X
حضور دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی در مراسم روز ملی عربستان در تهران، بهانهای شده است تا حجتالاسلام احمد کوثری، مدیرگروه امت و تمدن پژوهشکده باقرالعلوم (ع) در یادداشتی، نسبت میان دیپلماسی، تقریب مذاهب و ملاحظات راهبردی جمهوری اسلامی را بررسی کند. نویسنده با اشاره به جایگاه مجمع تقریب و شرایط پرتنش منطقه، این پرسش را مطرح میکند که مرز میان تعامل دیپلماتیک و فاصله گرفتن از مبانی و اهداف تقریب کجاست.
در این یادداشت، محمدجواد فلاح با طرح این پرسش که «وحدت حول چه چیزی و با چه معیاری؟» به بررسی مفهوم وحدت و نسبت آن با حقیقت و ارزشهای دینی میپردازد. نویسنده با استناد به آیه «وَاعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِیعًا وَلَا تَفَرَّقُوا»، تأکید میکند که وحدت حقیقی باید بر محور «حبلالله» شکل بگیرد و نباید به بهانه حفظ انسجام، ارزشهای دینی یا حق نقد و مطالبهگری نادیده گرفته شود.
گسترش تلفن همراه و اینترنت، پیمایشهای تلفنی و آنلاین را به ابزاری سریع و کمهزینه برای شناخت مسائل فرهنگی و اجتماعی ایران تبدیل کرده است؛ اما سهولت دسترسی به پاسخگویان، لزوماً به معنای دستیابی به تصویری دقیق و نماینده از جامعه نیست. ضعف در چارچوب نمونهگیری، عدم پاسخگویی و تفاوت گروههای حاضر و غایب در نمونه میتواند نتایج پیمایش را با سوگیری مواجه کند؛ مسئلهای که در موضوعات حساس فرهنگی، اجتماعی و سیاسی اهمیت بیشتری پیدا میکند.
احمد کوثری مدیر کارگروه امت و تمدن پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم (ع) در این یادداشت با بررسی عملکرد بخش علمی مجمع تقریب مذاهب اسلامی در چهلمین کنفرانس بینالمللی وحدت اسلامی، از فاصله گرفتن «تقریب» از مسائل واقعی و راهبردی جهان اسلام انتقاد میکند. نویسنده با اشاره به ضعف در حضور و گفتوگوی مستقیم با علمای اهلسنت، فقدان گفتمان روشن درباره وحدت و سردرگمی در تشخیص تهدیدها و فرصتهای جریانهای اسلامی، بر ضرورت عبور از همایشهای تشریفاتی و حرکت به سوی تقریبِ راهبردی، اجتماعی و عملیاتی تأکید دارد.
یادداشت | حبیبالله اسداللهی
یادداشت | محمد باغچقی پژوهشگر گروه امت و تمدن پژوهشکده باقرالعلوم علیه السلام
یادداشت | محمد باغچقی عضو گروه امت و تمدن پژوهشکده باقر العلوم (علیه السلام) قم
یادداشت | احمد کوثری
این یادداشت، با نگاهی به آیین باشکوه وداع با «امام شهید»، این رخداد را فراتر از یک مراسم تشییع و نمادی از پیوند عمیق ملت با آرمانهای اسلام، ایران و مقاومت روایت میکند. نویسنده با تبیین شخصیت امام شهید بهعنوان معمار بیداری امت اسلامی، تأکید دارد که مجاهدت، استقامت و مردمداری، سرمایهای ماندگار آفرید که بازتاب آن را میتوان در حضور پرشور ملت ایران، همراهی ملتهای منطقه و ادای احترام جهانی به این شخصیت تاریخی مشاهده کرد.
یادداشت | احمد کوثری مدیر گروه امت و تمدن پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم (ع)
یادداشت | مهدی افراز
در این یادداشت، نویسنده با تمرکز بر نسبت «شجاعت روشنفکری» و مواجهه اندیشمندان با شرایط بحرانی، به بازخوانی نقش اهل فکر در میدانهای اجتماعی و سیاسی میپردازد. او با تفکیک میان روشنفکران منفعل و روشنفکران صریح و حقگو، شجاعت علمی و اخلاقی را بهمثابه امری درونی و برخاسته از عقل و وجدان معرفی میکند که در بزنگاههای تاریخی خود را آشکار میسازد.
در میانه جنگ ترکیبی دشمن که میدان اصلی آن از مرزها به ذهنها و روابط اجتماعی منتقل شده است، پیام اخیر رهبر انقلاب با تأکید بر «جانفدایی» و پرهیز از تبدیل اختلاف به تنازع، نقشه راهی راهبردی برای صیانت از مهمترین سرمایه کشور، یعنی انسجام اجتماعی و نخبگانی، ارائه میدهد.
یادداشت | سیدعلی موسوی، استاد حوزه و دانشگاه
دبیر کارگروه مطالعات اجتماعی پژوهشکده باقرالعلوم(ع) در دومین نشست تبلیغپژوهی بصائر با تأکید بر ضرورت بازتعریف الگوی تبلیغ دین در دوره معاصر گفت: اجتماعی شدن تبلیغ، یکی از مهمترین دستاوردهای اندیشه دینی در سده اخیر است؛ به این معنا که تبلیغ دین نباید صرفاً به گفتار، منبر و خطابه محدود شود، بلکه باید از مسیر مواجهه با مسائل اجتماعی، ایجاد نهادهای اجتماعی و تلاش برای بهبود وضعیت عمومی جامعه تحقق پیدا کند.
مدیر مرکز رصد تیام با تأکید بر ضرورت شناخت ریشههای فردی، خانوادگی و اجتماعی پدیده بیحجابی گفت: برای مواجهه مؤثر با این پدیده، باید به جای تمرکز صرف بر رفتار ظاهری افراد، ارزشها، باورها، نگرشها و زمینههایی را که به شکلگیری این رفتار منجر شده است، شناخت و مورد توجه قرار داد.
نشست رونمایی از کتاب «برای تغییر جهان؛ نظریه ایرانی مقاومت» با حضور نویسنده اثر و جمعی از کارشناسان، دوشنبه دوم آذر 1405، ساعت 15 عصر در سالن جلسات پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم(ع) برگزار میشود.
حجتالاسلام دکتر مسعود آذربایجانی در سومین نشست از مرحله سوم سلسلهنشستهای علمی «رابطه پدر ـ پسری در آینه علم و دین»، با موضوع بررسی آموزههای نهجالبلاغه درباره وظایف پدر و پسر، به تبیین عوامل فاصله میان نسلها، ویژگیهای نسل جدید و راهکارهای تقویت ارتباط پدر و پسر پرداخت.
شانزدهمین نشست پیشهمایش «امتداد اجتماعی عرفان در ساحت تمدنی» با موضوع «هندسه تمدنی دعا و نیایش؛ معماری معنوی حکمرانی در امتداد اجتماعی عرفان» و با ارائه دکتر محمدرضا فریدونی، عرفانپژوه و عضو هیئت علمی دانشگاه بوعلیسینا همدان و دبیری حجتالاسلام محمدحسین علیجانزاده روشن برگزار شد.
دومین جلسه از سلسلهنشستهای مرحله سوم «پدر_پسری» با موضوع «پدران و روابط دوستی پسران» با ارائه حجتالاسلام دکتر علی فاطمیپور و به همت کارگروه مطالعات خانواده پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم برگزار شد. این نشست با تمرکز بر شناخت روابط دوستی پسران، بررسی انگیزهها و انتظارات آنان از رفاقت و تبیین نقش تربیتی پدران، به ارائه راهکارهایی برای هدایت روابط دوستانه و پیشگیری از آسیبهای احتمالی آن پرداخت.
نشست تخصصی «از هویتگرایی دینی تا دینزدایی در جمهوری آذربایجان؛ با نگاهی به مسئله حجاب» با حضور و ارائه کارشناسانی از ایران و منطقه، در پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم(ع) برگزار شد.
سعید احمدی، نویسنده کتاب «ایلسو»، در یادداشتی درباره این اثر، از زندگی عشایری، حضور مبلغان دینی در میان اقوام و عشایر ایران و اهمیت حفظ هویت فرهنگی سخن گفته است؛ کتابی که با تکیه بر خاطرات عالمان و مبلغان دینی، دریچهای به جهان زندگی عشایری میگشاید.
دومین جلسه از مرحله سوم سلسلهنشستهای علمی «رابطه پدر و پسری در آینه علم و دین» با موضوع «پدران و روابط دوستی پسران» پنجشنبه ۱۴ آبانماه ۱۴۰۵ برگزار میشود.
نخستین جلسه از مرحله سوم سلسلهنشستهای «پدر_پسری» با موضوع «بررسی الگوهای پدر پسری در قرآن کریم» با ارائه حجتالاسلام استاد حمید ملکی و به همت کارگروه مطالعات خانواده پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم برگزار شد.
نشست تخصصی «از هویتگرایی دینی تا دینزدایی در جمهوری آذربایجان؛ با نگاهی به مسئله حجاب» با حضور و ارائه کارشناسانی از ایران و منطقه، در پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم (ع) برگزار میشود.
دومین نشست از سلسله نشستهای «تبیین نسبت حقوقی و سیاسی کاربر، سکو و دولت» با موضوع «حکمرانی فضای مجازی در چین؛ ساختار نهادی، تجربه قانونگذاری و درسهایی برای ایران» با ارائه دکتر ابوالقاسم رجبی، پژوهشگر حوزه سیاستگذاری فناوری اطلاعات و ارتباطات برگزار شد.
رهبر انقلاب، «آمادگی رزمی هوشمندانه برای مقابلۀ پرقدرت با دشمنان» را از الزامات «بازدارندگی حداکثری» دانستند و مقرّر کردند هر سطح و نوعی از تهدید باید با پاسخ فوری و اثرگذار و بدون محدودیت جغرافیایی روبهرو شود.
پنجمین نشست از سلسله نشستهای تخصصی «تبیین نسبت حقوقی و سیاسی کاربر، سکو و دولت» با موضوع «انفال و سکوی حکمرانی مردمی» شنبه ۹ آبان ۱۴۰۵ در پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم(ع) برگزار میشود.
حجتالاسلام والمسلمین علی تولایی، پژوهشگر و استاد عالی حوزه علمیه مشهد، در پانزدهمین نشست پیشهمایش «امتداد اجتماعی عرفان در ساحت تمدنی»، با موضوع «عرفانِ سیاسی در ترازوی تاریخ؛ بازخوانی نسبت سیاست و سلوک از مدرسه نجف تا گام دوم انقلاب اسلامی»، بر ناسازگار نبودن عرفان حقیقی با فعالیتهای اجتماعی و سیاسی تأکید کرد.
سه شماره از فصلنامه «نامه جمهور» با محوریت اعتراض، زمینههای اجتماعی و زیستمحیطی آن، مسئله نابرابری و مطالبات کارگری، در نسخه الکترونیکی منتشر شده و از طریق سکوهای کتاب الکترونیکی در دسترس علاقهمندان قرار گرفته است.
به مناسبت روز جهانی زنکتاب "نقد فمینیسم از منظر نویسندگان غرب" بر روی پیشخوان
کتاب «نقد فمینیسم از منظر نویسندگان غرب» مجموعه مقالاتی است که در فضای جامعه غرب در انتقاد از ابعاد نظری و عملی فمینیسم نگاشته شده است. مقالات این مجموعه از میان ده ها مقاله انتخاب شده است. «تحلیلی کوتاه از فمینیسم و نتایج آن در غرب»، «ده دروغ فمینیسم»، «شش نیرنگ فمینیسم»، «پوچی فمینیسم»، «مردان آمریکا مردانگی خود را از دست داده اند»، «فمینیسم برای زنان زیانبار است»، «چگونه جنبش زنان، نفرت از مردان را به زنان آموخت؟»، «بازی های مهم فمینیستی در سازمان ملل متحد»، «آیا زنان واقعاً خواهان کار در بیرون خانه اند؟»، «بحران زندگی خانوادگی در غرب» و «سنت های اسلامی و نهضت فمینیسم: تقابل یا تعاون؟» عناوین مقالات ترجمه شده در این کتاب است. مقاله اول که به قلم سید جعفر حق شناس مدیر گروه مطالعات زن و خانواده پژوهشکده باقر العلوم نگاشته شده، مهم ترین دیدگاه ها و تفکرات جنبش فمینیسم از جمله تفسیر مادی از جهان، تشابه زن و مرد، نفی زنانگی، مخالفت با مردسالاری و پیامد های اجتماعی آن مانند بحران خانواده، تحقیر نقش همسری و مادری زنان، اشتغال: مهم ترین هدف زنان، تخریب روابط جنسی، مخالفت با ازدواج، هم زیستی بدون ازدواج، عادی شدن و افزایش طلاق و سقط جنین را مورد بررسی قرار داده است و در پایان به اندیشه اسلامی درباره زن و مرد تحت عناوینی مانند تفسیر الهی از انسان و جهان، اشتراک زن و مرد در انسانیت و ارزشمندی، تفاوت و تشابه زن و مرد، محوریت خانواده و زنان و حضور اجتماعی اشاره شده است. مقاله «ده دروغ فمینیسم» به قلم سو بوهلین، نویسنده، محقق و منتقد آمریکایی است. در این مقاله به بررسی ده دروغ فمینیسم که در کتاب «زن بودن» تونی گرنت مطرح شده، پرداخته شده است. ده دروغ مطرح شده چنین است: زنان می توانند همه کاره باشند، زنان و مردان اساساً یکسانند، مطلوبیت زنان با موفقیت آنان بیشتر می شود، طرح اسطوره استعدادهای تحقق نیافته زنان، برابری جنسی، انکار نقش مادری، زن بودن یعنی ضعیف بودن، زندگی یعنی موفقیت شغلی نه فقط زنده بودن، طرح اسطوره خودکفایی زنان و زنان از زنانه کردن مردان بهره مند خواهند شد. در «شش نیرنگ فمینیسم» نگاشته بابت فرنسیس، مؤسس و عضو شورای جهانی زندگی و خانواده در استرالیا به تبیین شش نیرنگ فمینیسم همچون حق سقط جنین برای زنان، تقدم حق انتخاب شغل بر خانه داری، تبعیض و جانبداری نسبت به زنان در انتخاب مشاغل و مسئولیت های اجرایی، تساوی و تشابه زن و مرد در همه عرصه ها پرداخته شده است. مقاله بعدی «پوچی فمینیسم» نام دارد که نویسنده آمریکایی رمان معروف «بازگشت خدایان» و محقق مسائل زنان و خانواده آن را نگاشته است. در این مقاله نویسنده با تأکید بر تفاوت های طبیعی زن و مرد، یکسانی دقیق ویژگی ها را ناممکن می داند و معتقد است لزوم تساوی زن و مرد در برابر قانون دست یافتنی نیست. «گراهام استراچان» محقق و حقوقدان استرالیایی، نویسنده مقاله ای با عنوان «مردان آمریکا مردانگی خود را از دست داده اند» است. او در این مقاله عنوان می کند که فمینیسم با شعارهایی در جهت تحقیر مردان موجب شده است که مردان در آمریکا برای دفاع از همسر و فرزندانشان فداکاری نکنند؛ چراکه این کار یک ارزش قلمداد نمی شود. «فمینیسم برای زنان زیانبار است» نوشته اریک شورنبرگ، کارشناس ارشد مسائل مدیریت و تجارت و معاون اجرایی مجله «توجه به خانواده»، به تأثیرات فمینیسم بر زنان، ازدواج، خانواده و کودکان پرداخته است. ایرین پیزی، مؤسس جنبش پناهگاه زنان مدرن و نویسنده کتاب معروف و ضد فمینیستی "Prone to violence" در مقاله ای با عنوان «چگونه جنبش زنان، نفرت از مردان را به زنان آموخت؟» به صورت داستان گونه به عقایدی که به نفرت زنان از مردان انجامیده، اشاره کرده است. او به رد و تمسخر عقاید فمینیستی پرداخته و دگرگونی های روابط زن و مرد در خانواده و جامعه غرب را بیان می کند و برخی دلایل این دگرگونی ها را توضیح می دهد. «بازی های مهم فمینیستی در سازمان ملل متحد» عنوان مقاله بعدی است. کری رابرتز نویسنده مقاله، مشاور و تحلیل گر آمریکایی و استاد رشته روانشناسی در این مقاله به نقد و بررسی برخی دیدگاه های فمینیستی پرداخته و می گوید :فمینیست های جنسیتی تفکر منطقی را ابزاری مردانه برای تعدی به زنان می دانند. از طرف دیگر برخی از فمینیست ها، سنت تفکر سالم را به عنوان تجاوز به ذهن های زنان، تحقیر می کنند. آنان معتقدند جهان باید براساس احساس زنان بازسازی شود. نویسنده مقاله همچنین ادعای فمینیست ها را مبنی بر نقض حقوق زنان در سطح وسیع و اغراق آمیز در جهان که سازمان ملل در کنفرانس های جهانی زنان مطرح می کند، مردود شمرده و در پایان به تفاوت روحیه تعقلی و احساسی زنان و مردان اشاره می کند.
انگری هری نویسنده مقاله «آیا زنان واقعاً خواهان کار در بیرون خانه اند؟» به تبلیغات مسمومی که در جهت تحقیر ازدواج به عنوان راهی برای سلطه مردان بر زنان و نگهداشتن زنان در خانه است اشاره کرده و همچنین در نقد گسترش اشتغال زنان، به پیامدهای آن از جمله از بین رفتن فرصت های شغلی مردان به نفع زنان و موج بیکاری مردان و آسیب های فراوان خانگی پرداخته است. «بحران زندگی خانوادگی در غرب» عنوان مقاله ای از نادیا خواجه، محقق پاکساتی مقیم آمریکا است. به عقیده او ساختار خانواده در سال های گذشته در غرب تغییرات منفی زیادی مانند تزلزل خانواده، افزایش طلاق، بی بند و باری جنسی، افزایش خانواده های تک والد، تولد فرزندان نامشروع، تخریب روابط والدین و فرزندان و ترک پدربزرگ ها و مادر بزرگ ها داشته است. آخرین مقاله کتاب، «سنت های اسلامی و نهضت فمینیسم: تقابل یا تعاون؟» است. نویسنده این مقاله دکتر لوییس لامیا الفاروقی، متخصص موسیقی و هنر اسلامی در این مقاله معتقد است که زنان مسلمان نگاهی منفی به فمینیسم دارند. فمینیسم با خانواده گسترده مخالف است، تفاوت نقش های جنسیتی را بر نمی تابد و فردگرایی را توصیه می کند. او در پایان عنوان می کند در جوامع اسلامی باید بر مبنای آرمان ها و ارزش های دینی به مسائل زنان توجه و رسیدگی شود. کتاب فوق در 184 صفحه به کوشش سید جعفر حق شناس تألیف گردیده و به همت انتشارات پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم علیه السلام به زیور چاپ آراسته گردیده است.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ[ مشاهده کل متن ]ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
کتاب «تقاطع خیابان روزولت؛ تاریخ شفاهی ویلیام لهفلد، رایزن اقتصادی ایالات متحده در ایران» نوشته سید حسین خاتمی سبزواری و حسین باقری، از سوی انتشارات پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم(ع) منتشر شد. این اثر مجموعهای از مصاحبههای تاریخ شفاهی ویلیام لهفلد را در بر میگیرد و به ثبت تجربهها و مشاهدات او از فعالیتهای اقتصادی و دیپلماتیک آمریکا در ایران دوره پهلوی دوم میپردازد.
کتاب «ایلسو؛ روایت تبلیغ عشایری» نوشته سعید احمدی، از سوی انتشارات پژوهشکده باقرالعلوم(ع) منتشر شد. این اثر مجموعهای از روایتها و خاطرات مرتبط با تبلیغ دینی در میان عشایر است که در کنار بازگویی تجربههای مبلغان در مناطق دوردست، به زندگی عشایری، فرهنگ بومی و جایگاه این مردمان در حفظ هویت و میراث فرهنگی ایران میپردازد.
کتاب «نظریه مقاومت؛ گفتمان عقلانیت در برابر اباحهگری» نوشته سید یحیی حسینی، از سوی انتشارات پژوهشکده باقرالعلوم (ع) منتشر شد. این اثر با تبیین مبانی نظریه مقاومت و مقایسه آن با نظریه لیبرالدموکراسی، به بررسی تفاوتهای این دو گفتمان در موضوعاتی همچون آزادی، عقلانیت، جایگاه انسان، نسبت فرد و جامعه، توحید و حکمرانی میپردازد.
کتاب «هدیه شروع؛ تجربهنگاری مؤسسه خیریه بنیان ازدواج قزوین» نوشته خدیجه خدابنده، توسط انتشارات پژوهشکده باقرالعلوم (ع) منتشر شد. این اثر با بررسی تجربه شکلگیری، تداوم و پیشرفت یک مؤسسه خیریه فعال در حوزه ازدواج، به دنبال شناسایی سازوکارهای مؤثر در فعالیت تشکلهای مردمنهاد و ارائه الگویی برای ارتقای عملکرد این مجموعهها در زمینه تسهیل ازدواج و تحکیم بنیان خانواده است.