X
یادداشت | محمد باغچقی عضو گروه امت و تمدن پژوهشکده باقر العلوم (علیه السلام) قم
یادداشت | احمد کوثری
این یادداشت، با نگاهی به آیین باشکوه وداع با «امام شهید»، این رخداد را فراتر از یک مراسم تشییع و نمادی از پیوند عمیق ملت با آرمانهای اسلام، ایران و مقاومت روایت میکند. نویسنده با تبیین شخصیت امام شهید بهعنوان معمار بیداری امت اسلامی، تأکید دارد که مجاهدت، استقامت و مردمداری، سرمایهای ماندگار آفرید که بازتاب آن را میتوان در حضور پرشور ملت ایران، همراهی ملتهای منطقه و ادای احترام جهانی به این شخصیت تاریخی مشاهده کرد.
یادداشت | احمد کوثری مدیر گروه امت و تمدن پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم (ع)
یادداشت | مهدی افراز
در این یادداشت، نویسنده با تمرکز بر نسبت «شجاعت روشنفکری» و مواجهه اندیشمندان با شرایط بحرانی، به بازخوانی نقش اهل فکر در میدانهای اجتماعی و سیاسی میپردازد. او با تفکیک میان روشنفکران منفعل و روشنفکران صریح و حقگو، شجاعت علمی و اخلاقی را بهمثابه امری درونی و برخاسته از عقل و وجدان معرفی میکند که در بزنگاههای تاریخی خود را آشکار میسازد.
در میانه جنگ ترکیبی دشمن که میدان اصلی آن از مرزها به ذهنها و روابط اجتماعی منتقل شده است، پیام اخیر رهبر انقلاب با تأکید بر «جانفدایی» و پرهیز از تبدیل اختلاف به تنازع، نقشه راهی راهبردی برای صیانت از مهمترین سرمایه کشور، یعنی انسجام اجتماعی و نخبگانی، ارائه میدهد.
یادداشت | سیدعلی موسوی، استاد حوزه و دانشگاه
در روزگاری که دشمن پس از ناکامی در میدان نظامی و اقتصادی، تمرکز خود را بر شکافهای درونی جامعه ایران قرار داده است، هر اختلاف —اگر موجّه و برخاسته از دغدغههای انقلابی باشد— میتواند به ابزاری در خدمت پروژه فرسایش انسجام ملی تبدیل شود. پیام اخیر رهبر انقلاب با برجستهسازی مفهوم «جانفدایی»، تلاشی است برای بازتعریف مرز میان «اختلافِ سازنده» و «تنازعِ ویرانگر»؛ مرزی که عبور از آن، زمین بازی را ناخواسته به سود دشمن تغییر میدهد.
اینجا میناب است؛ شهری که نامش با «مِیِ شهادت» و «آبِ معصومیت» گره خورده است. روایتی از یک کشف و شهود تمدنی در تقابل میان دنیای پلیدیها و دنیای پاکیها؛ جایی که مدرسه شجره طیبه به مقتلی برای رویاهای آمریکایی تبدیل شده و کودکانش، زودتر از همگان، فارغالتحصیل مکتبخانه حقانیت ایران شدهاند.
حضور محوری زنان در تجمعات و عرصههای مقاومت، فراتر از یک مشاهده ساده، نیازمند توصیف و تحلیلی مبتنی بر مبانی هویت اسلامی است. رضا طراوت در این یادداشت با نقد الگوهای غربی که میان «کار» و «زندگی» دوقطبی ایجاد کرده و منجر به مردوارهشدن یا ابزارانگاری زنان شدهاند، به تبیین «الگوی سوم» میپردازد؛ الگویی که در آن زن انقلابی ایرانی با حفظ اصالت انسانی و نقش زندگیسازی، در متن جنگ و بحرانهای اجتماعی، پیشرویی خود را در مسیر تمدنسازی اسلامی به اثبات میرساند.
یادداشت | احمد کوثری مدیرگروه امت و تمدن پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم (ع)
یادداشت | عبدالله صفری مدیرگروه سیاستگذاری فرهنگی پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم (ع)
دومین شماره دوفصلنامه علمی ـ پژوهشی «امت و تمدن»، به صاحبامتیازی پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم(ع)، با مدیرمسئولی و سردبیری دکتر احمد کوثری منتشر شد.
نشست علمی یکروزه «اربعین؛ فناوری اجتماعی تحقق خونخواهی» با هدف بررسی ظرفیتهای تمدنی راهپیمایی اربعین حسینی، نقش آن در بازتولید سرمایه اجتماعی جبهه مقاومت و واکاوی الزامات فرهنگی و سیاستگذاری این پدیده جهانی، در پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم(ع) برگزار شد.
حجتالاسلام دکتر سیدمحمدحسین هاشمیان، عضو هیئت علمی دانشگاه باقرالعلوم(ع)، در نشست «اربعین؛ فناوری اجتماعی تحقق خونخواهی (هیأت، اربعین، مقاومت، خونخواهی)» با تبیین آیات ۱۳ تا ۱۵ سوره مبارکه شوری، اربعین حسینی را یکی از مهمترین تجلیهای قرآنی «اقامه دین»، تحقق وحدت امت و نجات انسان معاصر از حیرت معرفتی دانست و تأکید کرد که راهبرد اربعین، استمرار رسالت همه پیامبران الهی در تحقق تمدن توحیدی است.
حجتالاسلام والمسلمین محسن قنبریان، مدرس حوزههای علمیه، در نشست «اربعین؛ فناوری اجتماعی تحقق خونخواهی (هیأت، اربعین، مقاومت، خونخواهی)» با تأکید بر اینکه خونخواهی در منظومه فکری اسلام صرفاً یک واکنش احساسی یا انتقامجویانه نیست، بلکه نیازمند تبدیل شدن به یک فناوری اجتماعی است، گفت: هیأت و اربعین از مهمترین ظرفیتهای جامعه شیعی برای تبدیل خونخواهی به یک گفتمان عمومی، پایدار و تمدنساز به شمار میروند.
حجتالاسلام دکتر سیداحسان رفیعیعلوی، استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم و دانشیار گروه حقوق دانشگاه باقرالعلوم(ع)، در نشست علمی «اربعین؛ فناوری اجتماعی تحقق خونخواهی» با موضوع «هیأت، اربعین، مقاومت و خونخواهی» تأکید کرد: خونخواهی در منطق اسلام، صرفاً واکنشی احساسی یا انتقامجویانه نیست، بلکه فناوری اجتماعیِ تحقق عدالت و اقامه قسط است و اگر بر پایه عقلانیت دینی سامان نیابد، میتواند به نقطه مقابل کارکرد حقیقی خود تبدیل شود.
ایرانمنش با تبیین انواع رویکردهای راهبردی به اربعین و بعثت امت، گفت: نوع نگاه ما به پدیدههای مردمی، اربعین و اقتضائات زمانه، فناوریهای مورد استفاده در مسیر تحقق اهداف انقلاب اسلامی و مسئله خونخواهی را تعیین میکند.
استاد حوزه و دانشگاه با بیان اینکه اربعین ظرفیت تبدیل رنج تاریخی کربلا به نیروی اجتماعی برای امروز را دارد، گفت: پیادهروی اربعین، منطق خونخواهی امام شهید را در جهان تشیع بازتولید میکند و انسان مقاوم و شبکه همبسته گفتمان مقاومت را شکل میدهد.
حجتالاسلام والمسلمین سیدعلی موسوی با تأکید بر اینکه پیادهروی اربعین برای حفظ پویایی خود نیازمند بازتولید مستمر معناست، گفت: ظرفیتهای تأویلی این حرکت عظیم مردمی میتواند مفاهیم عاشورا، مقاومت و خونخواهی را متناسب با اقتضائات جنگ کنونی محور مقاومت به زبان هیئت، مرثیه، مداحی و دیگر نمادهای فرهنگی منتقل کرده و زمینه تداوم اثرگذاری اجتماعی و تمدنی اربعین را فراهم سازد.
هشتمین نشست تخصصی همایش «امتداد اجتماعی عرفان در ساحت تمدنی و نسبت آن با حکمرانی جمهوری اسلامی ایران؛ چالشها و فرصتها» با موضوع «ظرفیتهای عرفان اسلامی در پیشگیری و کاهش آسیبهای اجتماعی در سایه حکمرانی دینی و تمدنی» به همت پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم علیهالسلام برگزار شد.
با مشارکت پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم علیهالسلام و برخی نهادهای حوزوی، نشست علمی «اربعین؛ فناوری اجتماعی تحقق خونخواهی (هیأت، اربعین، مقاومت و خونخواهی)» با حضور جمعی از اساتید حوزه و دانشگاه برگزار میشود.
کتاب «توحید ربوبی از وحی تا وهم؛ بررسی تطبیقی توحید ربوبی در نگاه امامیه و وهابیت» به همت پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم علیهالسلام منتشر شد؛ اثری که با رویکردی علمی و تطبیقی، یکی از مهمترین مباحث اعتقادی اسلام را از منظر امامیه و وهابیت بررسی و تحلیل میکند.
کتاب «مکتب امام راحل و شهید؛ جهانبینی، ایدئولوژی، استراتژی» به قلم حسین بغدادی و گروهی از پژوهشگران حوزه علمیه قم با هدف تبیین منسجم منظومه فکری امام خمینی(ره) و رهبر شهید انقلاب اسلامی و ارائه نقشه راه تحقق تمدن نوین اسلامی، در ۵۸۶ صفحه توسط انتشارات پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم(ع) منتشر و روانه بازار نشر شد.
خانم دکتر شایگان نیز در مورد حدود و ضوابط قانونی عفاف و حجاب در ایران بحثش را اینگونه ارائه داد:
” محدوده ی پوشش افراد در بر خی کشورها در قانونشان آمده، در کشور ما نیز از سال ١٣٣٧ یعنی در زمان رضاشاه در زمینه ی پوشش، اساسنامه ی لباس رسمی مأموران کشوری و قانون متحدالشکل کردن اتباع ذکور ایران دیده می شود و در سال ١٣١۴ نیز قانون کشف حجاب را داشته ایم.
بعد از انقلاب در زمینه ی بحث پوشش تا سال ۶٢ قانونی وجود نداشته است. یعد از اینکه امام (ره) می گویند حجاب تکلیف شرعی است و خانم ها اگر می خواهند در جامعه باشند باید حجاب داشته باشند، در قانون تعزیرات سال ۶٢ در ماده ١٠٢ آورده شد که زنان بدون حجاب شرعی نباید در جامعه حاضر شوند و اگر بی حجاب ظاهر شوند مستوجب مجازات ٧۴ ضربه شلاق خواهند بود.
سپس در سال ۶۵ قانون نحوه ی رسیدگی به تخلفات فروشندگانی که استفاده از کالاهای آن ها در جامعه خلاف شرع بوده و عفت عمومی را جریحه دار می کند تصویب شد، که یکی از آن ها، لباس های مروج فساد و دیگری لباس هایی بود که نماد گروه های ضد اسلام و انقلاب هستند در این قانون ذکر شده است. در سال ٧۵ ملاک ها و مصداق های پوشش را نیز تعیین کردند و تبصره ای در قانون ۶٣۸ قانون مجازات اسلامی داریم که جایگزین ماده ١٠٢ شد و این قانون این است که هرکس عملا در انظار و اماکن عمومی و معابر تظاهر به عمل حرامی کند، به حبس ١٠ روز تا دو ماه بعلاوه ی ٧۴ ضربه شلاق جریمه می شود و اگر مرتکب عملی شود که نفس عمل اشتباه نباشد و فقط عفت عمومی را جریحه دار کند فقط به حبس از ده روز تا دو ماه یا ضربه شلاق مجازات می شود. همچنین زنانی که بدون حجاب شرعی وارد جامعه شوند به حبس از ده روز تا دو ماه یا ۵٠ هزار ریال تا ۵٠٠ هزار ریال جزای نقدی محکوم خواهند شد. تا الان یعنی سال ٩۶ این قانون و این مبلغ جریمه هنوز اصلاح نشده است.”
این استاد دانشگاه اضافه کرد:
” در تحقیقی که انجام دادیم فهمیدیم ٢۶ قانون، آئین نامه، دستورالعمل و بخشنامه مرتبط با حجاب و عفاف در کشور ما وجود دارد اما در اجرا ما با مشکل قانون مواجهیم و نمی دانیم دقیقا چه کسی را به خاطر بدحجابی دستگیر کنیم و بگوییم مثلا باید فلان مقدار جریمه بدهی. البته در قوانین ما به طور جزئی در مورد لباس و پوشش و ظاهر افراد در محیط های گوناگون محدوده هایی تعیین شده، مثلا برای دانشجویان گفته شده که باید لباس شان ساده باشد و لباس مربوط به مهمانی ها و جشن ها را نباید بپوشند، رنگ لباس ها تند و زننده نباشد و عدم استفاده کفش پاشنه بلند برای خانم ها و دمپایی و صندل برای مردان، استفاده از زیور آلات در حد مجاز و موارد دیگر ذکر شده است. حالا اگر این ها بخواهد اجرایی شود باید بگوییم هر کدام چقدر مجازات دارد. می توان گفت قانون به اندازه کافی هست اما مصادیق و جریمه و مجازاتش به روز نشده، یعنی مشخص نیست که این خانمی که به خاطر بد حجابی یا بی حجابی دستگیر شده را چقدر باید جریمه کنیم؟ بواقع چه زمانی می توانیم بگوییم این قوانین می تواند اجرا شود و بدحجابی جرم است؟ “
وی تصریح کرد:
” دیدگاه ها ی جامعه شناسی، جرم را زمانی مطرح می کنند که وجدان جمعی جریحه دار شود و اگر قانون برایش مجازات تعیین کند، جرم است. اینکه آیا فلان پوشش وجدان جمعی را جریحه دار می کند، بین عرف و قانون تضاد وجود دارد. این که قانون گریزی کنیم و بی حجابی و بدحجابی در جامعه داشته باشیم، به این برمی گردد که قانون گریزی ما ابزاری است، اعتراضی است یا اخلاقی؟ قانون گریزی ابزاری زمانیست که فرد حساب و کتاب مادی می کند یعنی اگر این کار را کنم به ضرر من است یا به نفع من. قانون گریزی اعتراضی زمانیست که به وضع موجود معترض است و قانون گریزی اخلاقی براساس نوع تربیت و ارزش های خانواده است. مثلا خانم ترکمن به ظاهر برخی موارد حجاب را رعایت نکرده اما بدون منظور و براساس عادت و آداب و رسوم سنتی اش این حجاب را دارد و قصد جریحه دار کردن وجدان جمعی را هم ندارد.”
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ[ مشاهده کل متن ]ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
هفدهمین جلد از مجموعه «گلشن ابرار» در حالی منتشر شده که این اثر، بیش از یک کار معمول در حوزه زندگینامهنویسی، بهعنوان بخشی از یک پروژه گسترده برای بازنمایی تاریخ نخبگان شیعه قابل خوانش است؛ پروژهای که تلاش دارد مسیر تداوم جریان علمی تشیع را از دل شخصیتها و دورههای مختلف تاریخی دنبال کند.