآورانه در تحلیل جامعه‌شناختی و مردم‌نگارانه دانست و بر ضرورت توجه به روش‌های پژوهشی برخاسته از فرهنگ بومی تأکید کرد.
اسداللهی با اشاره به تفاوت روش‌های رایج در جامعه‌شناسی با ظرفیت‌های بومی پژوهش در ایران اظهار کرد: یکی از مسائل موجود، تدوین‌نشدن روش‌های بومیِ منقح و مشخص برای تحلیل مردم‌نگارانه است؛ ازاین‌رو، کتاب «ایل‌سو» از این جهت اهمیت دارد که برای تحلیل یک جامعه، روشی تازه ارائه می‌کند.
وی با بیان اینکه این اثر می‌تواند فراتر از توصیف، به تبیین و تحلیل یک جامعه کمک کند، افزود: این شیوه پژوهش قابلیت آن را دارد که در منابع دانشگاهی و حوزوی مورد توجه قرار گیرد و به‌عنوان روشی برای آموزش و مطالعه معرفی شود.
مدیر مرکز رصد تیام تأکید کرد: «ایل‌سو» صرفاً اثری ادبی یا تبلیغی نیست، بلکه می‌توان آن را اثری تحلیلی با رویکردی نوآورانه دانست که ظرفیت طرح در مطالعات دانشگاهی و حوزوی را دارد.
اسداللهی در ادامه، با اشاره به فعالیت‌های این مرکز در زمینه تحلیل دینداری مردم ایران، خاطرنشان کرد: این کتاب می‌تواند مبنای تازه‌ای برای تحلیل دینداری فراهم کند و در مطالعات جامعه‌شناختی و پیمایشی، زمینه توجه به متغیرهایی فراتر از شاخص‌های رایجی همچون جنسیت، شغل و تحصیلات را فراهم آورد.
وی افزود: این اثر با معرفی متغیرهای تازه برای تحلیل اجتماعی، امکان بازنگری در چارچوب‌های متداول پژوهش را مطرح می‌کند و از این نظر، ظرفیت قابل‌توجهی برای مطالعات آینده دارد.
مدیر مرکز رصد تیام در پایان، ضمن ابراز خرسندی از انتشار این اثر، از تلاش صورت‌گرفته در ارائه رویکردی تازه برای تحلیل جامعه و دینداری قدردانی کرد.