X
یادداشت | مهدی افراز
در این یادداشت، نویسنده با تمرکز بر نسبت «شجاعت روشنفکری» و مواجهه اندیشمندان با شرایط بحرانی، به بازخوانی نقش اهل فکر در میدانهای اجتماعی و سیاسی میپردازد. او با تفکیک میان روشنفکران منفعل و روشنفکران صریح و حقگو، شجاعت علمی و اخلاقی را بهمثابه امری درونی و برخاسته از عقل و وجدان معرفی میکند که در بزنگاههای تاریخی خود را آشکار میسازد.
در میانه جنگ ترکیبی دشمن که میدان اصلی آن از مرزها به ذهنها و روابط اجتماعی منتقل شده است، پیام اخیر رهبر انقلاب با تأکید بر «جانفدایی» و پرهیز از تبدیل اختلاف به تنازع، نقشه راهی راهبردی برای صیانت از مهمترین سرمایه کشور، یعنی انسجام اجتماعی و نخبگانی، ارائه میدهد.
یادداشت | سیدعلی موسوی، استاد حوزه و دانشگاه
در روزگاری که دشمن پس از ناکامی در میدان نظامی و اقتصادی، تمرکز خود را بر شکافهای درونی جامعه ایران قرار داده است، هر اختلاف —اگر موجّه و برخاسته از دغدغههای انقلابی باشد— میتواند به ابزاری در خدمت پروژه فرسایش انسجام ملی تبدیل شود. پیام اخیر رهبر انقلاب با برجستهسازی مفهوم «جانفدایی»، تلاشی است برای بازتعریف مرز میان «اختلافِ سازنده» و «تنازعِ ویرانگر»؛ مرزی که عبور از آن، زمین بازی را ناخواسته به سود دشمن تغییر میدهد.
یادداشت | احمد کوثری
اینجا میناب است؛ شهری که نامش با «مِیِ شهادت» و «آبِ معصومیت» گره خورده است. روایتی از یک کشف و شهود تمدنی در تقابل میان دنیای پلیدیها و دنیای پاکیها؛ جایی که مدرسه شجره طیبه به مقتلی برای رویاهای آمریکایی تبدیل شده و کودکانش، زودتر از همگان، فارغالتحصیل مکتبخانه حقانیت ایران شدهاند.
حضور محوری زنان در تجمعات و عرصههای مقاومت، فراتر از یک مشاهده ساده، نیازمند توصیف و تحلیلی مبتنی بر مبانی هویت اسلامی است. رضا طراوت در این یادداشت با نقد الگوهای غربی که میان «کار» و «زندگی» دوقطبی ایجاد کرده و منجر به مردوارهشدن یا ابزارانگاری زنان شدهاند، به تبیین «الگوی سوم» میپردازد؛ الگویی که در آن زن انقلابی ایرانی با حفظ اصالت انسانی و نقش زندگیسازی، در متن جنگ و بحرانهای اجتماعی، پیشرویی خود را در مسیر تمدنسازی اسلامی به اثبات میرساند.
یادداشت | احمد کوثری مدیرگروه امت و تمدن پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم (ع)
یادداشت | عبدالله صفری مدیرگروه سیاستگذاری فرهنگی پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم (ع)
یادداشت | محمدجواد فلاح مدیر گروه مطالعات خانواده پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم علیهالسلام
یادداشت | رضا طراوت پژوهشگر مکتب امام (ره)
به قلم: محمدجواد فلاح مدیرگروه مطالعات خانواده و تربیت پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم (ع)
به مناسبت فرارسیدن ماه محرمالحرام و ایام عزاداری سید و سالار شهیدان حضرت اباعبداللهالحسین علیهالسلام، مجموعهای از آثار منتشرشده توسط انتشارات پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم علیهالسلام معرفی میشود؛ آثاری که هر یک از زاویهای به بازخوانی حادثه کربلا، فرهنگ عاشورا و امتداد اجتماعی آن در جامعه معاصر میپردازند.
بررسی سلسله نشستهای علمی همایش امتداد اجتماعی عرفان در ساحت تمدنی؛ از عرفان فردی تا حکمرانی دینی، اقتصاد، فرهنگ و نظام تمدنی جمهوری اسلامی ایران.
نخستین همایش ملی «امتداد اجتماعی عرفان در ساحت تمدنی و نسبت آن با نظام حکمرانی جمهوری اسلامی ایران؛ چالشها و فرصتها» به همت پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم (علیهالسلام) برگزار میشود.
هفدهمین جلد از مجموعه «گلشن ابرار» در حالی منتشر شده که این اثر، بیش از یک کار معمول در حوزه زندگینامهنویسی، بهعنوان بخشی از یک پروژه گسترده برای بازنمایی تاریخ نخبگان شیعه قابل خوانش است؛ پروژهای که تلاش دارد مسیر تداوم جریان علمی تشیع را از دل شخصیتها و دورههای مختلف تاریخی دنبال کند.
ششمین نشست علمی از همایش «امتداد اجتماعی عرفان در ساحت تمدنی و نسبت آن با نظام حکمرانی جمهوری اسلامی ایران؛ چالشها و فرصتها» با سخنرانی آیتالله محمدباقر تحریری، استاد اخلاق و تولیت مدرسه علمیه مروی، در قم برگزار شد.
پنجمین نشست از سلسله نشستهای همایش «امتداد اجتماعی عرفان در ساحت تمدنی و نسبت آن با نظام حکمرانی جمهوری اسلامی ایران؛ چالشها و فرصتها» با موضوع «نهادینهسازی عرفان در فرهنگ جامعه دینی» به همت پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم(ع) در قم برگزار شد.
هفتمین جلسه از سلسله نشستهای مجازی «جنگ و قرارگاه خانواده» با موضوع «تابآوری در خانواده در موقعیتهای بحرانی جنگی (نظامی، شناختی، فرهنگی و اقتصادی)» به همت کارگروه مطالعات خانواده پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم(ع) برگزار شد.
مراسم رونمایی از اثر ارزشمند و تازه پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم (ع) با عنوان «مکتب امام راحل و شهید» با حضور جمعی از عالیترین مقامات فرهنگی کشور، اندیشمندان و منظومهپژوهان انقلاب اسلامی برگزار گردید.
دستنگاشتههای حججاسلام والمسلمین محمد قمی، رئیس سازمان تبلیغات اسلامی، و عبدالحسین خسروپناه، دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی، در آیین رونمایی از کتاب «مکتب امام راحل و شهید» بر لوح یادمان این اثر ثبت شد.
در راستای تبیین نظاممند اندیشههای تمدنساز و تحلیل پیوستار فکری امامین انقلاب، مراسم رونمایی از اثر پژوهشی «مکتب امام راحل و شهید» با حضور مقامات ارشد فرهنگی و تبلیغی کشور، یکشنبه ۱۷ خردادماه در تهران برگزار میشود.
ششمین جلسه از سلسله نشستهای مجازی «جنگ و قرارگاه خانواده» با موضوع «خانواده و نقش الهیات جنگ در پذیرش شرایط بحرانی جنگ (ابتلا، خیر و نعمت بودن جنگ، منشأ رشد و...)» به همت کارگروه مطالعات خانواده پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم(ع) برگزار شد.
پنجمین جلسه از سلسله نشستهای مجازی «جنگ و قرارگاه خانواده» با موضوع «شیوههای مدیریت هيجانات کودکان (استرس، ترس، ناامیدی، نگرانی) در شرایط جنگی در خانواده» با ارائه دکتر مبین صالحی و به همت کارگروه مطالعات خانواده پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم(ع) برگزار شد.
طرح ها«الهیات کاربردی با رویکرد تمدنی»معرفی طرح :اگرچه سالها و قرنها شعار میدهیم که دین پاسخگوی نیازهای بشر است، اما با کمی درنگ در نقايص زندگي فردي و اجتماعي انسان، روشن ميشود که ظرفيت جامعيت دين و قدرت پاسخگويي آن به همهي نيازها هنوز احيا نشده است.انسان از تفسیر خویش از جهان هستی سخت متأثر است. به همین خاطر دین اسلام سعی دارد تفسیری توحیدی از کل هستی ارائه دهد. و در هر قلمروی که جهان بشری بل جهان هستی امتداد مییابد، حضور پراحتشام خداوند متعال را در آن ترسیم کند. بشر امروز چه بسا بیش از ادوار گذشته محتاج نگرشهای توحیدی در ساحتهای عینی زندگی خویش است. این نگاه را الهیات کاربردی مينامیم. اهدافهدف اصليتوليد الهيات کاربردي با رويکرد تمدنياهداف فرعي:1. ارتقاي سطح علمي جامعه در زمينهي الهيات کاربردي با رويکرد تمدني؛2. توليد علوم اسلامي توصيفي کاربردي منسجم و نظاممند؛3. تربيت پژوهشگر و ارتقاي سطح علمي و پژوهشي نيروي انساني در این حوزه؛4. طراحي راهکار کارآمد حل نيازهاي فردي و اجتماعي از متن دين اسلام؛5. ارائهي الگويي جديد در فهم و توليد الهيات کاربردي؛6. توسعهي افق ديد در جامعه نسبت به راهحلهاي نيازهاي مختلف انساني؛7. ارائهي طرح کاملي از نظام تمدن توحيدي اسلامي.ضرورت تحقيقانسان داراي محدوديتهايي است که با وجود آنها به تنهايي قادر به شناخت مسير سعادت خويش نيست، لذا خداوند منان، راه سعادت انسان را براي او مشخص کرده است. اين راه سعادت و کمال، همان دين است که انبياي الهي از آدم تا خاتم(ص)، پيامآور آن بودهاند.يکي از بارزترين مصاديق خاتميت و کمال دين اسلام، جامعيت آن است، به اين معنا که دين براي همهي نيازها و دغدغههاي انساني پاسخ دارد، چه نيازهاي موجود و چه نيازهايي که هنوز انسان دچار آنها نشده است.از طرفي، پاسخگويي دين اسلام صرفاً يک پاسخگويي پس از حدوث نياز نيست، بلکه از اين حد گذشته، قادر به اصلاح مشربها و ايجاد جريان نيز ميباشد. مديريت صحنهاي با اين وسعت حتماً بايد با ديدي کلي و رويکردي تمدني همراه باشد، چرا که جزئينگري در زمينهي توليد الهيات کاربردي سبب خواهد شد که دين اسلام صرفا پاسخگوي جريانهايي باشد که ديگر مشارب فکري به وجود آوردهاند و چه بسا بسیاری از این از مشارب برخواسته از نياز حقيقي انسان نباشد.سؤالات تحقيقتنوعي که در رشتههاي الهيات کاربردي وجود دارد، دامنهي کاربردي گستردهاي را ايجاد ميکند. تشخيص دقيق حوزههاي الهيات کاربردي و دستهبندي آنها تا حدود زيادي بستگي به طبقهبندي علوم دارد. از اين جهت در تمرکز بر روي رشتههاي خاصي از الهيات کاربردي، اولويت با مقولههايي است که ميزان تأثيرگذاري بيشتري در جريانسازي تفکر داشته باشند. نمونهاي از این مقولههاي اولويتدار عبارتاند از: تمدنپژوهي، علمشناسي، دينشناسي، الهيات تعليم، الهيات ارتباطات، الهيات سياست، الهيات اقتصاد، الهیات زيباييشناسي، الهیات مديريت و الهیات تربيت.روش و شيوهي تحقيقگروههاي پژوهشي فعاليت خود را در سه مرحلهي ايجاد طرح پژوهشي، تدوين سؤالات و پاسخگويي انجام ميدهند. محصولات گروههاي پژوهشي در شوراي پژوهشي به لحاظ مطابقت با روش گروه، بررسي ميشوند و سپس براي تعميق سطح علمي به شوراي علمي ارسال ميشود. در صورتي که روش محصولات يا سطح علمي آن مورد تأييد شوراي پژوهشي يا شوراي علمي نباشد، پژوهش اصلاح يا مجدداً انجام ميشود. شوراي پژوهشي ميتواند روش خود را با مطالعهي محصولات گروههاي پژوهشي ارتقا دهد. قلمرو تحقيقدر پژوهش الهيات کاربردي با رويکرد تمدني گونههاي مختلفي از پژوهش صورت ميپذيرد:* موضوعيابي يا نيازشناسي که در نتيجه، شناخت ساحتهاي کاربردي را به دنبال دارد؛* تمدنشناسي که به پژوهشگر کمک ميکند در مرحلهي موضوعيابي به حالت انفعال دچار نشده، با رويکردي جريانسازانه وارد عرصهي پژوهش شود؛* ظرفيتشناسي و پاسخگويي دين که توسط کارشناسان دينشناس با استخراج معارف از منابع دين صورت ميپذيرد؛* و روششناسي که روند مسير پژوهش را تحت قوانين کلي و مطالعه شده در مسير و چارچوبي واحد نگاه ميدارد. عوامل اجرايي تحقيقگروه الهيات کاربردي با رويکرد تمدني در قالب سه بخش فعاليت ميکند: شوراي علمي، شوراي پژوهشي و گروه پژوهشيشوراي علميشوراي علمي مسئوليت مشاورهي علمي و بررسي و ارتقاي کيفيت و عمق علمي پژوهش را بر عهده دارد. شوراي علمي متشکل از نمايندگان گروه پژوهشي و اساتيد متخصص و صاحبنظر در فن مربوطه است.شوراي پژوهشيشوراي پژوهشي مسئوليت تدوين سياستها و راهکارهاي کلي، تأمين علمي مباني پژوهش (مباني و فلسفهي الهيات کاربردي، روش پژوهش، روش تحقيقات کاربردي و مطالعات بين رشتهاي)، ادارهي پژوهش (ايجاد گروههاي پژوهشي، بازتعريف گروهها، تعريف تعامل گروهها)، تدوين آييننامهها و نظامنامهها و القاي روش واحد و منسجم به پژوهش را دارد. شوراي پژوهشي متشکل از مديران گروههاي پژوهشي ميباشد.گروه پژوهشيانجام اصل پژوهش به عهدهي گروه پژوهشي ميباشد. گروه پژوهشي فعاليت خود را در سه مرحلهي ايجاد طرح پژوهشي، طراحي سؤالات و پاسخدهي به انجام ميرساند.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ[ مشاهده کل متن ]ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
شانزدهمین جلد کتاب «گلشن ابرار» با هدف پاسداشت میراث علمی نخبگان جهان تشیع و پاسخ به شبهات پیرامون غنای فرهنگی و تمدنی روحانیت، در ۷۱۲ صفحه توسط انتشارات پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم (ع) منتشر و روانه بازار نشر شد.
کتاب «تکوین حزبالله: ریشههای اجتماعی ـ سیاسی شکلگیری حزبالله لبنان» بهعنوان نخستین اثر از مجموعه «کتاب مقاومت»، توسط پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم (علیهالسلام) روانه بازار نشر شد. این اثر که حاصل پژوهش تحلیلی در بازههای سرنوشتساز تاریخ لبنان است، به کالبدشکافی زمینههای فکری و اجتماعی ظهور مقاومت اسلامی میپردازد.
پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم (ع) در آستانه انتشار یکی از راهبردیترین آثار پژوهشی خود در حوزه اندیشه انقلاب اسلامی، طرح پیشفروش ویژه کتاب «مکتب امام راحل و شهید (جهانبینی، ایدئولوژی، استراتژی)» را با تخفیف ۵۰ درصدی آغاز کرد.