X
حضور دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی در مراسم روز ملی عربستان در تهران، بهانه‌ای شده است تا حجت‌الاسلام احمد کوثری، مدیرگروه امت و تمدن پژوهشکده باقرالعلوم (ع) در یادداشتی، نسبت میان دیپلماسی، تقریب مذاهب و ملاحظات راهبردی جمهوری اسلامی را بررسی کند. نویسنده با اشاره به جایگاه مجمع تقریب و شرایط پرتنش منطقه، این پرسش را مطرح می‌کند که مرز میان تعامل دیپلماتیک و فاصله گرفتن از مبانی و اهداف تقریب کجاست.
در این یادداشت، محمدجواد فلاح با طرح این پرسش که «وحدت حول چه چیزی و با چه معیاری؟» به بررسی مفهوم وحدت و نسبت آن با حقیقت و ارزش‌های دینی می‌پردازد. نویسنده با استناد به آیه «وَاعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِیعًا وَلَا تَفَرَّقُوا»، تأکید می‌کند که وحدت حقیقی باید بر محور «حبل‌الله» شکل بگیرد و نباید به بهانه حفظ انسجام، ارزش‌های دینی یا حق نقد و مطالبه‌گری نادیده گرفته شود.
گسترش تلفن همراه و اینترنت، پیمایش‌های تلفنی و آنلاین را به ابزاری سریع و کم‌هزینه برای شناخت مسائل فرهنگی و اجتماعی ایران تبدیل کرده است؛ اما سهولت دسترسی به پاسخ‌گویان، لزوماً به معنای دستیابی به تصویری دقیق و نماینده از جامعه نیست. ضعف در چارچوب نمونه‌گیری، عدم پاسخ‌گویی و تفاوت گروه‌های حاضر و غایب در نمونه می‌تواند نتایج پیمایش را با سوگیری مواجه کند؛ مسئله‌ای که در موضوعات حساس فرهنگی، اجتماعی و سیاسی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
احمد کوثری مدیر کارگروه امت و تمدن پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم (ع) در این یادداشت با بررسی عملکرد بخش علمی مجمع تقریب مذاهب اسلامی در چهلمین کنفرانس بین‌المللی وحدت اسلامی، از فاصله گرفتن «تقریب» از مسائل واقعی و راهبردی جهان اسلام انتقاد می‌کند. نویسنده با اشاره به ضعف در حضور و گفت‌وگوی مستقیم با علمای اهل‌سنت، فقدان گفتمان روشن درباره وحدت و سردرگمی در تشخیص تهدیدها و فرصت‌های جریان‌های اسلامی، بر ضرورت عبور از همایش‌های تشریفاتی و حرکت به سوی تقریبِ راهبردی، اجتماعی و عملیاتی تأکید دارد.
یادداشت | حبیب‌الله اسداللهی
یادداشت | محمد باغچقی پژوهشگر گروه امت و تمدن پژوهشکده باقرالعلوم علیه السلام
یادداشت | محمد باغچقی عضو گروه امت و تمدن پژوهشکده باقر العلوم (علیه السلام) قم
یادداشت | احمد کوثری
این یادداشت، با نگاهی به آیین باشکوه وداع با «امام شهید»، این رخداد را فراتر از یک مراسم تشییع و نمادی از پیوند عمیق ملت با آرمان‌های اسلام، ایران و مقاومت روایت می‌کند. نویسنده با تبیین شخصیت امام شهید به‌عنوان معمار بیداری امت اسلامی، تأکید دارد که مجاهدت، استقامت و مردم‌داری، سرمایه‌ای ماندگار آفرید که بازتاب آن را می‌توان در حضور پرشور ملت ایران، همراهی ملت‌های منطقه و ادای احترام جهانی به این شخصیت تاریخی مشاهده کرد.
یادداشت | احمد کوثری مدیر گروه امت و تمدن پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم (ع)
یادداشت | مهدی افراز
در این یادداشت، نویسنده با تمرکز بر نسبت «شجاعت روشنفکری» و مواجهه اندیشمندان با شرایط بحرانی، به بازخوانی نقش اهل فکر در میدان‌های اجتماعی و سیاسی می‌پردازد. او با تفکیک میان روشنفکران منفعل و روشنفکران صریح و حق‌گو، شجاعت علمی و اخلاقی را به‌مثابه امری درونی و برخاسته از عقل و وجدان معرفی می‌کند که در بزنگاه‌های تاریخی خود را آشکار می‌سازد.
در میانه جنگ ترکیبی دشمن که میدان اصلی آن از مرزها به ذهن‌ها و روابط اجتماعی منتقل شده است، پیام اخیر رهبر انقلاب با تأکید بر «جان‌فدایی» و پرهیز از تبدیل اختلاف به تنازع، نقشه راهی راهبردی برای صیانت از مهم‌ترین سرمایه کشور، یعنی انسجام اجتماعی و نخبگانی، ارائه می‌دهد.
یادداشت | سیدعلی موسوی، استاد حوزه و دانشگاه
کتاب «ایل‌سو؛ روایت تبلیغ عشایری» نوشته سعید احمدی، از سوی انتشارات پژوهشکده باقرالعلوم(ع) منتشر شد. این اثر مجموعه‌ای از روایت‌ها و خاطرات مرتبط با تبلیغ دینی در میان عشایر است که در کنار بازگویی تجربه‌های مبلغان در مناطق دوردست، به زندگی عشایری، فرهنگ بومی و جایگاه این مردمان در حفظ هویت و میراث فرهنگی ایران می‌پردازد.
کتاب «ایل‌سو؛ روایت تبلیغ عشایری» نوشته سعید احمدی، که از سوی انتشارات پژوهشکده باقرالعلوم(ع) منتشر شده است، روز دوشنبه ۲۷ مهرماه ۱۴۰۵ در آیینی با حضور جمعی از استادان و فعالان حوزه تبلیغ دینی رونمایی می‌شود.
کتاب «نظریه مقاومت؛ گفتمان عقلانیت در برابر اباحه‌گری» نوشته سید یحیی حسینی، از سوی انتشارات پژوهشکده باقرالعلوم (ع) منتشر شد. این اثر با تبیین مبانی نظریه مقاومت و مقایسه آن با نظریه لیبرال‌دموکراسی، به بررسی تفاوت‌های این دو گفتمان در موضوعاتی همچون آزادی، عقلانیت، جایگاه انسان، نسبت فرد و جامعه، توحید و حکمرانی می‌پردازد.
سیزدهمین نشست پیش‌همایش «امتداد اجتماعی عرفان در ساحت تمدنی» با موضوع نسبت عرفان با علوم دیگر و تعریف جدیدی از عرفان اسلامی برای مأموریت الهی تمدنی، با سخنرانی حجت‌الاسلام والمسلمین وکیلی، استاد حوزه علمیه مشهد، به صورت مجازی برگزار شد.
کتاب «هدیه شروع؛ تجربه‌نگاری مؤسسه خیریه بنیان ازدواج قزوین» نوشته خدیجه خدابنده، توسط انتشارات پژوهشکده باقرالعلوم (ع) منتشر شد. این اثر با بررسی تجربه شکل‌گیری، تداوم و پیشرفت یک مؤسسه خیریه فعال در حوزه ازدواج، به دنبال شناسایی سازوکارهای مؤثر در فعالیت تشکل‌های مردم‌نهاد و ارائه الگویی برای ارتقای عملکرد این مجموعه‌ها در زمینه تسهیل ازدواج و تحکیم بنیان خانواده است.
شماره‌های دوازدهم و سیزدهم فصلنامه «نامه‌جمهور» با محوریت «اعتراض» منتشر شد. این دو شماره در مجموع ۷۶۰ صفحه، ابعاد تاریخی، اجتماعی، فکری، حقوقی و الهیاتی اعتراض در ایران را بررسی کرده و در ادامه، به مطالبات کارگری، تشکل‌یابی و نسبت اعتراض با احیای امر اجتماعی پرداخته‌اند.
کتاب «اشرافیت در عصر نبوی و علوی؛ بررسی اقدامات اشراف در عصر نبوی و علوی و سیره شناختی معصومین(ع) در تقابل با آنها» نوشته مهری خیری، توسط پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم(ع) منتشر شد.
کتاب «برای تغییر جهان؛ نظریه ایرانی مقاومت» نوشته سیدجواد طاهایی، با تمرکز بر ابعاد فلسفی، تاریخی و اجتماعی مفهوم مقاومت و نسبت آن با تاریخ و اندیشه ایرانی، به‌تازگی توسط انتشارات پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم (ع) منتشر شد.
در نشست بررسی کتاب «تکوین حزب‌الله» سخنرانان درباره نقش شرایط اجتماعی و سیاسی لبنان، انقلاب اسلامی ایران و مبانی فکری در شکل‌گیری جنبش حزب‌الله دیدگاه‌های خود را مطرح کردند.
دوازدهمین نشست پیش‌همایش «امتداد اجتماعی عرفان در ساحت تمدنی» با موضوع «تجربه‌های عرفانی در مواجهه با چالش‌های نوین علوم شناختی» با ارائه حجج اسلام دکتر آذریان و دکتر افشارپور، اعضای هیئت علمی جامعةالمصطفی العالمیه، و دبیری علمی دکتر حسن رضایی، پژوهشگر مؤسسه شناخت، برگزار شد.
در نخستین نشست از سلسله‌نشست‌های تخصصی «تبیین رابطه حقوقی و سیاسی کاربر، سکو و دولت» که به همت گروه مطالعات فضای مجازی پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم(ع) برگزار شد، دکتر محمد محمدی‌نیا به بررسی «رژیم حاکمیت در پلتفرمی‌شدن جامعه چین» پرداخت و ابعاد حقوقی و سیاسی حکمرانی در جامعه پلتفرمی چین را مورد بحث و بررسی قرار داد.
در ادامه سلسله‌نشست‌های «روایت کتاب» پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم(ع)، نشست روایت و بررسی کتاب «تکوین حزب‌الله» روز دوشنبه ۶ مهرماه در کتابستان باران رضوی برگزار می‌شود.
حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر عباسی، مدرس حوزه و دانشگاه و حجت‌الاسلام زین‌العابدینی، استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم، در یازدهمین نشست پیش‌همایش «امتداد اجتماعی عرفان در ساحت تمدنی» با تأکید بر پیوند فقه، اخلاق و عرفان، بر ضرورت حضور تربیت عرفانی در عرصه اجتماعی و حکمرانی تأکید کردند.
نشست علمی «منطق راهبردی وحدت در قرآن؛ از همگرایی امت تا نفی بنیان‌های تکفیر» به همت کارگروه امت و تمدن پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم (ع) و مؤسسه تخصصی سراج منیر برگزار می‌شود.
ردیف
نام گروه
عنوان مقاله دانشنامه‌ای
نویسنده متن مقاله
تاریخ
نهایی‌سازی
1
قرآن پژوهی
اهل كتاب
1387
2
بيت المعمور
3
اسباب نزول
علی محمودی
4
حجاب
محبوبه محجوب
5
ليلةالقدر
6
غيبت
7
مال و ثروت
8
تقوا
9
آیات مكی و مدنی
10
تجويد
11
تبرج
12
حبل الله
13
آیۀ تطهیر
14
بدیع و آرایه‌های ادبی در قرآن
حجة الله جعفری
15
اعجاز
حمید رضا قربانی
16
تحریف نشدن قرآن
17
نسخ
حسین دانش
18
امام
علی درزی
19
اسوه
روح‌الله رضایی
20
ظاهر وباطن
21
ربا
22
تكاثر
23
ایثار
24
ابلیس
25
اعراب‌گذاری قرآن
26
آسمان
27
صدقه
28
كيفيت نزول قرآن
29
باطل
کاظم احمدزاده
30
تأویل
31
عهد
32
استهزاء در قرآن
33
ارض
روح الله رضوانی
34
لوط
35
جمع قرآن در عصر عثمان
36
حمد
37
نزول دفعی
38
آصف بن برخیا
39
حضرت داوود (ع)
40
حورالعين
41
قوم ثمود
42
مصحف امام علي (ع)
43
شيطان
44
اسباط
45
صرفه
46
اخبار غيب در قرآن
47
سنت هاي اجتماعي از ديدگاه قرآن
48
قوم لوط
49
اعجاز عددي
50
فرعون
51
سنت امتحان
52
آل عمران
53
اعجاز بياني قرآن
54
عدالت اجتماعی در قرآن
55
بني هاشم
56
برصيصا
57
ذوالقرنين
58
عزیز مصر
59
سنت اجتماعي امداد مؤمنين
60
اعجاز علمي
61
بخت النصر
62
استکبار/تکراری
63
استكبار
حجت ذبیحی
64
سنت هدايت
65
بني اسرائيل
66
هشياري
67
حقوق پناهندگان درقرآن
68
طالوت
69
حلیم
70
اَرامش (طمأنينه)
71
آغاز نزول قرآن
72
حلم
73
عدم تناقض در قرآن
74
استغفار
75
آل ابراهيم
76
آل داود (ع)
77
خواب و رؤيا
78
توبه
79
80
مسرفان
اباذر بشیر زاده
81
قناعت
1388
82
83
شجاعت
84
قرض الحسنة
85
كتمان حق
محمد موذنی
86
اصلاح ذات البين
87
بهشت
88
عدالت
89
بركت
90
جهنم
91
مترفين
92
نماز
93
تمسخر
94
اطمينان قلب
95
مرگ
96
مرگ/تکراری
97
تبسم
98
تقسيم بندي سوره ها
99
وهن (سستي)
100
عقوق والدين
101
ميزان
102
مؤمن
103
قوم سبأ
104
قوم تُبّع
105
بلعم بن باعورا
106
وعده هاي خدا
107
حكيم
108
قوم عاد
109
انفاق
110
مثالهاي قرآن
111
112
مرگ ناگهاني
113
نمرود
114
عزيز (اسماءالهي)
علی محمدی
115
قارون
116
مرگ دنيوي
117
رزق
118
مهاجران
119
وعيد هاي خدا
120
منافقون
کاظم سرابی
121
مرگ برزخي
122
مرگ طبيعي
123
منابع فهم قرآن
124
روش فهم قرآن
125
طمع
126
موانع فهم قرآن
127
امكان فهم قرآن
128
اصول فهم قرآن
129
غفران
130
لجاجت
131
لغو
132
رشد
133
سجده
ابوالفضل زارعی
134
قساوت قلب/تکراری
135
قساوت قلب
136
اميد
137
اصحاب فیل
138
اصحاب فيل/تکراری
139
احترام به قرآن
140
ساختار قصه هاي قرآن
141
احكام ازدواج
142
مشيت الهي
143
برادري brotherhood
144
جهل و جهالت
145
امتحان الهي
146
مهجوريت و احياي قرآن
147
148
تاثيرناپذيري قرآن از عهدين
149
سر و اسرار
محمد شمس اللهی
150
قرآن و استشراق Orientalism
151
اصحاب اعراف
152
حيض
علی نبی اللهی
153
طلاق
محدثه بهمدی
154
ارث
1389
155
لعان
ابراهیم صالحی
156
كفّاره
157
استخوان (عظام)
محمد حسین امین
158
متعه (ازدواج موقت)
زینب سمیعی
159
ظهار
160
طواف كعبه
161
معجزات حضرت موسي(ع) بر فرعون و قبطيان
یوسف دهقان
162
هابيل و قابيل
163
بت پرستي
164
فراموشي(نسيان)
محمد عزتی
165
شمس و قمر
166
وصيّت
زهرا کرمانی
167
وصيّت/تکراری
168
آسيه (زن فرعون)
169
قسم بندگان
170
بقر (گاو)
171
حقوق فرزندان/تکراری
172
قران پژوهی
حقوق فرزندان
173
صالح نبي
174
بشارت هاي خدا
175
اعجاز قرآن از نگاه مستشرقان
176
اعراب
177
معجزات حضرت موسي(ع) بر قوم خود
178
مشركان
179
نشانه هاي خدا در آفرينش
180
مسجد
جواد موسوی
181
اسحاق نبي(ع)
182
آيه و آيات
183
مباهله
184
خمس
185
پيراهن يوسف
186
صبغه ي الهي
187
روزه (صوم)
188
معجزات حضرت عيسي(ع)
189
احصان
1390
190
جبرئیل
مجتبی پایان پور
191
دین
حجت ذبیحی فر
192
ویژگی های شب
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ[ مشاهده کل متن ]ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ