X
حماسه حسینی معیاری جهانی و ابدی برای تبیین شاخصهای عزت در برابر نظامات سلطهجو است؛ رویکردی معرفتی که اثبات میکند پایبندی به اصول وجدان بشری و حفظ کرامت انسانی، سنگبنای اصلی هر حرکت مصلحانه در پهنه تاریخ است.
یادداشت | مهدی افراز
در این یادداشت، نویسنده با تمرکز بر نسبت «شجاعت روشنفکری» و مواجهه اندیشمندان با شرایط بحرانی، به بازخوانی نقش اهل فکر در میدانهای اجتماعی و سیاسی میپردازد. او با تفکیک میان روشنفکران منفعل و روشنفکران صریح و حقگو، شجاعت علمی و اخلاقی را بهمثابه امری درونی و برخاسته از عقل و وجدان معرفی میکند که در بزنگاههای تاریخی خود را آشکار میسازد.
در میانه جنگ ترکیبی دشمن که میدان اصلی آن از مرزها به ذهنها و روابط اجتماعی منتقل شده است، پیام اخیر رهبر انقلاب با تأکید بر «جانفدایی» و پرهیز از تبدیل اختلاف به تنازع، نقشه راهی راهبردی برای صیانت از مهمترین سرمایه کشور، یعنی انسجام اجتماعی و نخبگانی، ارائه میدهد.
یادداشت | سیدعلی موسوی، استاد حوزه و دانشگاه
در روزگاری که دشمن پس از ناکامی در میدان نظامی و اقتصادی، تمرکز خود را بر شکافهای درونی جامعه ایران قرار داده است، هر اختلاف —اگر موجّه و برخاسته از دغدغههای انقلابی باشد— میتواند به ابزاری در خدمت پروژه فرسایش انسجام ملی تبدیل شود. پیام اخیر رهبر انقلاب با برجستهسازی مفهوم «جانفدایی»، تلاشی است برای بازتعریف مرز میان «اختلافِ سازنده» و «تنازعِ ویرانگر»؛ مرزی که عبور از آن، زمین بازی را ناخواسته به سود دشمن تغییر میدهد.
یادداشت | احمد کوثری
اینجا میناب است؛ شهری که نامش با «مِیِ شهادت» و «آبِ معصومیت» گره خورده است. روایتی از یک کشف و شهود تمدنی در تقابل میان دنیای پلیدیها و دنیای پاکیها؛ جایی که مدرسه شجره طیبه به مقتلی برای رویاهای آمریکایی تبدیل شده و کودکانش، زودتر از همگان، فارغالتحصیل مکتبخانه حقانیت ایران شدهاند.
حضور محوری زنان در تجمعات و عرصههای مقاومت، فراتر از یک مشاهده ساده، نیازمند توصیف و تحلیلی مبتنی بر مبانی هویت اسلامی است. رضا طراوت در این یادداشت با نقد الگوهای غربی که میان «کار» و «زندگی» دوقطبی ایجاد کرده و منجر به مردوارهشدن یا ابزارانگاری زنان شدهاند، به تبیین «الگوی سوم» میپردازد؛ الگویی که در آن زن انقلابی ایرانی با حفظ اصالت انسانی و نقش زندگیسازی، در متن جنگ و بحرانهای اجتماعی، پیشرویی خود را در مسیر تمدنسازی اسلامی به اثبات میرساند.
یادداشت | احمد کوثری مدیرگروه امت و تمدن پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم (ع)
یادداشت | عبدالله صفری مدیرگروه سیاستگذاری فرهنگی پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم (ع)
یادداشت | محمدجواد فلاح مدیر گروه مطالعات خانواده پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم علیهالسلام
یادداشت | رضا طراوت پژوهشگر مکتب امام (ره)
به قلم: محمدجواد فلاح مدیرگروه مطالعات خانواده و تربیت پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم (ع)
به مناسبت فرارسیدن ماه محرمالحرام و ایام عزاداری سید و سالار شهیدان حضرت اباعبداللهالحسین علیهالسلام، مجموعهای از آثار منتشرشده توسط انتشارات پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم علیهالسلام معرفی میشود؛ آثاری که هر یک از زاویهای به بازخوانی حادثه کربلا، فرهنگ عاشورا و امتداد اجتماعی آن در جامعه معاصر میپردازند.
بررسی سلسله نشستهای علمی همایش امتداد اجتماعی عرفان در ساحت تمدنی؛ از عرفان فردی تا حکمرانی دینی، اقتصاد، فرهنگ و نظام تمدنی جمهوری اسلامی ایران.
نخستین همایش ملی «امتداد اجتماعی عرفان در ساحت تمدنی و نسبت آن با نظام حکمرانی جمهوری اسلامی ایران؛ چالشها و فرصتها» به همت پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم (علیهالسلام) برگزار میشود.
هفدهمین جلد از مجموعه «گلشن ابرار» در حالی منتشر شده که این اثر، بیش از یک کار معمول در حوزه زندگینامهنویسی، بهعنوان بخشی از یک پروژه گسترده برای بازنمایی تاریخ نخبگان شیعه قابل خوانش است؛ پروژهای که تلاش دارد مسیر تداوم جریان علمی تشیع را از دل شخصیتها و دورههای مختلف تاریخی دنبال کند.
ششمین نشست علمی از همایش «امتداد اجتماعی عرفان در ساحت تمدنی و نسبت آن با نظام حکمرانی جمهوری اسلامی ایران؛ چالشها و فرصتها» با سخنرانی آیتالله محمدباقر تحریری، استاد اخلاق و تولیت مدرسه علمیه مروی، در قم برگزار شد.
پنجمین نشست از سلسله نشستهای همایش «امتداد اجتماعی عرفان در ساحت تمدنی و نسبت آن با نظام حکمرانی جمهوری اسلامی ایران؛ چالشها و فرصتها» با موضوع «نهادینهسازی عرفان در فرهنگ جامعه دینی» به همت پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم(ع) در قم برگزار شد.
هفتمین جلسه از سلسله نشستهای مجازی «جنگ و قرارگاه خانواده» با موضوع «تابآوری در خانواده در موقعیتهای بحرانی جنگی (نظامی، شناختی، فرهنگی و اقتصادی)» به همت کارگروه مطالعات خانواده پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم(ع) برگزار شد.
مراسم رونمایی از اثر ارزشمند و تازه پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم (ع) با عنوان «مکتب امام راحل و شهید» با حضور جمعی از عالیترین مقامات فرهنگی کشور، اندیشمندان و منظومهپژوهان انقلاب اسلامی برگزار گردید.
دستنگاشتههای حججاسلام والمسلمین محمد قمی، رئیس سازمان تبلیغات اسلامی، و عبدالحسین خسروپناه، دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی، در آیین رونمایی از کتاب «مکتب امام راحل و شهید» بر لوح یادمان این اثر ثبت شد.
در راستای تبیین نظاممند اندیشههای تمدنساز و تحلیل پیوستار فکری امامین انقلاب، مراسم رونمایی از اثر پژوهشی «مکتب امام راحل و شهید» با حضور مقامات ارشد فرهنگی و تبلیغی کشور، یکشنبه ۱۷ خردادماه در تهران برگزار میشود.
ششمین جلسه از سلسله نشستهای مجازی «جنگ و قرارگاه خانواده» با موضوع «خانواده و نقش الهیات جنگ در پذیرش شرایط بحرانی جنگ (ابتلا، خیر و نعمت بودن جنگ، منشأ رشد و...)» به همت کارگروه مطالعات خانواده پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم(ع) برگزار شد.
پیشگفتار: شهادت رئیس مذهب جعفری، حضرت امام جعفر صادق (علیهالسلام)، فرصتی است برای بازخوانی میراثی که نه تنها تشیع، بلکه هویت علمی جهان اسلام مدیون آن است. ایشان در دورانی که تلاطم قدرت میان بنیامیه و بنیعباس، نظام سیاسی را با شکاف مواجه کرده بود، با هوشمندی راهبردی، بزرگترین «انقلاب علمی تاریخ اسلام» را رقم زدند.
۱. شناسنامه و حیات طیبه در یک نگاه پیشوای ششم شیعیان، در ۱۷ ربیعالاول سال ۸۳ هجری در مدینه چشم به جهان گشودند. حیات ایشان آمیزهای از معنویت، تولید علم و کادرسازی برای آینده جهان اسلام بود. سرانجام پس از سالها مجاهدت در مسیر تبیین معارف ناب الهی، در ۲۵ شوال سال ۱۴۸ هجری به دستور منصور عباسی مسموم شده و در قبرستان بقیع، در کنار پدران بزرگوارشان به خاک سپرده شدند.
۲. هیمنه علمی؛ مرجعیت مطلق در نگاه فریقین عظمت علمی امام صادق (علیهالسلام) چنان بود که حتی پیشوایان مذاهب دیگر نیز خود را وامدار دانش ایشان میدانستند. - ابوحنیفه (پیشوای حنفیان) در توصیف صراحت علمی ایشان میگوید: «ما رأیتُ افقهَ من جعفر بن محمد؛ فقیهتر از جعفر بن محمد ندیدم.» - مالک بن انس (پیشوای مالکیان) نیز اعتراف میکند: «چشمی ندیده و گوشی نشنیده و بر قلب بشری خطور نکرده است، کسی که در فضل و دانش و عبادت، برتر از جعفر بن محمد باشد.» تربیت بیش از ۴۰۰۰ شاگرد در رشتههای مختلف از فقه و کلام تا جابر بن حیان در علوم تجربی، نشانی از نگاه جامع ایشان به مقوله علم است.
۳. جهاد تمدنساز؛ استراتژی تقابل با طاغوت برخلاف تصورات سطحی، قیام امام صادق (علیهالسلام) تنها محدود به کرسیهای درس نبود. ایشان با استفاده از خلأ قدرت در دوران انتقال خلافت، یک شبکه تشکیلاتی گسترده بنا کردند. اهمیت «جهاد فرهنگی» ایشان در تثبیت عقاید حقه و صیانت از مرزهای فکری اسلام، کمتر از قیام خونین سیدالشهداء (علیهالسلام) در کربلا نیست؛ چرا که اگر کربلا خونبهای دین بود، مکتب جعفری، تبیینکننده و استمراردهنده آن آرمانهاست.
۴. واکاوی ادوار سهگانه حیات امام (علیهالسلام) حیات پربرکت ایشان را میتوان در سه بخش راهبردی تحلیل کرد: 1. دوران تعلیم و تعلم: در محضر پدر گرامیشان امام باقر (ع) و جد مطهرشان امام سجاد (ع) که زیربنای معرفتی مکتب ریخته شد. 2. دوران شکوفایی (۱۱۴ تا ۱۴۰ هـ): دوران طلایی تأسیس دانشگاه بزرگ بقیع و تربیت کادرهای علمی نخبگانی. 3. دوران اختناق (۱۴۰ تا ۱۴۸ هـ): دوران تشدید بازداشتهای خانگی و مبارزه پنهان با دستگاه استبدادی منصور عباسی.
منابع تخصصی جهت مطالعه و پژوهش بیشتر: علاقهمندان و پژوهشگران گرامی میتوانند برای واکاوی دقیقتر سیره سیاسی و علمی امام صادق (ع)، به مقالات تخصصی زیر در کتابخانه دیجیتال پژوهشکده باقرالعلوم (ع) مراجعه نمایند:
سیره سیاسی و اجتماعی امام صادق (ع) تحلیل ادوار زندگی رئیس مکتب شیعه میراث روایی و شاگردان برتر مدرسه جعفری
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ[ مشاهده کل متن ]ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
شانزدهمین جلد کتاب «گلشن ابرار» با هدف پاسداشت میراث علمی نخبگان جهان تشیع و پاسخ به شبهات پیرامون غنای فرهنگی و تمدنی روحانیت، در ۷۱۲ صفحه توسط انتشارات پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم (ع) منتشر و روانه بازار نشر شد.
کتاب «تکوین حزبالله: ریشههای اجتماعی ـ سیاسی شکلگیری حزبالله لبنان» بهعنوان نخستین اثر از مجموعه «کتاب مقاومت»، توسط پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم (علیهالسلام) روانه بازار نشر شد. این اثر که حاصل پژوهش تحلیلی در بازههای سرنوشتساز تاریخ لبنان است، به کالبدشکافی زمینههای فکری و اجتماعی ظهور مقاومت اسلامی میپردازد.
پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم (ع) در آستانه انتشار یکی از راهبردیترین آثار پژوهشی خود در حوزه اندیشه انقلاب اسلامی، طرح پیشفروش ویژه کتاب «مکتب امام راحل و شهید (جهانبینی، ایدئولوژی، استراتژی)» را با تخفیف ۵۰ درصدی آغاز کرد.