X
حضور دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی در مراسم روز ملی عربستان در تهران، بهانه‌ای شده است تا حجت‌الاسلام احمد کوثری، مدیرگروه امت و تمدن پژوهشکده باقرالعلوم (ع) در یادداشتی، نسبت میان دیپلماسی، تقریب مذاهب و ملاحظات راهبردی جمهوری اسلامی را بررسی کند. نویسنده با اشاره به جایگاه مجمع تقریب و شرایط پرتنش منطقه، این پرسش را مطرح می‌کند که مرز میان تعامل دیپلماتیک و فاصله گرفتن از مبانی و اهداف تقریب کجاست.
در این یادداشت، محمدجواد فلاح با طرح این پرسش که «وحدت حول چه چیزی و با چه معیاری؟» به بررسی مفهوم وحدت و نسبت آن با حقیقت و ارزش‌های دینی می‌پردازد. نویسنده با استناد به آیه «وَاعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِیعًا وَلَا تَفَرَّقُوا»، تأکید می‌کند که وحدت حقیقی باید بر محور «حبل‌الله» شکل بگیرد و نباید به بهانه حفظ انسجام، ارزش‌های دینی یا حق نقد و مطالبه‌گری نادیده گرفته شود.
گسترش تلفن همراه و اینترنت، پیمایش‌های تلفنی و آنلاین را به ابزاری سریع و کم‌هزینه برای شناخت مسائل فرهنگی و اجتماعی ایران تبدیل کرده است؛ اما سهولت دسترسی به پاسخ‌گویان، لزوماً به معنای دستیابی به تصویری دقیق و نماینده از جامعه نیست. ضعف در چارچوب نمونه‌گیری، عدم پاسخ‌گویی و تفاوت گروه‌های حاضر و غایب در نمونه می‌تواند نتایج پیمایش را با سوگیری مواجه کند؛ مسئله‌ای که در موضوعات حساس فرهنگی، اجتماعی و سیاسی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
احمد کوثری مدیر کارگروه امت و تمدن پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم (ع) در این یادداشت با بررسی عملکرد بخش علمی مجمع تقریب مذاهب اسلامی در چهلمین کنفرانس بین‌المللی وحدت اسلامی، از فاصله گرفتن «تقریب» از مسائل واقعی و راهبردی جهان اسلام انتقاد می‌کند. نویسنده با اشاره به ضعف در حضور و گفت‌وگوی مستقیم با علمای اهل‌سنت، فقدان گفتمان روشن درباره وحدت و سردرگمی در تشخیص تهدیدها و فرصت‌های جریان‌های اسلامی، بر ضرورت عبور از همایش‌های تشریفاتی و حرکت به سوی تقریبِ راهبردی، اجتماعی و عملیاتی تأکید دارد.
یادداشت | حبیب‌الله اسداللهی
یادداشت | محمد باغچقی پژوهشگر گروه امت و تمدن پژوهشکده باقرالعلوم علیه السلام
یادداشت | محمد باغچقی عضو گروه امت و تمدن پژوهشکده باقر العلوم (علیه السلام) قم
یادداشت | احمد کوثری
این یادداشت، با نگاهی به آیین باشکوه وداع با «امام شهید»، این رخداد را فراتر از یک مراسم تشییع و نمادی از پیوند عمیق ملت با آرمان‌های اسلام، ایران و مقاومت روایت می‌کند. نویسنده با تبیین شخصیت امام شهید به‌عنوان معمار بیداری امت اسلامی، تأکید دارد که مجاهدت، استقامت و مردم‌داری، سرمایه‌ای ماندگار آفرید که بازتاب آن را می‌توان در حضور پرشور ملت ایران، همراهی ملت‌های منطقه و ادای احترام جهانی به این شخصیت تاریخی مشاهده کرد.
یادداشت | احمد کوثری مدیر گروه امت و تمدن پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم (ع)
یادداشت | مهدی افراز
در این یادداشت، نویسنده با تمرکز بر نسبت «شجاعت روشنفکری» و مواجهه اندیشمندان با شرایط بحرانی، به بازخوانی نقش اهل فکر در میدان‌های اجتماعی و سیاسی می‌پردازد. او با تفکیک میان روشنفکران منفعل و روشنفکران صریح و حق‌گو، شجاعت علمی و اخلاقی را به‌مثابه امری درونی و برخاسته از عقل و وجدان معرفی می‌کند که در بزنگاه‌های تاریخی خود را آشکار می‌سازد.
در میانه جنگ ترکیبی دشمن که میدان اصلی آن از مرزها به ذهن‌ها و روابط اجتماعی منتقل شده است، پیام اخیر رهبر انقلاب با تأکید بر «جان‌فدایی» و پرهیز از تبدیل اختلاف به تنازع، نقشه راهی راهبردی برای صیانت از مهم‌ترین سرمایه کشور، یعنی انسجام اجتماعی و نخبگانی، ارائه می‌دهد.
یادداشت | سیدعلی موسوی، استاد حوزه و دانشگاه
کتاب «برای تغییر جهان؛ نظریه ایرانی مقاومت» نوشته سیدجواد طاهایی، با تمرکز بر ابعاد فلسفی، تاریخی و اجتماعی مفهوم مقاومت و نسبت آن با تاریخ و اندیشه ایرانی، به‌تازگی توسط انتشارات پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم (ع) منتشر شد.
در نشست بررسی کتاب «تکوین حزب‌الله» سخنرانان درباره نقش شرایط اجتماعی و سیاسی لبنان، انقلاب اسلامی ایران و مبانی فکری در شکل‌گیری جنبش حزب‌الله دیدگاه‌های خود را مطرح کردند.
دوازدهمین نشست پیش‌همایش «امتداد اجتماعی عرفان در ساحت تمدنی» با موضوع «تجربه‌های عرفانی در مواجهه با چالش‌های نوین علوم شناختی» با ارائه حجج اسلام دکتر آذریان و دکتر افشارپور، اعضای هیئت علمی جامعةالمصطفی العالمیه، و دبیری علمی دکتر حسن رضایی، پژوهشگر مؤسسه شناخت، برگزار شد.
در نخستین نشست از سلسله‌نشست‌های تخصصی «تبیین رابطه حقوقی و سیاسی کاربر، سکو و دولت» که به همت گروه مطالعات فضای مجازی پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم(ع) برگزار شد، دکتر محمد محمدی‌نیا به بررسی «رژیم حاکمیت در پلتفرمی‌شدن جامعه چین» پرداخت و ابعاد حقوقی و سیاسی حکمرانی در جامعه پلتفرمی چین را مورد بحث و بررسی قرار داد.
در ادامه سلسله‌نشست‌های «روایت کتاب» پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم(ع)، نشست روایت و بررسی کتاب «تکوین حزب‌الله» روز دوشنبه ۶ مهرماه در کتابستان باران رضوی برگزار میشود.
حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر عباسی، مدرس حوزه و دانشگاه و حجت‌الاسلام زین‌العابدینی، استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم، در یازدهمین نشست پیش‌همایش «امتداد اجتماعی عرفان در ساحت تمدنی» با تأکید بر پیوند فقه، اخلاق و عرفان، بر ضرورت حضور تربیت عرفانی در عرصه اجتماعی و حکمرانی تأکید کردند.
نشست علمی «منطق راهبردی وحدت در قرآن؛ از همگرایی امت تا نفی بنیان‌های تکفیر» به همت کارگروه امت و تمدن پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم (ع) و مؤسسه تخصصی سراج منیر برگزار میشود.
دهمین نشست پیش‌همایش «امتداد اجتماعی عرفان در ساحت تمدنی» با موضوع «افزایش اضطراب و فرسودگی روانی در عرفان‌های نوپدید در برابر عرفان حقیقی و توحیدی با نگاه حکمرانی تمدنی» با ارائه حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر جعفریان، عضو گروه عرفان و مدیر گروه شیعه‌شناسی مجتمع حکمت و ادیان جامعه‌المصطفی(ص)، برگزار شد.
نخستین نشست از سلسله نشست‌های «روایت کتاب» با محوریت کتاب «پناه پدر» نوشته محمدجواد فلاح و با حضور نویسنده اثر برگزار شد. در این نشست، اهمیت رابطه پدر و دختر، آسیب‌های ناشی از ضعف یا اختلال این رابطه و مهارت‌هایی که پدران برای تعامل با دختران در موقعیت‌های مختلف به آن نیاز دارند، تشریح شد.
گروه امت و تمدن پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم(ع) نشست علمی «وحدت؛ راهکار مقابله با تکفیر و تحقق تمدن نوین اسلامی» را با حضور پژوهشگران و استادان حوزه و دانشگاه برگزار می‌کند.
نخستین شماره کتاب‌مجله «آورد» با عنوان «موشک ایرانی» به صاحب‌امتیازی پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم(ع) منتشر شد. این اثر به مدیرمسئولی و سردبیری امیر سعادتی منتشر و راهی بازار نشر شد.
در ادامه سلسله‌نشست‌های «روایت کتاب»، نشست معرفی و بررسی کتاب «پناه پدر؛ مهارت‌های اخلاقی و عاطفی در رابطه پدر ـ دختری» با حضور نویسنده اثر برگزار میشود.
اینجا میناب است؛ شهری که نامش با «مِیِ شهادت» و «آبِ معصومیت» گره خورده است. روایتی از یک کشف و شهود تمدنی در تقابل میان دنیای پلیدی‌ها و دنیای پاکی‌ها؛ جایی که مدرسه شجره طیبه به مقتلی برای رویاهای آمریکایی تبدیل شده و کودکانش، زودتر از همگان، فارغ‌التحصیل مکتب‌خانه حقانیت ایران شده‌اند.
یادداشت | عبدالله صفری میناب، اردیبهشت1405
قدم به خانه ابدی پیکران گلگون کودکان معصوم که می‌گذاری ناگهان بند بند تعلقت از هر آنچه جمع کردی و ساختی گسیخته میشود و پرده‌ی میان جان و جهانت کنار می‌رود. قدم در جهان بی‌جاذبه‌ای می‌گذاری که سبک، خالی و خاموش است. تو گویی هیچ نیست نه تو هستی و نه جسم چرکین وابسته به نمودهای فریبکار دنیا. تنها توانت نظاره کردن است چون روح تازه از کالبد رها شده. نظاره‌گر مادران خیمه‌زده در کنار این قبرهای کوچکی که در آن نه کودکان بلکه همه آنچه انسان به آن می‌بالد دفن شده است و این خاک گواهی است بر پوچی این دنیای تهی و دلبستگیهایت و دلخواستنهایت از عناوینش از مالش از داشتنهایش. و اما همزمان حضور سنگین و پرتراکم فرشتگان که بر گرد قلب مادران داغدار می‌چرخند و خنکای تسلیت و تسلیم رب العالمین را نازل میکنند هم جاری است.
و اما مدرسه شجره طیبه حکایت دیگریست. اینجا از آن بی‌وزنی گلزار پر حضور خبری نیست. قدمها سخت و سنگین میشود. عرق سرد بر پیشانی‌ات می‌چسبد. پاهایت می‌لرزد، دستانت بی‌جان میشود، چشمانت تار. آب دهانت خشک میشود و زبان چون تکه‌ای کلوخ در دهان. اشک، چون شن‌های تیز در پشت پلک، در حال دریدن چشم. و ناگهان با تمام وجودت از آن آسمان سبک به زمین سقوط میکنی، زانوانت در زمین فرو می‌رود و باری چون کوه بر دوش احساس میکنی که زمین اینجا به خون کودکان نرم است و پرجاذبه وجودت را به گِل می‌نشاند. و جان نه توان خروج دارد و نه بقا. راه نفس کشیدن بند می‌آید پس جان از کفش تعلق بدر آر مگر نه اینکه هر کجا قدم می‌گذاری کودکی خفته و البته ماکان جاویدالاثرش به وسعت مدرسه شجره طیبه اینجا آرمیده است...
و هر جا نگاه میکنی روضه‌ایست. از میله‌های فولادی در هم پیچیده و مچاله شده تا آجرها و سیمانها و سنگهای خرد شده. چه شده است اینجا با پیکر نحیف و استخوانهای کودکانه شما؟ فرزندان ایران شما چه خوب و چه زود فارغ‌التحصیل مدرسه‌ی شهادت شدید. تحصیل تکمیل کردید و اکنون شما معلم و استاد ما شدید. درس‌های شما بسیار است و زبان شما گویا. میناب با گلزارش، با مدرسه‌ی شجره‌ی طیبه‌اش، معدن معناست برای صاحبان دل، صاحبان فکر و چشم‌های بینا. و نباید خون کودکان میناب پایمال شود. پایمال شدنش به تقلیل آن به یادمان و یادبود است. باید عبور کرد از کلیشه‌ها، کم‌بودن‌ها، کم‌فهمی‌ها. اینجا برای اهل زیارت و روایت درس‌های بسیار دارد. اینجا مکتب‌خانه است، مدرسه است، دانشگاه است؛ برای همه، برای اساتید، برای محصلان، برای نشستگان، برای بیداران. اینجا می‌تواند ستاره‌ی راهنما باشد. راه باشد.
اینجا صرفاً مدفن کودکان بی‌گناه ایران نیست. اینجا تصویر زنده‌ای از تقابل دو جهان و دو تمدن است: دنیای آمریکایی با دنیای ایرانی. دنیای زور، ستم، بی‌رحمی، دروغ و تمام پلیدی‌ها که از آسمان افتاد؛ و دنیای پاک، عصمت، مظلومیت، شجاعت و انسانیت که در مدرسه — این نماد دانش و اصالت — بر قلب کودکانمان نشست.
اینجا مدفن رویای کودکان ایران نیست. اینجا محل هبوط انسان آمریکایی‌ست. اینجا مدفن تمام ارزش‌هایی‌ست که انسان آمریکایی با آن فربه شده است. خون کودکان مینابی گواهی است بر پایان نظم فکری و ارزشی و ساختاری دنیای غرب. میناب از این پس مظهر حقانیت ایران خواهد بود؛ که کودکانش به گناه پرچم الله‌نشانش شهید شدند. این مدرسه، نه فقط برای سوگواران، که برای دلبستگانِ به سبک زندگی غربی نیز فرصتی است برای بیداری و بازگشت به خویشتنِ خویش.
میناب با گلزارش، با مدرسه‌ی شجره‌ی طیبه‌اش، معدن معناست و قدرت نرم ما برای انتقام اصلی که _رهبر شهیدمان فرمود_ غلبه نرم افزاری بر هیمنه پوک استکبار است. و پس از این سفر برایم معلوم شد چرا نام این شهر میناب است: که هم «می» است به وجه شهادت، و هم «ناب» است به وجه معصومیت کودکانش.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ[ مشاهده کل متن ]ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
دومین شماره دوفصلنامه علمی ـ پژوهشی «امت و تمدن»، به صاحب‌امتیازی پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم(ع)، با مدیرمسئولی و سردبیری دکتر احمد کوثری منتشر شد.
کتاب «توحید ربوبی از وحی تا وهم؛ بررسی تطبیقی توحید ربوبی در نگاه امامیه و وهابیت» به همت پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم علیه‌السلام منتشر شد؛ اثری که با رویکردی علمی و تطبیقی، یکی از مهم‌ترین مباحث اعتقادی اسلام را از منظر امامیه و وهابیت بررسی و تحلیل می‌کند.