X
در این یادداشت، محمدجواد فلاح با طرح این پرسش که «وحدت حول چه چیزی و با چه معیاری؟» به بررسی مفهوم وحدت و نسبت آن با حقیقت و ارزشهای دینی میپردازد. نویسنده با استناد به آیه «وَاعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِیعًا وَلَا تَفَرَّقُوا»، تأکید میکند که وحدت حقیقی باید بر محور «حبلالله» شکل بگیرد و نباید به بهانه حفظ انسجام، ارزشهای دینی یا حق نقد و مطالبهگری نادیده گرفته شود.
گسترش تلفن همراه و اینترنت، پیمایشهای تلفنی و آنلاین را به ابزاری سریع و کمهزینه برای شناخت مسائل فرهنگی و اجتماعی ایران تبدیل کرده است؛ اما سهولت دسترسی به پاسخگویان، لزوماً به معنای دستیابی به تصویری دقیق و نماینده از جامعه نیست. ضعف در چارچوب نمونهگیری، عدم پاسخگویی و تفاوت گروههای حاضر و غایب در نمونه میتواند نتایج پیمایش را با سوگیری مواجه کند؛ مسئلهای که در موضوعات حساس فرهنگی، اجتماعی و سیاسی اهمیت بیشتری پیدا میکند.
احمد کوثری مدیر کارگروه امت و تمدن پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم (ع) در این یادداشت با بررسی عملکرد بخش علمی مجمع تقریب مذاهب اسلامی در چهلمین کنفرانس بینالمللی وحدت اسلامی، از فاصله گرفتن «تقریب» از مسائل واقعی و راهبردی جهان اسلام انتقاد میکند. نویسنده با اشاره به ضعف در حضور و گفتوگوی مستقیم با علمای اهلسنت، فقدان گفتمان روشن درباره وحدت و سردرگمی در تشخیص تهدیدها و فرصتهای جریانهای اسلامی، بر ضرورت عبور از همایشهای تشریفاتی و حرکت به سوی تقریبِ راهبردی، اجتماعی و عملیاتی تأکید دارد.
یادداشت | حبیبالله اسداللهی
یادداشت | محمد باغچقی پژوهشگر گروه امت و تمدن پژوهشکده باقرالعلوم علیه السلام
یادداشت | محمد باغچقی عضو گروه امت و تمدن پژوهشکده باقر العلوم (علیه السلام) قم
یادداشت | احمد کوثری
این یادداشت، با نگاهی به آیین باشکوه وداع با «امام شهید»، این رخداد را فراتر از یک مراسم تشییع و نمادی از پیوند عمیق ملت با آرمانهای اسلام، ایران و مقاومت روایت میکند. نویسنده با تبیین شخصیت امام شهید بهعنوان معمار بیداری امت اسلامی، تأکید دارد که مجاهدت، استقامت و مردمداری، سرمایهای ماندگار آفرید که بازتاب آن را میتوان در حضور پرشور ملت ایران، همراهی ملتهای منطقه و ادای احترام جهانی به این شخصیت تاریخی مشاهده کرد.
یادداشت | احمد کوثری مدیر گروه امت و تمدن پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم (ع)
یادداشت | مهدی افراز
در این یادداشت، نویسنده با تمرکز بر نسبت «شجاعت روشنفکری» و مواجهه اندیشمندان با شرایط بحرانی، به بازخوانی نقش اهل فکر در میدانهای اجتماعی و سیاسی میپردازد. او با تفکیک میان روشنفکران منفعل و روشنفکران صریح و حقگو، شجاعت علمی و اخلاقی را بهمثابه امری درونی و برخاسته از عقل و وجدان معرفی میکند که در بزنگاههای تاریخی خود را آشکار میسازد.
در میانه جنگ ترکیبی دشمن که میدان اصلی آن از مرزها به ذهنها و روابط اجتماعی منتقل شده است، پیام اخیر رهبر انقلاب با تأکید بر «جانفدایی» و پرهیز از تبدیل اختلاف به تنازع، نقشه راهی راهبردی برای صیانت از مهمترین سرمایه کشور، یعنی انسجام اجتماعی و نخبگانی، ارائه میدهد.
یادداشت | سیدعلی موسوی، استاد حوزه و دانشگاه
در روزگاری که دشمن پس از ناکامی در میدان نظامی و اقتصادی، تمرکز خود را بر شکافهای درونی جامعه ایران قرار داده است، هر اختلاف —اگر موجّه و برخاسته از دغدغههای انقلابی باشد— میتواند به ابزاری در خدمت پروژه فرسایش انسجام ملی تبدیل شود. پیام اخیر رهبر انقلاب با برجستهسازی مفهوم «جانفدایی»، تلاشی است برای بازتعریف مرز میان «اختلافِ سازنده» و «تنازعِ ویرانگر»؛ مرزی که عبور از آن، زمین بازی را ناخواسته به سود دشمن تغییر میدهد.
در نخستین نشست از سلسلهنشستهای تخصصی «تبیین رابطه حقوقی و سیاسی کاربر، سکو و دولت» که به همت گروه مطالعات فضای مجازی پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم(ع) برگزار شد، دکتر محمد محمدینیا به بررسی «رژیم حاکمیت در پلتفرمیشدن جامعه چین» پرداخت و ابعاد حقوقی و سیاسی حکمرانی در جامعه پلتفرمی چین را مورد بحث و بررسی قرار داد.
در ادامه سلسلهنشستهای «روایت کتاب» پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم(ع)، نشست روایت و بررسی کتاب «تکوین حزبالله» روز دوشنبه ۶ مهرماه در کتابستان باران رضوی برگزار میشود.
حجتالاسلام والمسلمین دکتر عباسی، مدرس حوزه و دانشگاه و حجتالاسلام زینالعابدینی، استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم، در یازدهمین نشست پیشهمایش «امتداد اجتماعی عرفان در ساحت تمدنی» با تأکید بر پیوند فقه، اخلاق و عرفان، بر ضرورت حضور تربیت عرفانی در عرصه اجتماعی و حکمرانی تأکید کردند.
نشست علمی «منطق راهبردی وحدت در قرآن؛ از همگرایی امت تا نفی بنیانهای تکفیر» به همت کارگروه امت و تمدن پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم (ع) و مؤسسه تخصصی سراج منیر برگزار میشود.
دهمین نشست پیشهمایش «امتداد اجتماعی عرفان در ساحت تمدنی» با موضوع «افزایش اضطراب و فرسودگی روانی در عرفانهای نوپدید در برابر عرفان حقیقی و توحیدی با نگاه حکمرانی تمدنی» با ارائه حجتالاسلام والمسلمین دکتر جعفریان، عضو گروه عرفان و مدیر گروه شیعهشناسی مجتمع حکمت و ادیان جامعهالمصطفی(ص)، برگزار شد.
نخستین نشست از سلسله نشستهای «روایت کتاب» با محوریت کتاب «پناه پدر» نوشته محمدجواد فلاح و با حضور نویسنده اثر برگزار شد. در این نشست، اهمیت رابطه پدر و دختر، آسیبهای ناشی از ضعف یا اختلال این رابطه و مهارتهایی که پدران برای تعامل با دختران در موقعیتهای مختلف به آن نیاز دارند، تشریح شد.
گروه امت و تمدن پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم(ع) نشست علمی «وحدت؛ راهکار مقابله با تکفیر و تحقق تمدن نوین اسلامی» را با حضور پژوهشگران و استادان حوزه و دانشگاه برگزار میکند.
نخستین شماره کتابمجله «آورد» با عنوان «موشک ایرانی» به صاحبامتیازی پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم(ع) منتشر شد. این اثر به مدیرمسئولی و سردبیری امیر سعادتی منتشر و راهی بازار نشر شد.
در ادامه سلسلهنشستهای «روایت کتاب»، نشست معرفی و بررسی کتاب «پناه پدر؛ مهارتهای اخلاقی و عاطفی در رابطه پدر ـ دختری» با حضور نویسنده اثر برگزار میشود.
حضرت آیت الله سید مجتبی حسینی خامنهای رهبر معظم انقلاب اسلامی در پیامی به مناسبت هفته وحدت با تبریک سالروز ولادت با سعادت حضرت ختمی مرتبت محمد مصطفی(ص) و حضرت امام جعفر صادق(ع)، برنامه بدخواهان و دشمنان اسلام را برجستهسازی اختلافات برای تضعیف امت اسلامی و تسلط بر آن خواندند و با اشاره به فرو افتادن نقابهای فریبنده از چهره جنایتکار آمریکا، اتحاد امت اسلامی و دفاع از یکدیگر در مقابل کفر و همافزایی در مسائل مختلف مادی و معنوی را ضروری برشمردند و خطاب به حکّام کشورهای اسلامی تأکید کردند: حاکمان جنایتکار امریکا و نظام جعلی صهیونی دشمنان قسم خورده اتحاد اسلامی و همه امت اسلام از جمله ملتهای غرب آسیا و شمال افریقا هستند، بنابراین دشمن واقعی خود را بشناسید و با نقشه آن مقابله کنید.
ایشان همچنین با اشاره به تحقق قابل قبول درسهای وحدتبخش مکتب اسلامی در ایران عزیز، مجدداً به آحاد ملت توصیه کردند به هیچوجه اجازه بروز هیچ اختلافی را در بین خود ندهند.
حضرت آیتالله سیدمجتبی حسینی خامنهای رهبر معظم انقلاب اسلامی در پیامی به مناسبت هفته دولت ضمن قدردانی از اقدامات شایسته دولت بویژه رئیسجمهور صادق و دلسوز که برغم همه محدودیتها و دسیسههای گوناگون دشمن آمریکایی-صهیونی و تشدید تحریمها و محاصرهها انجام شده است، بر لزوم تبیین و روایت «قدرت و قوت ایران» و برجسته سازی آن و پرهیز از هرگونه سخن «ناامید کننده وتضعیف کننده انگیزه های ملی وعمومی » و «دوگانه سازیهای موهوم» تاکید کردند: قاطعانه اعلام میکنم؛ ارتکاب هرآنچه به ضرر انسجام اجتماعی باشد،ممنوع است.
سلسله نشستهای تخصصی «تبیین نسبت حقوقی و سیاسی کاربر، سکو و دولت» به همت کارگروه مطالعات فضای مجازی پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم(ع)، از نیمه دوم شهریورماه ۱۴۰۵ در قم و تهران برگزار میشود.
نهمین نشست پیشهمایش «امتداد اجتماعی عرفان در ساحت تمدنی» با موضوع «از گفتوگوی ادیان تا دیپلماسی معنوی؛ امکان بازسازی روابط جهان اسلام بر پایه عرفان و تصوف» با حضور حجتالاسلاموالمسلمین دکتر سیدمهدی علیزاده موسوی، استاد حوزه و دانشگاه، پژوهشگر حوزه کلام تطبیقی و نماینده مقام معظم رهبری در بنگلادش، برگزار شد.
ابتدا دبیر نشست حجت الاسلام عبدالصمد جودتی خواستار دقت نظر بیش از پیش مولفین در اعمال نکات اصلاحی و تکمیلی اساتید ارزیاب جلسه شد.در ادامه جلسه نیز شرح حال چهار تن از شخصیتهای موثر از عالمان جهان تشیع یعنی: میرزا فیض الله تفرشی و میرزا ابراهیم محلاتی نوشته غلامرضا گلی زواره و شیخ محمدرضا کاشف الغطاء و شیخ محمدرضا آل یاسین کاظمی نوشته علی کرجی، مطرح و کلیات مقالات مورد استقبال ارزیابان محترم و حاضران در جلسه قرار گرفت و دو استاد ناظر نشست با دقت نظر نکات قابل توجهی را در راستای زیباتر شدن آثار مکتوب و اصلاح و تکمیل مقالات بیان فرمودند.استاد طبسی در این جلسه ضمن استماع دفاعیه نویسندگان مقالات ضمن ارزشمند دانستن مقالات ارائه شده، پژوهشگران را به دقت بیشتر در استفاده از القاب برای شخصیتهای علمی در متن مقالات توصیه نموده و خواستار رعایت بیشتر آئین نامه نگارش مقالات از سوی پژوهشگران شد. استاد باقری بیدهندی نیز در جهت غنای بیشتر محتوای ترجمه علما، حاضران در جلسه را به استفاده از منابع متقن و دست اول تشویق کرد.لازم به ذکر است در نشست های مجمع اهل قلم تا کنون حدود 71 مقاله از مقالات مجلدات 10 و 11 گلشن ابرار مورد ارزیابی و بحث و بررسی قرار گرفته است. در پایان نگاهي كوتاه به زندگی بعضی از عالمان مطرح در این مجمع صورت می گیرد: 1- میرزا ابزاهیم محلاتیسال 1266 هجری فرا رسیده بود، دو سال بود که از فرمانروایی ناصرالدین شاه قاجار (1313- 1264 هجری) می گذشت، میرزا ابراهیم در همان سال دیده به جهان گشود. در آغاز نوجوانی در بوستان با طراوت حوزه قدم نهاد و راهی در پیش گرفت که پدر و اجدادش رهروان موفق آن بودند. از همان آغاز همگام با تحصیل مقدماتی نزد پدر، برادر و برخی استادان حوزه شیراز، به تهذیب نفس و تزکیه درون توجه داشت و موفق گردید در مدت کوتاهی معارف مقدماتی و زیربنایی را فرا بگیرد. او که در شیراز مقدمات علوم حوزوی و مقداری از سطح را فرا گرفته بود، همراه برادر خود آخوند ملّا احمد راهی نجف اشرف گردید. در آن ایام یکی از حلقه های مهم درسی حوزه نجف به میرزا حبیب الله رشتی که از تربیت یافتگان مکتب صاحب جواهر و شیخ مرتضی انصاری بود، اختصاص داشت. در این محفل پرفیض، میرزا ابراهیم از بحث های اجتهادی که متکی بر پژوهش های پرمایه و ژرف کاوانه بود بهره مند گردید، بررسی های عمیق و همه جانبه استاد او را به خوبی اقناع می کرد. میرزا ابراهیم احساس مباهات می نمود که در این محفل نورانی را دانشوران و مراجع تاثیرگذاری چون شیخ فضل الله نوری، حاج آقا نور الله اصفهانی، شیخ عبدالله مازندرانی، سید محمد کاظم یزدی، آقا ضیاء الدین عراقی، میرزای نائینی، و آیت الله خالصی مانوس گردیده و با برخی از این فضلا مباحثه های جدی ولی در عین حال با برکت و دل نشین داشته است. شاگردان مکتب علمی وی عبارتند از:1-آقا ضیاء الدین عراقی (اراکی) 2-سید نورالدین ابی طالب شیرازی 3-سید مهدی فرزند سید صالح موسوی قزوینی کاظمی معروف به سید مهدی کشوان کاظمی 4-سید باقر هندی فرزند سید محمد فرزند سید هاشم هندی نجفی 5-حاج شیخ عبدالکریم حائری یزدی 6-سید ابوطالب شیرازی 7-شیخ محمّد کاظم شیرازی 8-شیخ علی شیرازی 9-شیخ محسن شیرازی 10-شیخ محمدرضا ثامنی با وجود آن که اغلب ایام زندگی این عالم عامل به تحصیل، تدریس، مرجعیت، زعامت، تبلیغات و حضور در عرصه های سیاسی و اجتماعی سپری گردید، به تالیف و نگارش توجه داشت و آثاری به شرح ذیل از خود به یادگار نهاد:1-حاشیه بر بخش استصحاب رسائل شیخ انصاری 2-درر الافکار فی صلح حق الخیار 3-حاشیه بر النخبه آیت الله حاج محمد ابراهیم کرباسی 4-حواشی بر منهج الرشاد شیخ جعفر شوشتری 5-اجوبه المسایل المتفرقه 6-رساله ای علیه فرقه شیخیه 7-رساله الردّ علی الحاج کریم خانی 8-رساله ای در رد دفاعیات پسر کریم خانی 9-التقریرات فی المهمّ من مباحث فقه الاصول من تقریر بحث استاده آیت الله مجدد شیرازی.سرانجام نسیم ارجعی در مزرعه وجودش وزیدن گرفت و در 24 صفر 1336 هجری مطابق 17 آذرماه 1296 ش به سوی سرای ابدی پرکشید و میهمان قدسیان و عرشیان گردید.2- شیخ محمد رضا کاشف الغطاءعالم بزرگوار شیخ محمد رضا کاشف الغطا در سال 1238ق در نجف اشرف دیده به جهان مادی گشود. تحصیلات علوم دینی را در زادگاهش نجف اشرف آغاز نمود و سال ها نزد استادان حوزه علمیه آن دیار به شاگردی پرداخت تا به درجه بلند اجتهاد دست.برخی از استادان وی که بیشترین نقش را در شکلگیری شخصیت علمی و معنوی ایشان داشته اند عبارتند از:1. حسن کاشف الغطاء 2. محمد حسن نجفی متوفای 1266ق معروف به صاحب جواهر 3. ابراهیم قُفطان 4. موسی خمایسی 5. شیخ احمد دجیلی.دانشمند والامقام شیخ محمد رضا کاشف الغطاء از مدرسان بزرگ حوزه علمیه نجف اشرف و کربلا به شمار می آمد. وی هر روز در مدرسه کاشف الغطاء حاضر می شد و عالمان و جویندگان علوم دینی بسیاری در محضر وی حاضر می شدند و از خرمن پربار علوم و کمالات وی خوشه های هدایت می چیدند. برخی از آن ها عبارتند از:1. عبد الحسن شیخ راضی 2. عبد الرضا طفیلی سهلانی 3. محمد عُنُوز 4. احمد مشهدی 5. جواد محی الدین نجفی 6. شیخ صالح کاشف الغطاء 7. شیخ علی حیدرجایگاه علمی، مقام مرجعیت و منتسب بودن به خاندانی با فضیلت و پر افتخار، سبب شد تا حاکمان و والیان، جناب شیخ محمد رضا کاشف الغطاء، را بشناسند و برای او احترامی ویژه در نظر داشته باشند و از وی حرف شنوی داشته باشند؛ ناصر الدین شاه قاجاری که در سال 1287ق به قصد زیارت عتبات عالیات عازم عراق شد، در کربلا با ایشان دیدار نمود.سرانجام او در ماه رجب سال 1297ق برای استراحت در قریه ای از قریه های شهر حله به نام البصیره به سر می برد. عصر یکی از روزها درد شدیدی بر وی عارض شد و نزدیک صبح فردا هنگام فجر، جان به جان آفرین تسلیم نمود و به دیدار معبود خویش شتافت. پیکرش در روز بیست و پنجم همان ماه به نجف اشرف منتقل شد و پس از تشییع از سوی مردم و عالمان در مقبره خانوادگی کاشف الغطاء، به خاک سپرده شد.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ[ مشاهده کل متن ]ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
دومین شماره دوفصلنامه علمی ـ پژوهشی «امت و تمدن»، به صاحبامتیازی پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم(ع)، با مدیرمسئولی و سردبیری دکتر احمد کوثری منتشر شد.
کتاب «توحید ربوبی از وحی تا وهم؛ بررسی تطبیقی توحید ربوبی در نگاه امامیه و وهابیت» به همت پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم علیهالسلام منتشر شد؛ اثری که با رویکردی علمی و تطبیقی، یکی از مهمترین مباحث اعتقادی اسلام را از منظر امامیه و وهابیت بررسی و تحلیل میکند.
کتاب «مکتب امام راحل و شهید؛ جهانبینی، ایدئولوژی، استراتژی» به قلم حسین بغدادی و گروهی از پژوهشگران حوزه علمیه قم با هدف تبیین منسجم منظومه فکری امام خمینی(ره) و رهبر شهید انقلاب اسلامی و ارائه نقشه راه تحقق تمدن نوین اسلامی، در ۵۸۶ صفحه توسط انتشارات پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم(ع) منتشر و روانه بازار نشر شد.