X
در این یادداشت، محمدجواد فلاح با طرح این پرسش که «وحدت حول چه چیزی و با چه معیاری؟» به بررسی مفهوم وحدت و نسبت آن با حقیقت و ارزشهای دینی میپردازد. نویسنده با استناد به آیه «وَاعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِیعًا وَلَا تَفَرَّقُوا»، تأکید میکند که وحدت حقیقی باید بر محور «حبلالله» شکل بگیرد و نباید به بهانه حفظ انسجام، ارزشهای دینی یا حق نقد و مطالبهگری نادیده گرفته شود.
گسترش تلفن همراه و اینترنت، پیمایشهای تلفنی و آنلاین را به ابزاری سریع و کمهزینه برای شناخت مسائل فرهنگی و اجتماعی ایران تبدیل کرده است؛ اما سهولت دسترسی به پاسخگویان، لزوماً به معنای دستیابی به تصویری دقیق و نماینده از جامعه نیست. ضعف در چارچوب نمونهگیری، عدم پاسخگویی و تفاوت گروههای حاضر و غایب در نمونه میتواند نتایج پیمایش را با سوگیری مواجه کند؛ مسئلهای که در موضوعات حساس فرهنگی، اجتماعی و سیاسی اهمیت بیشتری پیدا میکند.
احمد کوثری مدیر کارگروه امت و تمدن پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم (ع) در این یادداشت با بررسی عملکرد بخش علمی مجمع تقریب مذاهب اسلامی در چهلمین کنفرانس بینالمللی وحدت اسلامی، از فاصله گرفتن «تقریب» از مسائل واقعی و راهبردی جهان اسلام انتقاد میکند. نویسنده با اشاره به ضعف در حضور و گفتوگوی مستقیم با علمای اهلسنت، فقدان گفتمان روشن درباره وحدت و سردرگمی در تشخیص تهدیدها و فرصتهای جریانهای اسلامی، بر ضرورت عبور از همایشهای تشریفاتی و حرکت به سوی تقریبِ راهبردی، اجتماعی و عملیاتی تأکید دارد.
یادداشت | حبیبالله اسداللهی
یادداشت | محمد باغچقی پژوهشگر گروه امت و تمدن پژوهشکده باقرالعلوم علیه السلام
یادداشت | محمد باغچقی عضو گروه امت و تمدن پژوهشکده باقر العلوم (علیه السلام) قم
یادداشت | احمد کوثری
این یادداشت، با نگاهی به آیین باشکوه وداع با «امام شهید»، این رخداد را فراتر از یک مراسم تشییع و نمادی از پیوند عمیق ملت با آرمانهای اسلام، ایران و مقاومت روایت میکند. نویسنده با تبیین شخصیت امام شهید بهعنوان معمار بیداری امت اسلامی، تأکید دارد که مجاهدت، استقامت و مردمداری، سرمایهای ماندگار آفرید که بازتاب آن را میتوان در حضور پرشور ملت ایران، همراهی ملتهای منطقه و ادای احترام جهانی به این شخصیت تاریخی مشاهده کرد.
یادداشت | احمد کوثری مدیر گروه امت و تمدن پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم (ع)
یادداشت | مهدی افراز
در این یادداشت، نویسنده با تمرکز بر نسبت «شجاعت روشنفکری» و مواجهه اندیشمندان با شرایط بحرانی، به بازخوانی نقش اهل فکر در میدانهای اجتماعی و سیاسی میپردازد. او با تفکیک میان روشنفکران منفعل و روشنفکران صریح و حقگو، شجاعت علمی و اخلاقی را بهمثابه امری درونی و برخاسته از عقل و وجدان معرفی میکند که در بزنگاههای تاریخی خود را آشکار میسازد.
در میانه جنگ ترکیبی دشمن که میدان اصلی آن از مرزها به ذهنها و روابط اجتماعی منتقل شده است، پیام اخیر رهبر انقلاب با تأکید بر «جانفدایی» و پرهیز از تبدیل اختلاف به تنازع، نقشه راهی راهبردی برای صیانت از مهمترین سرمایه کشور، یعنی انسجام اجتماعی و نخبگانی، ارائه میدهد.
یادداشت | سیدعلی موسوی، استاد حوزه و دانشگاه
در روزگاری که دشمن پس از ناکامی در میدان نظامی و اقتصادی، تمرکز خود را بر شکافهای درونی جامعه ایران قرار داده است، هر اختلاف —اگر موجّه و برخاسته از دغدغههای انقلابی باشد— میتواند به ابزاری در خدمت پروژه فرسایش انسجام ملی تبدیل شود. پیام اخیر رهبر انقلاب با برجستهسازی مفهوم «جانفدایی»، تلاشی است برای بازتعریف مرز میان «اختلافِ سازنده» و «تنازعِ ویرانگر»؛ مرزی که عبور از آن، زمین بازی را ناخواسته به سود دشمن تغییر میدهد.
در نخستین نشست از سلسلهنشستهای تخصصی «تبیین رابطه حقوقی و سیاسی کاربر، سکو و دولت» که به همت گروه مطالعات فضای مجازی پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم(ع) برگزار شد، دکتر محمد محمدینیا به بررسی «رژیم حاکمیت در پلتفرمیشدن جامعه چین» پرداخت و ابعاد حقوقی و سیاسی حکمرانی در جامعه پلتفرمی چین را مورد بحث و بررسی قرار داد.
در ادامه سلسلهنشستهای «روایت کتاب» پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم(ع)، نشست روایت و بررسی کتاب «تکوین حزبالله» روز دوشنبه ۶ مهرماه در کتابستان باران رضوی برگزار میشود.
حجتالاسلام والمسلمین دکتر عباسی، مدرس حوزه و دانشگاه و حجتالاسلام زینالعابدینی، استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم، در یازدهمین نشست پیشهمایش «امتداد اجتماعی عرفان در ساحت تمدنی» با تأکید بر پیوند فقه، اخلاق و عرفان، بر ضرورت حضور تربیت عرفانی در عرصه اجتماعی و حکمرانی تأکید کردند.
نشست علمی «منطق راهبردی وحدت در قرآن؛ از همگرایی امت تا نفی بنیانهای تکفیر» به همت کارگروه امت و تمدن پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم (ع) و مؤسسه تخصصی سراج منیر برگزار میشود.
دهمین نشست پیشهمایش «امتداد اجتماعی عرفان در ساحت تمدنی» با موضوع «افزایش اضطراب و فرسودگی روانی در عرفانهای نوپدید در برابر عرفان حقیقی و توحیدی با نگاه حکمرانی تمدنی» با ارائه حجتالاسلام والمسلمین دکتر جعفریان، عضو گروه عرفان و مدیر گروه شیعهشناسی مجتمع حکمت و ادیان جامعهالمصطفی(ص)، برگزار شد.
نخستین نشست از سلسله نشستهای «روایت کتاب» با محوریت کتاب «پناه پدر» نوشته محمدجواد فلاح و با حضور نویسنده اثر برگزار شد. در این نشست، اهمیت رابطه پدر و دختر، آسیبهای ناشی از ضعف یا اختلال این رابطه و مهارتهایی که پدران برای تعامل با دختران در موقعیتهای مختلف به آن نیاز دارند، تشریح شد.
گروه امت و تمدن پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم(ع) نشست علمی «وحدت؛ راهکار مقابله با تکفیر و تحقق تمدن نوین اسلامی» را با حضور پژوهشگران و استادان حوزه و دانشگاه برگزار میکند.
نخستین شماره کتابمجله «آورد» با عنوان «موشک ایرانی» به صاحبامتیازی پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم(ع) منتشر شد. این اثر به مدیرمسئولی و سردبیری امیر سعادتی منتشر و راهی بازار نشر شد.
در ادامه سلسلهنشستهای «روایت کتاب»، نشست معرفی و بررسی کتاب «پناه پدر؛ مهارتهای اخلاقی و عاطفی در رابطه پدر ـ دختری» با حضور نویسنده اثر برگزار میشود.
حضرت آیت الله سید مجتبی حسینی خامنهای رهبر معظم انقلاب اسلامی در پیامی به مناسبت هفته وحدت با تبریک سالروز ولادت با سعادت حضرت ختمی مرتبت محمد مصطفی(ص) و حضرت امام جعفر صادق(ع)، برنامه بدخواهان و دشمنان اسلام را برجستهسازی اختلافات برای تضعیف امت اسلامی و تسلط بر آن خواندند و با اشاره به فرو افتادن نقابهای فریبنده از چهره جنایتکار آمریکا، اتحاد امت اسلامی و دفاع از یکدیگر در مقابل کفر و همافزایی در مسائل مختلف مادی و معنوی را ضروری برشمردند و خطاب به حکّام کشورهای اسلامی تأکید کردند: حاکمان جنایتکار امریکا و نظام جعلی صهیونی دشمنان قسم خورده اتحاد اسلامی و همه امت اسلام از جمله ملتهای غرب آسیا و شمال افریقا هستند، بنابراین دشمن واقعی خود را بشناسید و با نقشه آن مقابله کنید.
ایشان همچنین با اشاره به تحقق قابل قبول درسهای وحدتبخش مکتب اسلامی در ایران عزیز، مجدداً به آحاد ملت توصیه کردند به هیچوجه اجازه بروز هیچ اختلافی را در بین خود ندهند.
حضرت آیتالله سیدمجتبی حسینی خامنهای رهبر معظم انقلاب اسلامی در پیامی به مناسبت هفته دولت ضمن قدردانی از اقدامات شایسته دولت بویژه رئیسجمهور صادق و دلسوز که برغم همه محدودیتها و دسیسههای گوناگون دشمن آمریکایی-صهیونی و تشدید تحریمها و محاصرهها انجام شده است، بر لزوم تبیین و روایت «قدرت و قوت ایران» و برجسته سازی آن و پرهیز از هرگونه سخن «ناامید کننده وتضعیف کننده انگیزه های ملی وعمومی » و «دوگانه سازیهای موهوم» تاکید کردند: قاطعانه اعلام میکنم؛ ارتکاب هرآنچه به ضرر انسجام اجتماعی باشد،ممنوع است.
سلسله نشستهای تخصصی «تبیین نسبت حقوقی و سیاسی کاربر، سکو و دولت» به همت کارگروه مطالعات فضای مجازی پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم(ع)، از نیمه دوم شهریورماه ۱۴۰۵ در قم و تهران برگزار میشود.
نهمین نشست پیشهمایش «امتداد اجتماعی عرفان در ساحت تمدنی» با موضوع «از گفتوگوی ادیان تا دیپلماسی معنوی؛ امکان بازسازی روابط جهان اسلام بر پایه عرفان و تصوف» با حضور حجتالاسلاموالمسلمین دکتر سیدمهدی علیزاده موسوی، استاد حوزه و دانشگاه، پژوهشگر حوزه کلام تطبیقی و نماینده مقام معظم رهبری در بنگلادش، برگزار شد.
عنوان طرح: سبك زندگي دانشجوي انقلابي
معرفی طرح:
زندگی جوانان امروز ایران به ویژه قشر دانشجو، آنچنان با الگوهای زندگی غربی پیوند خورده است که گاه گنجاندن چند رفتار اسلامی در زندگی این قشر جامعه، با مقاومت شدید منظومه رفتارها و عادات آنان مواجه میشود. مؤلفههایی چون تلفن همراه، اتومبیل شخصی، پوشاک شهرت، غذاهای سریع، گوشدادن به موسیقی، اینترنتگردی، شبنشینی پای ماهواره، مسافرتهای تفریحی خاص و ... همگی گویای شکلگیری فرهنگی مصرفگرا، تنوع طلب، لذتجو و پرهیجان در میان دانشجویان است.پدیده ارتباطات الكترونيك و رسانهای در سالهای اخير، سبك زندگي جوانان دانشجو را به شيوههاي جديد زندگي ديجيتال پيوند زده و فرهنگ آنان را جهاني كرده است. به گونهای که يك منظومه فرهنگي واحد، در حال تشکیل است، كه وجه اصلی آن شکل گیری باورها، ارزشها و هنجارهاي خاص در مقابل فرهنگ مسلط يا نظم اجتماعي حاكم است. در این میان، دانشجویان مسلمان و انقلابی به دنبال یافتن مسیری برای زندگی اسلامی- ایرانی خویشند و دستورالعملهایی برای تحقق منویّات و مطلوبیات مذهبی خویش میجویند. و آرزوی نسخهای جامعنگر، عملیاتی و تحولساز بر پایه آموزههای دینی را در دل دارند.اما هیمنه و سلطهگری هنجارها و فرهنگ غربی در قالب سبک زندگی، برخی از دانشجویان را به یأس از درست زیستن در متن دستاوردهای علمی و تکنولوژیک کشانده است. در مقابل گروهی نیز عدم امکان تحقّق آداب اسلامی در این نوع زندگی را دلیلی بر اختصاص آن آداب به زمان گذشته تلقّی نموده و به این بهانه از احکام اسلامی سرپیچی میکنند.طبیعتا ارائه نسخههای تک بعدی و واگرا در عرصههای پراکنده زندگی نمیتواند دانشجویان مسلمان را از کمند سلسله رفتارها و برنامههای منظومهوار و مترابطی که درگیر آنند، برهاند. بلکه طرحی نو برای نحوه زندگی اسلامی با توجه به نقشها و کارویژههای دانشجوی مسلمان نیاز است تا تمامی صحنههای زندگی و نقصها و ایرادات رفتاری او را رصد نماید و مجموعهای منسجم و سنجیده از الگوهای رفتاری ارائه دهد.اهداف:الف) هدف اصلی: تبیین الگوی زندگی اسلامی دانشجوییب) اهداف فرعی:1. ارائه نرمافزار زمینهساز برای تحقّق مطالبات انقلاب و رهبری از دانشجویان مسلمان.2. روشمندکردن پژوهشهای بدون منابع کتابخانهای.3. استفاده از دستاوردهای دو تحقیق همزمان در این گروه پروژه (اصول و مبانی الگوی زندگی اسلامی-ایرانی و الگوی زندگی طلبه پیشرو )، مباحثه موارد مبهم و در نتیجه، بازپرداخت اطلاعات و نتایج.4. آشنایی با اندیشمندانی که در این زمینه حرفی برای گفتن دارند، جهت همکاری بیشتر و معرفی به مجامع دانشگاهی.اهميت، ضرورت ها و موارد كاربرد1. توصیههای اخلاقی و عرفانی مادام که در قالب برنامههای عملی تجسّد نیابند، برای کسانی که بازیگران فعال صحنه زندگی مدرن غربزده هستند، دور از دسترس و صرفاً دلپذیر جلوه مینماید. لذا عملیاتیکردن خواستههای اخلاقی اسلام در دل دستورالعملهای رفتاری مخصوص این گروه، امکان تحقّق آنها را بیشتر میکند.2. دستورالعملهای بخشینگر و ناظر به عرصهای خاص از رفتارهای زندگی دانشجویی، دیری نمیپاید که در هاضمه یک الگوی درهم تنیده و شبکهوار از زندگي غربی حذف شده و گاه به ضد خود تبدیل میشوند. بنابراین جهت مواجهه با سبک زندگی اینچنینی، بسیار نیازمند مجموعه دستوراتی جامعنگر و جایگزین هستیم.3. با ارائه یک الگوی زندگی اسلامی ویژه دانشجویان مسلمان میتوان تحقّق درخواستهای مقام معظم رهبری از ایشان را بهتر و بیشتر مشاهده کرد. خوب درس خواندن، خوب تزکیه نمودن، خوب ورزش کردن، جنبش نرم افزاری و نوآوری علمی، عدالتخواهی، ایفای نقش افسران در جنگ نرم علیه نظام، نشر معارف و فرهنگ دینی در محیط دانشگاهی، تحلیل و آگاهی بخشی سیاسی و ... همگی در قالب یک زندگینامه اسلامی، امکان تعقیب مجدّانه و کاملتر دارند.4. با توجه به تاثیرات عمیق و گسترده دانشجویان مکتبی در حال و آینده اداره جامعه و نقش ویژهای که در فرهنگسازی و تصمیم سازیها دارند، سامانبخشی زندگی ایشان، ضریبی دوچندان در بدنه اجتماع پیدا میکند و به گونهای محسوس، نهادینه میشود.5. بیتوجهی به گزینش اهمّ از مهمّ در مقام تزاحم، به عدم اولویتسنجی در اداء وظایف (فردی، خانوادگی و اجتماعی) دانشجویان مسلمان انجامیده و افراط و تفریطهایی را موجب شده است. سبک زندگی دانشجوی مسلمان، این چند دسته وظایف را در یک نظام مرتبط و حالات مختلف، درجهبندی نموده و انتخاب صحیح در مواقع تزاحم را نشان میدهد.6. تشکّل و همنوایی فکری و «عملی» به ایجاد «گروه» هایی منسجم و همدل میانجامد که پشتوانه روانی و عاطفی محکمی برای زیستن و «استقامت» در یک محیط مخالف و اقلیتسوز دارد. دانشجویان مسلمان با داشتن سبک زندگی ویژه و مبتنی بر عقاید مکتبی خویش، نمودها و نمادهایی خاص و مستقل مییابند که از یک سو آنها را از الگوی مسلّط غربی در زندگی دانشگاهی متمایز میسازد و از سوی دیگر به احساس اراده جمعی و ارتباطات عاطفی درون گروهی میرساند.7. موفقیت در ارائه یک شیوه زندگی مؤمنانه دانشجویی، یأس حاصل از عدم امکان رشد و تعالی و در نتیجه کمبود معنویت و اخلاق در زندگی ایشان را برطرف میکند و امید به زیستنی معنوی و نیل به اهداف بلند آن را در دل و جان دانشجویان مسلمان بارور میسازد.پیشینه تحقیق: متأسفانه این مسئله تاکنون مورد توجه صاحبنظران و محقّقین داخلی قرار نگرفته و به دلیل بومی بودن موضوع، قابلیت طرح در تحقیقات خارجی را نیز نداشته است. لذا در جستجوها «هیچ» تحقيق قابل توجهی در این موضوع به دست نیامد.مجری طرح: حجت الاسلام مهدی همازاده
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ[ مشاهده کل متن ]ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
دومین شماره دوفصلنامه علمی ـ پژوهشی «امت و تمدن»، به صاحبامتیازی پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم(ع)، با مدیرمسئولی و سردبیری دکتر احمد کوثری منتشر شد.
کتاب «توحید ربوبی از وحی تا وهم؛ بررسی تطبیقی توحید ربوبی در نگاه امامیه و وهابیت» به همت پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم علیهالسلام منتشر شد؛ اثری که با رویکردی علمی و تطبیقی، یکی از مهمترین مباحث اعتقادی اسلام را از منظر امامیه و وهابیت بررسی و تحلیل میکند.
کتاب «مکتب امام راحل و شهید؛ جهانبینی، ایدئولوژی، استراتژی» به قلم حسین بغدادی و گروهی از پژوهشگران حوزه علمیه قم با هدف تبیین منسجم منظومه فکری امام خمینی(ره) و رهبر شهید انقلاب اسلامی و ارائه نقشه راه تحقق تمدن نوین اسلامی، در ۵۸۶ صفحه توسط انتشارات پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم(ع) منتشر و روانه بازار نشر شد.