X
گسترش تلفن همراه و اینترنت، پیمایشهای تلفنی و آنلاین را به ابزاری سریع و کمهزینه برای شناخت مسائل فرهنگی و اجتماعی ایران تبدیل کرده است؛ اما سهولت دسترسی به پاسخگویان، لزوماً به معنای دستیابی به تصویری دقیق و نماینده از جامعه نیست. ضعف در چارچوب نمونهگیری، عدم پاسخگویی و تفاوت گروههای حاضر و غایب در نمونه میتواند نتایج پیمایش را با سوگیری مواجه کند؛ مسئلهای که در موضوعات حساس فرهنگی، اجتماعی و سیاسی اهمیت بیشتری پیدا میکند.
احمد کوثری مدیر کارگروه امت و تمدن پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم (ع) در این یادداشت با بررسی عملکرد بخش علمی مجمع تقریب مذاهب اسلامی در چهلمین کنفرانس بینالمللی وحدت اسلامی، از فاصله گرفتن «تقریب» از مسائل واقعی و راهبردی جهان اسلام انتقاد میکند. نویسنده با اشاره به ضعف در حضور و گفتوگوی مستقیم با علمای اهلسنت، فقدان گفتمان روشن درباره وحدت و سردرگمی در تشخیص تهدیدها و فرصتهای جریانهای اسلامی، بر ضرورت عبور از همایشهای تشریفاتی و حرکت به سوی تقریبِ راهبردی، اجتماعی و عملیاتی تأکید دارد.
یادداشت | حبیبالله اسداللهی
یادداشت | محمد باغچقی پژوهشگر گروه امت و تمدن پژوهشکده باقرالعلوم علیه السلام
یادداشت | محمد باغچقی عضو گروه امت و تمدن پژوهشکده باقر العلوم (علیه السلام) قم
یادداشت | احمد کوثری
این یادداشت، با نگاهی به آیین باشکوه وداع با «امام شهید»، این رخداد را فراتر از یک مراسم تشییع و نمادی از پیوند عمیق ملت با آرمانهای اسلام، ایران و مقاومت روایت میکند. نویسنده با تبیین شخصیت امام شهید بهعنوان معمار بیداری امت اسلامی، تأکید دارد که مجاهدت، استقامت و مردمداری، سرمایهای ماندگار آفرید که بازتاب آن را میتوان در حضور پرشور ملت ایران، همراهی ملتهای منطقه و ادای احترام جهانی به این شخصیت تاریخی مشاهده کرد.
یادداشت | احمد کوثری مدیر گروه امت و تمدن پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم (ع)
یادداشت | مهدی افراز
در این یادداشت، نویسنده با تمرکز بر نسبت «شجاعت روشنفکری» و مواجهه اندیشمندان با شرایط بحرانی، به بازخوانی نقش اهل فکر در میدانهای اجتماعی و سیاسی میپردازد. او با تفکیک میان روشنفکران منفعل و روشنفکران صریح و حقگو، شجاعت علمی و اخلاقی را بهمثابه امری درونی و برخاسته از عقل و وجدان معرفی میکند که در بزنگاههای تاریخی خود را آشکار میسازد.
در میانه جنگ ترکیبی دشمن که میدان اصلی آن از مرزها به ذهنها و روابط اجتماعی منتقل شده است، پیام اخیر رهبر انقلاب با تأکید بر «جانفدایی» و پرهیز از تبدیل اختلاف به تنازع، نقشه راهی راهبردی برای صیانت از مهمترین سرمایه کشور، یعنی انسجام اجتماعی و نخبگانی، ارائه میدهد.
یادداشت | سیدعلی موسوی، استاد حوزه و دانشگاه
در روزگاری که دشمن پس از ناکامی در میدان نظامی و اقتصادی، تمرکز خود را بر شکافهای درونی جامعه ایران قرار داده است، هر اختلاف —اگر موجّه و برخاسته از دغدغههای انقلابی باشد— میتواند به ابزاری در خدمت پروژه فرسایش انسجام ملی تبدیل شود. پیام اخیر رهبر انقلاب با برجستهسازی مفهوم «جانفدایی»، تلاشی است برای بازتعریف مرز میان «اختلافِ سازنده» و «تنازعِ ویرانگر»؛ مرزی که عبور از آن، زمین بازی را ناخواسته به سود دشمن تغییر میدهد.
گروه امت و تمدن پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم(ع) نشست علمی «وحدت؛ راهکار مقابله با تکفیر و تحقق تمدن نوین اسلامی» را با حضور پژوهشگران و استادان حوزه و دانشگاه برگزار میکند.
نخستین شماره کتابمجله «آورد» با عنوان «موشک ایرانی» به صاحبامتیازی پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم(ع) منتشر شد. این اثر به مدیرمسئولی و سردبیری امیر سعادتی منتشر و راهی بازار نشر شد.
در ادامه سلسلهنشستهای «روایت کتاب»، نشست معرفی و بررسی کتاب «پناه پدر؛ مهارتهای اخلاقی و عاطفی در رابطه پدر ـ دختری» با حضور نویسنده اثر برگزار میشود.
حضرت آیت الله سید مجتبی حسینی خامنهای رهبر معظم انقلاب اسلامی در پیامی به مناسبت هفته وحدت با تبریک سالروز ولادت با سعادت حضرت ختمی مرتبت محمد مصطفی(ص) و حضرت امام جعفر صادق(ع)، برنامه بدخواهان و دشمنان اسلام را برجستهسازی اختلافات برای تضعیف امت اسلامی و تسلط بر آن خواندند و با اشاره به فرو افتادن نقابهای فریبنده از چهره جنایتکار آمریکا، اتحاد امت اسلامی و دفاع از یکدیگر در مقابل کفر و همافزایی در مسائل مختلف مادی و معنوی را ضروری برشمردند و خطاب به حکّام کشورهای اسلامی تأکید کردند: حاکمان جنایتکار امریکا و نظام جعلی صهیونی دشمنان قسم خورده اتحاد اسلامی و همه امت اسلام از جمله ملتهای غرب آسیا و شمال افریقا هستند، بنابراین دشمن واقعی خود را بشناسید و با نقشه آن مقابله کنید.
ایشان همچنین با اشاره به تحقق قابل قبول درسهای وحدتبخش مکتب اسلامی در ایران عزیز، مجدداً به آحاد ملت توصیه کردند به هیچوجه اجازه بروز هیچ اختلافی را در بین خود ندهند.
حضرت آیتالله سیدمجتبی حسینی خامنهای رهبر معظم انقلاب اسلامی در پیامی به مناسبت هفته دولت ضمن قدردانی از اقدامات شایسته دولت بویژه رئیسجمهور صادق و دلسوز که برغم همه محدودیتها و دسیسههای گوناگون دشمن آمریکایی-صهیونی و تشدید تحریمها و محاصرهها انجام شده است، بر لزوم تبیین و روایت «قدرت و قوت ایران» و برجسته سازی آن و پرهیز از هرگونه سخن «ناامید کننده وتضعیف کننده انگیزه های ملی وعمومی » و «دوگانه سازیهای موهوم» تاکید کردند: قاطعانه اعلام میکنم؛ ارتکاب هرآنچه به ضرر انسجام اجتماعی باشد،ممنوع است.
سلسله نشستهای تخصصی «تبیین نسبت حقوقی و سیاسی کاربر، سکو و دولت» به همت کارگروه مطالعات فضای مجازی پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم(ع)، از نیمه دوم شهریورماه ۱۴۰۵ در قم و تهران برگزار میشود.
نهمین نشست پیشهمایش «امتداد اجتماعی عرفان در ساحت تمدنی» با موضوع «از گفتوگوی ادیان تا دیپلماسی معنوی؛ امکان بازسازی روابط جهان اسلام بر پایه عرفان و تصوف» با حضور حجتالاسلاموالمسلمین دکتر سیدمهدی علیزاده موسوی، استاد حوزه و دانشگاه، پژوهشگر حوزه کلام تطبیقی و نماینده مقام معظم رهبری در بنگلادش، برگزار شد.
هفته وحدت، فرصتی برای بازخوانی مشترکاتی است که مسلمانان را در کنار یکدیگر قرار میدهد و زمینه همدلی، همبستگی و همکاری میان آنان را فراهم میکند. این مناسبت، یادآور ضرورت تحکیم پیوندهای امت اسلامی و توجه به ارزشهایی است که میتواند دلهای مسلمانان را به یکدیگر نزدیکتر کند.
پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم(ع)، «سند راهبردی تبلیغ دین» را همراه با مجموعهای از مستندات و مباحث پشتیبان تدوین کرده است؛ مجموعهای که با تمرکز بر تعریف و مفهومشناسی تبلیغ، بررسی ابعاد و ویژگیهای آن و توجه به مسائل و اقتضائات فعالیت تبلیغی، در پی فراهم کردن زمینهای برای شناخت دقیقتر وضعیت تبلیغ و ترسیم مسیر راهبردی آن است.
فرارسیدن سالروز رحلت جانسوز حضرت محمد مصطفی(ص)، شهادت مظلومانه سبط اکبر پیامبر گرامی اسلام، حضرت امام حسن مجتبی(ع)، و شهادت غریبانه هشتمین پیشوای معصوم، حضرت امام علی بن موسیالرضا(ع)، را به عموم مسلمانان و شیعیان جهان تسلیت عرض میکنیم.
دومین شماره دوفصلنامه علمی ـ پژوهشی «امت و تمدن»، به صاحبامتیازی پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم(ع)، با مدیرمسئولی و سردبیری دکتر احمد کوثری منتشر شد.
نشست علمی یکروزه «اربعین؛ فناوری اجتماعی تحقق خونخواهی» با هدف بررسی ظرفیتهای تمدنی راهپیمایی اربعین حسینی، نقش آن در بازتولید سرمایه اجتماعی جبهه مقاومت و واکاوی الزامات فرهنگی و سیاستگذاری این پدیده جهانی، در پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم(ع) برگزار شد.
به نام خدا
آشنایی با یک نویسنده جوان
به گزارش مدیریت ارتباطات و روابط عمومی پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی، چندی پیش خبر چاپ کتاب "مکتب سیاسی امام خمینی (ره) در بستر تاریخ انقلاب" توسط پژوهشکده باقرالعلوم علیه السلام منشر شد. بر آن شدیم تا با آقای محمد طلایی نویسنده این کتاب گفتگوی صمیمانه ای جهت آشنایی بیشتر با این کتاب و اهداف نویسنده آن داشته باشیم. آنچه در ادامه می خواند بخشی از مصاحبه با ایشان است.
بنده محمد طلایی، متولد 1366، سال 84 وارد دانشگاه صنعتی شریف شدم و در رشته مهندسی مکانیک مقطع کارشناسی را به اتمام رساندم. سال 88 وارد حوزه و مدرسه علمیه معصومیه (س) شدم و الحمدلله دوره طلبگی را آغاز کردم. از همان سال های ابتدایی طلبگی به تدریج با مباحث سیره رفتاری امام خمینی (ره) از طریق استاد حجت الاسلام سید علی موسوی آشنا شدم و این روند به حمد لله مستمرا ادامه پیدا کرد. در حال حاضر هم در پژوهشکده باقرالعلوم علیه السلام مسئولیت کارگروه سیره رهبران را به عهده دارم.
معمولا کارهایی که در مورد امام (ره) و آقا انجام می شود حول محور بیانات این بزرگواران است. ما تمرکز خود را بر روی سیره این بزرگواران قرار دادیم، چرا که چهارچوب کلی انقلاب اسلامی را حضرت امام و مقام معظم رهبری چیده اند و این چهار چوب صرفا از بیانات ایشان شکل نگرفته است، بلکه افعال آنها نیز منشا آثار و برکات زیادی بوده است. در واقع بیانات ایشان نیز بخشی از افعالی هستند که امام و آقا در فضای مبارزه با سلطنت پهلوی و نیز در ساختن جمهوری اسلامی، انجام داده اند. به عنوان مثال نهاد سازی های حضرت امام پس از پیروزی انقلاب، موضع گیری ها، عزل و نصب ها، تعامل و مدیریت جریان های مختلف مسئولین کشور و رفتارهای فراوانی در این سطوح بسیار قابل تامل و بررسی می باشند و اینهاست که متن سیره امامین انقلاب در عرصه حکمرانی و اقامه دین در بستر حکومت اسلامی را می سازند.
پس ما به جهت کشف قواعد حاکم بر شیوه اقامه دین توسط این دو بزرگوار و رسیدن به عمق راهبردهای امام و آقا باید سیره این بزرگواران را مورد تحقیق و تفحص قرار دهیم. اقامه دین مسئله اصلی ماست، ما اصلا می خواهیم سیره امام و آقا و حتی معصومین (ع) را بررسی کنیم تا با نحوه عملکرد آنها در مورد اقامه دین آشنا بشویم. البته اقامه دین در قالب خاص زمانی و مکانی ما می شود انقلاب اسلامی و نظام اسلامی.
در این راستا به سراغ تاریخ معاصر آمدیم و برای اینکه قواعد این حرکت زنده برای ما کشف بشود سیره امام و آقا را با محوریت تاریخ بررسی نمودیم. با بیانات ایشان هم علاوه بر لحاظ جهت اندیشه ای و تبیینی که دارد، به عنوان یک فعل تاریخی نیز برخورد کردیم. مثلا از سال چهل (و حتی قبل از آن، زمانی که حضرت امام (ره) تحت زعامت حاج شیخ عبدالکریم (ره) و یا آیت الله العظمی بروجردی (ره) بودند) با امام (ره) همراه شدیم و هر لحظه ای خودمان را جای امام(ره) گذاشتیم. امام (ره) برای این که قیام خود را شروع کند به چه سوالاتی در مورد جامعه ایرانی و هدف از قیام و به چه صورتی پاسخ داده اند؟ چه درس هایی از حرکتهای اجتماعی سیاسی پیش از انقلاب اسلامی گرفته اند؟ رفتار امام (ره) در اتفاقاتی مثل قیام 15 خرداد یا مثلا انقلاب سفیدچگونه بوده است؟ و به همین ترتیب تا اتفاقات پس از انقلاب با این نگاه به مطالعه قواعد واکنش ها و رفتارهای امام و آقا در بازه ها و موضوعات مختلف پرداخته ایم.
طبیعی است که ما منطقا ابتدا باید به سراغ سیره خود معصومین (ع) برویم چون امام و آقا معصوم نیستند و فقیه هستند. اما این بزرگواران با توجه به همان سیره معصومین (ع) و برداشتی که از منابع دسته اول شیعی دارند، یک سری رفتارها و برداشت هایی دارند که می توان گفت این آخرین و به روزترین قرائتی است که از اسلام ناب در دسترس ماست. ما برای فهم بهتر حاق سیره معصومین (ع) لاجرم باید ابتدا به برداشت هایی که فقهای تراز ما داشته اند مسلط شویم و سپس به صورت اجتهادی به بررسی سیره معصومین (ع) بپردازیم. همان سنتی که در اجتهاد مصطلح فقهی نیز رایج است.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ[ مشاهده کل متن ]ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
کتاب «توحید ربوبی از وحی تا وهم؛ بررسی تطبیقی توحید ربوبی در نگاه امامیه و وهابیت» به همت پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم علیهالسلام منتشر شد؛ اثری که با رویکردی علمی و تطبیقی، یکی از مهمترین مباحث اعتقادی اسلام را از منظر امامیه و وهابیت بررسی و تحلیل میکند.
کتاب «مکتب امام راحل و شهید؛ جهانبینی، ایدئولوژی، استراتژی» به قلم حسین بغدادی و گروهی از پژوهشگران حوزه علمیه قم با هدف تبیین منسجم منظومه فکری امام خمینی(ره) و رهبر شهید انقلاب اسلامی و ارائه نقشه راه تحقق تمدن نوین اسلامی، در ۵۸۶ صفحه توسط انتشارات پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم(ع) منتشر و روانه بازار نشر شد.